سال 7، شماره 26 - ( 12-1402 )
سال 7 شماره 26 صفحات 95-73 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rasouli A. (2024). Analysis of Kurgans and Megalith Tombs Discovered from the Ancient Sites of the South Caucasus and Northwestern Iran in the Bronze Age. Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(26), 73-95. doi:10.22034/PJAS.7.26.73
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-602-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-602-fa.html
رسولی عاطفه.(1402). تجزیه و تحلیل کورگانها و گورهای کلانسنگی مکشوف از محوطههای باستانی قفقاز جنوبی و شمالغرب ایران در عصر مفرغ مطالعات باستانشناسی پارسه 7 (26) :95-73 10.22034/PJAS.7.26.73
دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران ، atefeh.rasouli110@gmail.com
چکیده: (2678 مشاهده)
کورگانها یا گورهای کلانسنگی، ازجمله گورهایی هستند که در عصر مفرغ و آهن در محدودۀ جغرافیایی وسیعی، یعنی شرق اروپا، آسیای میانه، آناتولی و شمالغرب ایران گسترش پیدا میکند. وسعت کورگانها و اشیائی که از این گورها بهدست آمده، نشاندهندۀ میزان جایگاه اجتماعی شخص متوفی بوده است. تدفین حیوانات نیز سنتی است که در این دوره در مناطقی چون: قفقاز، شرق آناتولی و شمالغرب ایران، افزایش چشمگیری پیدا میکند. هدف از این پژوهش، توضیح و تبیین کورگانها، گورهای کلانسنگی و سنت قربانی حیوانات برای طبقات اجتماعی خاص در عصر مفرغ است؛ ازجمله پرسشهای این پژوهش این است که، آیا در عصر مفرغ روابط تجاری بین منطقۀ قفقاز جنوبی و شمالغرب ایران وجود داشته است؟ و چرا گورهای کلانسنگی این دوره، در اندازه و تعداد اشیائی که از داخل گورها بهدست آمده، با یکدیگر متفاوت هستند؟ فرضیۀ پژوهشی حاضر در پاسخ به این پرسش است که با توجه به کشف سرپیکانهای ساختهشده از ابسیدین و سفالهای نوع ارومیه که از محوطههای عصر مفرغ شمالغرب ایران بهدست آمده، میتوان گفت در عصر مفرغ بین منطقۀ قفقاز جنوبی و شمالغرب ایران، روابط نزدیکی برقرار بوده است؛ همچنین بزرگ بودن اندازۀ کورگانها و اشیائی که از داخل این گورها بهدست آمده، نشاندهندۀ جایگاه اجتماعی شخص متوفی بوده است؛ بدینمعنی که افراد عادی دارای گورهای سنگچین ساده و گورهای صندوقی بودند و قبور آنها فاقد هدایای تدفینی بوده است، ولی افراد سطح بالای جامعه دارای گورهای بسیار وسیع بوده و در کنار صاحب گور، تعداد زیادی هدایای تدفینی بهدستآمده است. در این پژوهش با استفاده از مشاهدات عینی و مطالعات کتابخانهای، به بررسی کورگانهای مکشوف از منطقۀ قفقاز جنوبی و شمالغرب ایران در عصر مفرغ، پرداخته شده است. نتایج نشان میدهند که کورگانهای مکشوف از قفقاز جنوبی قدیمیتر از کورگانهای بهدستآمده از شمالغرب ایران هستند و در عصر مفرغ متأخر ارتباط فرهنگی و تجاری بین این دو منطقه وجود داشته است. بیشترین گورهای کلانسنگی عصر مفرغ متأخر فلات ایران، مربوط به منطقۀ اصلاندوز و پارسآباد در اردبیل و منطقۀ اهر و خداآفرین در آذربایجانشرقی است، که اکثر آنها دارای شکلی مدور هستند و از درون بیشتر این گورها اجساد حیواناتی چون گاو، اسب و سگ بههمراه هدایای تدفینی بهدستآمده است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1400/4/14 | پذیرش: 1400/8/24 | انتشار: 1402/12/10
دریافت: 1400/4/14 | پذیرش: 1400/8/24 | انتشار: 1402/12/10
فهرست منابع
1. - پورفرج، اکبر، (1390). «تبیین و گاهنگاری فرهنگ کورگانهای شرق شمالغرب ایران، براساس بررسی و کاوش در قلعۀ بوینییوغون نیر». مطالعات باستانشناسی دانشگاه تهران، 5: 81-59. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35376
2. - حصاری، مرتضی؛ و علییاری، احمد، (1391). «مطالعه و گونهشناسی قبور کلانسنگی و تپهای (کورگان) استان اردبیل». مطالعات باستانشناسی، 5: 130-113. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35378
3. - رضالو، رضا؛ و آیرملو، یحیی، (1394). «شواهد باستانشناختی جدید از حضور تاریخی اقوام سکایی در ایران». پژوهشهای تاریخی، 7 (4): 32-17. https://doi.org/fa/article/journal-number/38751/28
4. - عسکراف، ع، و. ولکف. و سراوجاف، (1375). «قبایل شبان و کوچرو در آغاز هزارۀ اول ق.م». تاریخ تمدنهای آسیای مرکزی، ترجمۀ صادق ملکشهمیرزادی، تهران: وزارت امورخارجه، 344.
5. - فیروزمندی شیرهجین، بهمن؛ و نیکگفتار، احمد، (1387). «کورگانهای سکایی». مجلۀ پژوهشهای تاریخی ایران و اسلام، 3: 174-149. https://doi.org/fa/article/journal-number/178700
6. - نگهبان، عزتالله، (1341). «حفریات مارلیک». نشریه انجمن فرهنگ ایران، 1: 41-31.
7. - هژبری نوبری، علیرضا، (1387). «گزارش اولین فصل کاوش باستانشناسی تپه شتربان خداآفرین». تهران: سازمان میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کشور، 23-14 [منتشر نشده]
9. - Anatoly, M. & Khazanov, V., (2019). “Steppe nomads in the Eurasian trade”. Chungra (Arica), (51): 85-93. http//doi:10-4067/s0717-73562019005000302
10. - Askraf, A.; Volkoff, V. & Sarawajaf, N., (1996). Shepherd and nomadic tribes at the beginning of the first millennium B.C. History of Central Asian Civilization. Translated by: Sadegh Shahmirzadi, Tehran: Ministry of Foreign Affairs, 344. [In Persian]
11. - Chalchula, J., (2019). “Environmental context and adaptation of prehistoric and early historical occupation in the Southern Altai”. Archaeology and Anthropologist, (11): 2215-2236. http//doi.org/10.1007/s12520-018-0664-0
12. - Davis, K. J.; Eileen, M.; Koryako, V. & Leonid, T., (2000). “Kurgan's ritual sites and settlements: Eurasian Bronze and Iron Age”. International Archaeological Reports, 1: 147.
13. - Firouzmandi, B. & Nikgoftar, A., (2009). “Scythian Kurgans”. Pazhoheshhaye Tarikhi, University of Sistan and Baluchestan: 156-157. https://doi.org/fa/article/journal-number/178700 [In Persian]
14. - Fisher, W. & Gershevitch, I., (1990). The Cambridge History of Iran. United Kingdom: Cambridge University Press, Vol. 7: 250
15. - Hejebri Nobari, A. R., (2008). Report of the first season of the archaeological excavation of Shotorban Tepe in Khodafarin. Tehran: Organization of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts: 14-23. [In Persian]
16. - Hesari, M. & Aliyari, A., (2013). “Study and Typology of large graves and hill tombs (Kurgan)”. Motaleat Bastanshenasi, University of Tehran, 4 (1): 113-117. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35378 [In Persian]
17. - Jarus, O., (2014). “Year-old Burial with Chariots Disc0vered in South Caucasus”. Archaeology, (25): 32-45. http//doi.org/news/2261-140625
18. - Kaniuth, K. & Teufer, M., (2017). “The Bronze Age cemetery of Makonimor, Tajikistan”. The Digital Archaeology, (8): 65-75. http//doi.org/document/430450
19. - Kazempour, M. & Niknami, K.; Abedini, A. & Eskandari, N., (2017). “A fortress and new Kurgan Burials at Zardkhaneh Ahar: Reassessment of the chronology of the late prehistory of Northwestern Iran”. International Journal of the Iranian Archaeologist, 3 (60): 13-35. http//doi.org/document/2423-3412
20. - Khristoforovna Kushnareva, H., (1997). The Southern Caucasus in prehistory: Stages of cultural and socioeconomic development from the Eighth to the Second Millennium B.C. UPEEN Museum of Archaeology, Vol. 1: 220.
21. - Lyonnet, B., (2014). “The Early Bronze Age in Azerbaijan in the light of recent discoveries”. Publication: Paleorient, 40 (2): 115-130. http//doi.10.3406/paleo.5638
22. - Negahban, E., (1963). Marlik Excavations, Tehran: Anjomane Farhange Iran. [In Persian]
23. - Parzinger, H., (2017). “Burial mounds of Scythian elites in the Eurasian steppe: new discoveries”. Journal of the British Academy, (5): 331-355. http//doi.org/10.5871/jba/005.331
24. - Polemarch, M.; Pecqueur, L. & Jalilov, B., (2014). “An overview of Kura-Araxes funerary practices in the Southern Caucasus”. Paleorient and CNRS Editions, 40 (2): 234-246. http//doi.org/Hal. Science/hal-03478435/document
25. - Pourfaraj, A., (2012). “Explanation and chronology of the Kurgans in the East of Northwestern Iran, based on the study and Excavation of Buini Yughun of Nir”. Motaleat Bastanshenasi, University of Tehran, (5): 59. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35376 [In Persian]
26. - Rezalu, R. & Ayremlu, Y., (2015). “Late Bronze and Early Iron Age in plain Ardabil case study Khosro castle and Aghmari castle”. Pajoheshhaye Bastanshenasi Iran, 4 (16): 17-32. https://doi.org/fa/article/journal-number/38751/28 [In Persian]
27. - Rudenko, C. I., (1953). The culture of the population of the Altai Mountains in Scythian Times. Moscow and Leningrad: World Heritage Center.
28. - Simonyan, H., (2016). “The Early Bronze Age of the Southern Caucasus”. Open Science, (7): 1-44. http//doi.org/cnrseditions.fr/collection/156
29. - Smith, A.; Badalyan, R. & Avetisyan, P., (2009). “The archaeology and geography of ancient Transcaucasian societies”. The Foundations of Research and Regional Survey in the Tsaghkahovit Plain, Armenia, Vol. 1: 130-134
30. - Zdanovich, G. B.; Ivanov, I. V. & Khabdulina, M. K., (1984). Some Notes about the material culture of Eurasia Nomade, in Kurgan ritual and settlements: Eurasian Bronze and Iron Age. Oxford: Archaeo press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |