سال 7، شماره 26 - ( 12-1402 )
سال 7 شماره 26 صفحات 95-73 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rasouli A. (2024). Analysis of Kurgans and Megalith Tombs Discovered from the Ancient Sites of the South Caucasus and Northwestern Iran in the Bronze Age. , Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(26), 73-95. doi:10.66224/PJAS.7.26.73
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-602-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-602-fa.html
رسولی عاطفه.(1402). تجزیه و تحلیل کورگان‌ها و گورهای کلان‌سنگی مکشوف از محوطه‌های باستانی قفقاز جنوبی و شمال‌غرب ایران در عصر مفرغ ، مطالعات باستان‌شناسی پارسه. 7 (26) :95-73 10.66224/PJAS.7.26.73
دکتری باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران ، atefeh.rasouli110@gmail.com
چکیده: (4302 مشاهده)
کورگان‌ها یا گورهای کلان‌سنگی، ازجمله گورهایی هستند که در عصر مفرغ و آهن در محدودۀ جغرافیایی وسیعی، یعنی شرق اروپا، آسیای میانه، آناتولی و شمال‌غرب ایران گسترش پیدا می‌کند. وسعت کورگان‌ها و اشیائی که از این گورها به‌دست آمده، نشان‌دهندۀ میزان جایگاه اجتماعی شخص متوفی بوده است. تدفین حیوانات نیز سنتی است که در این دوره در مناطقی چون: قفقاز، شرق آناتولی و شمال‌غرب ایران، افزایش چشمگیری پیدا می‌کند. هدف از این پژوهش، توضیح و تبیین کورگان‌ها، گورهای کلان‌سنگی و سنت قربانی حیوانات برای طبقات اجتماعی خاص در عصر مفرغ است؛ ازجمله پرسش‌های این پژوهش این است که، آیا در عصر مفرغ روابط تجاری بین منطقۀ قفقاز جنوبی و شمال‌غرب ایران وجود داشته است؟ و چرا گورهای کلان‌سنگی این دوره، در اندازه و تعداد اشیائی که از داخل گورها به‌دست آمده، با یک‌دیگر متفاوت هستند؟ فرضیۀ پژوهشی حاضر در پاسخ به این پرسش است که با توجه به کشف سرپیکان‌های ساخته‌شده از ابسیدین و سفال‌های نوع ارومیه که از محوطه‌های عصر مفرغ شمال‌غرب ایران به‌دست آمده، می‌توان گفت در عصر مفرغ بین منطقۀ قفقاز جنوبی و شمال‌غرب ایران، روابط نزدیکی برقرار بوده است؛ هم‌چنین بزرگ بودن اندازۀ کورگان‌ها و اشیائی که از داخل این گورها به‌دست آمده، نشان‌دهندۀ جایگاه اجتماعی شخص متوفی بوده است؛ بدین‌معنی که افراد عادی دارای گورهای سنگ‌چین ساده و گورهای صندوقی بودند و قبور آن‌ها فاقد هدایای تدفینی بوده است، ولی افراد سطح بالای جامعه دارای گورهای بسیار وسیع بوده و در کنار صاحب گور، تعداد زیادی هدایای تدفینی به‌دست‌آمده است. در این پژوهش با استفاده از مشاهدات عینی و مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی کورگان‌های مکشوف از منطقۀ قفقاز جنوبی و شمال‌غرب ایران در عصر مفرغ، پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهند که کورگان‌های مکشوف از قفقاز جنوبی قدیمی‌تر از کورگان‌های به‌دست‌آمده از شمال‌غرب ایران هستند و در عصر مفرغ متأخر ارتباط فرهنگی و تجاری بین این دو منطقه وجود داشته است. بیشترین گورهای کلان‌سنگی عصر مفرغ متأخر فلات ایران، مربوط به منطقۀ اصلاندوز و پارس‌آباد در اردبیل و منطقۀ اهر و خداآفرین در آذربایجان‌شرقی است، که اکثر آن‌ها دارای شکلی مدور هستند و از درون بیشتر این گورها اجساد حیواناتی چون گاو، اسب و سگ به‌همراه هدایای تدفینی به‌دست‌آمده است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1400/4/14 | پذیرش: 1400/8/24 | انتشار: 1402/12/10
دریافت: 1400/4/14 | پذیرش: 1400/8/24 | انتشار: 1402/12/10
فهرست منابع
1. - پورفرج، اکبر، (1390). «تبیین و گاهنگاری فرهنگ کورگان‌های شرق شمال‌غرب ایران، براساس بررسی و کاوش در قلعۀ بوینی‌یوغون نیر». مطالعات باستان‌شناسی دانشگاه تهران، 5: 81-59. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35376
2. - حصاری، مرتضی؛ و علی‌یاری، احمد، (1391). «مطالعه و گونه‌شناسی قبور کلان‌سنگی و تپه‌ای (کورگان) استان اردبیل». مطالعات باستان‌شناسی، 5: 130-113. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35378
3. - رضالو، رضا؛ و آیرملو، یحیی، (1394). «شواهد باستان‌شناختی جدید از حضور تاریخی اقوام سکایی در ایران». پژوهش‌های تاریخی، 7 (4): 32-17. https://doi.org/fa/article/journal-number/38751/28
4. - عسکراف، ع، و. ولکف. و سراوجاف، (1375). «قبایل شبان و کوچ‌رو در آغاز هزارۀ اول ق.م». تاریخ تمدن‌های آسیای مرکزی، ترجمۀ صادق ملک‌شهمیرزادی، تهران: وزارت امورخارجه، 344.
5. - فیروزمندی شیره‌جین، بهمن؛ و نیک‌گفتار، احمد، (1387). «کورگان‌های سکایی». مجلۀ پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، 3: 174-149. https://doi.org/fa/article/journal-number/178700
6. - نگهبان، عزت‌الله، (1341). «حفریات مارلیک». نشریه انجمن فرهنگ ایران، 1: 41-31.
7. - هژبری نوبری، علیرضا، (1387). «گزارش اولین فصل کاوش باستان‌شناسی تپه شتربان خداآفرین». تهران: سازمان میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور، 23-14 [منتشر نشده]
9. - Anatoly, M. & Khazanov, V., (2019). “Steppe nomads in the Eurasian trade”. Chungra (Arica), (51): 85-93. http//doi:10-4067/s0717-73562019005000302
10. - Askraf, A.; Volkoff, V. & Sarawajaf, N., (1996). Shepherd and nomadic tribes at the beginning of the first millennium B.C. History of Central Asian Civilization. Translated by: Sadegh Shahmirzadi, Tehran: Ministry of Foreign Affairs, 344. [In Persian]
11. - Chalchula, J., (2019). “Environmental context and adaptation of prehistoric and early historical occupation in the Southern Altai”. Archaeology and Anthropologist, (11): 2215-2236. http//doi.org/10.1007/s12520-018-0664-0
12. - Davis, K. J.; Eileen, M.; Koryako, V. & Leonid, T., (2000). “Kurgan's ritual sites and settlements: Eurasian Bronze and Iron Age”. International Archaeological Reports, 1: 147.
13. - Firouzmandi, B. & Nikgoftar, A., (2009). “Scythian Kurgans”. Pazhoheshhaye Tarikhi, University of Sistan and Baluchestan: 156-157. https://doi.org/fa/article/journal-number/178700 [In Persian]
14. - Fisher, W. & Gershevitch, I., (1990). The Cambridge History of Iran. United Kingdom: Cambridge University Press, Vol. 7: 250
15. - Hejebri Nobari, A. R., (2008). Report of the first season of the archaeological excavation of Shotorban Tepe in Khodafarin. Tehran: Organization of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts: 14-23. [In Persian]
16. - Hesari, M. & Aliyari, A., (2013). “Study and Typology of large graves and hill tombs (Kurgan)”. Motaleat Bastanshenasi, University of Tehran, 4 (1): 113-117. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35378 [In Persian]
17. - Jarus, O., (2014). “Year-old Burial with Chariots Disc0vered in South Caucasus”. Archaeology, (25): 32-45. http//doi.org/news/2261-140625
18. - Kaniuth, K. & Teufer, M., (2017). “The Bronze Age cemetery of Makonimor, Tajikistan”. The Digital Archaeology, (8): 65-75. http//doi.org/document/430450
19. - Kazempour, M. & Niknami, K.; Abedini, A. & Eskandari, N., (2017). “A fortress and new Kurgan Burials at Zardkhaneh Ahar: Reassessment of the chronology of the late prehistory of Northwestern Iran”. International Journal of the Iranian Archaeologist, 3 (60): 13-35. http//doi.org/document/2423-3412
20. - Khristoforovna Kushnareva, H., (1997). The Southern Caucasus in prehistory: Stages of cultural and socioeconomic development from the Eighth to the Second Millennium B.C. UPEEN Museum of Archaeology, Vol. 1: 220.
21. - Lyonnet, B., (2014). “The Early Bronze Age in Azerbaijan in the light of recent discoveries”. Publication: Paleorient, 40 (2): 115-130. http//doi.10.3406/paleo.5638
22. - Negahban, E., (1963). Marlik Excavations, Tehran: Anjomane Farhange Iran. [In Persian]
23. - Parzinger, H., (2017). “Burial mounds of Scythian elites in the Eurasian steppe: new discoveries”. Journal of the British Academy, (5): 331-355. http//doi.org/10.5871/jba/005.331
24. - Polemarch, M.; Pecqueur, L. & Jalilov, B., (2014). “An overview of Kura-Araxes funerary practices in the Southern Caucasus”. Paleorient and CNRS Editions, 40 (2): 234-246. http//doi.org/Hal. Science/hal-03478435/document
25. - Pourfaraj, A., (2012). “Explanation and chronology of the Kurgans in the East of Northwestern Iran, based on the study and Excavation of Buini Yughun of Nir”. Motaleat Bastanshenasi, University of Tehran, (5): 59. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35376 [In Persian]
26. - Rezalu, R. & Ayremlu, Y., (2015). “Late Bronze and Early Iron Age in plain Ardabil case study Khosro castle and Aghmari castle”. Pajoheshhaye Bastanshenasi Iran, 4 (16): 17-32. https://doi.org/fa/article/journal-number/38751/28 [In Persian]
27. - Rudenko, C. I., (1953). The culture of the population of the Altai Mountains in Scythian Times. Moscow and Leningrad: World Heritage Center.
28. - Simonyan, H., (2016). “The Early Bronze Age of the Southern Caucasus”. Open Science, (7): 1-44. http//doi.org/cnrseditions.fr/collection/156
29. - Smith, A.; Badalyan, R. & Avetisyan, P., (2009). “The archaeology and geography of ancient Transcaucasian societies”. The Foundations of Research and Regional Survey in the Tsaghkahovit Plain, Armenia, Vol. 1: 130-134
30. - Zdanovich, G. B.; Ivanov, I. V. & Khabdulina, M. K., (1984). Some Notes about the material culture of Eurasia Nomade, in Kurgan ritual and settlements: Eurasian Bronze and Iron Age. Oxford: Archaeo press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |