logo
سال 8، شماره 28 - ( 6-1403 )                   سال 8 شماره 28 صفحات 354-329 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sedighian H, Farjami M. (2024). An Analysis of Pottery from the 11th to the 14th Centuries in the Historical Area of the Ancient City of Belqeis or Esfarayen. Parseh J Archaeol Stud. 8(28), 329-354. doi:10.22034/PJAS.8.28.329
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-907-fa.html
صدیقیان حسین، فرجامی محمد.(1403). تحلیلی‌بر سفال سده‌های 5 تا 8 ه‍.ق. محوطۀ تاریخی شهر کهن بلقیس یا اسفراین کهن مطالعات باستان‌شناسی پارسه 8 (28) :354-329 10.22034/PJAS.8.28.329

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-907-fa.html


1- استادیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.
2- دکتری باستان‌شناسی، کارشناس اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان جنوبی، بیرجند، ایران (نویسندۀ مسئول). ، Farjami2011@gmail.com
چکیده:   (2952 مشاهده)
محوطۀ معروف به شهر بلقیس یا اسفراین کهن، یکی از مراکز شهری مهم در دوران اسلامی و در محدودۀ استان خراسان شمالی، محسوب می‌شود. این شهر به استناد منابع تاریخی و کاوش‌های باستان‌شناسی، از قرون اولیۀ اسلامی تا دورۀ صفوی، دارای سکونت بوده است. تاکنون کتب و مقالات متعددی در زمینۀ این شهر و برخی از شواهد باستان‌شناسی آن، منتشر شده است؛ اما هم‌چنان بخش‌هایی از یافته‌های آن، منتشر نشده‌اند. سفال‌های قرن 5 تا 8ه‍.ق. ازجمله یافته‌های باستان‌شناسی این محوطه محسوب می‌شود که تاکنون در هیچ پژوهش مستقلی معرفی و بررسی نشده‌اند. این آثار گروه‌های مختلف تزئینی را دربر می‌گیرند که بخشی از آن‌ها کمتر شناخته شده‌اند. این عوامل، ضرورت انجام پژوهش مستقلی را در این‌زمینه نشان می‌دهد. پژوهش حاضر بر پایۀ دو پرسش مهم و اصلی صورت پذیرفت که بدین‌شرح است؛ سفال‌های قرون 5 تا 8ه‍.ق. محوطه چند گروه بوده، چه ویژگی‌های تزئینی دارند و با کدام مناطق قابل‌مقایسه هستند؟ مرکز یا مراکز تولیدی این سفال‌ها کدام است؟ با توجه به این پرسش‌ها، هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی، تحلیل و مقایسۀ سفال‌های قرون 5 تا 8ه‍.ق. محوطۀ شهر بلقیس اسفراین و شناسایی مرکز یا مراکز احتمالی تولیدی آن‌ها است. برای انجام پژوهش حاضر نیز از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده و شیوۀ گردآوری اطلاعات در آن بر پایۀ مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای است. در نتیجۀ پژوهش حاضر، انواع متنوعی از سفال‌های بدون لعاب و لعاب‌دار قرون 5 تا 8ه‍.ق. محوطه بررسی، توصیف و مقایسه شدند. در این‌میان، برخی از شیوه‌های تزئینی مانند لعاب‌چکان نیز برای نخستین‌بار در پژوهش حاضر معرفی شدند. بسیاری از سفال‌های مطالعه‌شده، احتمالاً در خود محوطه تولید شده‌اند که شواهد تولیدی آن‌ها نیز در پژوهش ارائه گردید، اما برخی سفال‌ها مانند زرین‌فام و سلادن، احتمالاً از مراکز دیگری هم‌چون جرجان، جیرفت، کاشان و چین، به این شهر صادر شده‌اند. 
متن کامل [PDF 1900 kb]   (4286 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1402/6/7 | پذیرش: 1402/7/24 | انتشار: 1403/6/10

فهرست منابع
1. - اشمیت اریک، (1376)، پرواز بر فراز شهرهای باستانی ایران، ترجمۀ آرمان شیشه‌گر، تهران: سازمان میراث‌فرهنگی کشور.
2. - اکبری، حسن؛ بحرالعلومی، محمدحسین؛ و مرادسلطان، محمدشریف، (1398). «یادمانی ناشناخته در زاوغان: مسجد جمعه یا عمارت؟». مطالعات باستان‌شناسی پارسه، 3 (8): 140-127. https://doi.org/10.30699/PJAS.3.8.127
3. - امیرانی‌پور، محجوبه، (1395). «بررسی باستان‌شناختی سفال دوران اسلامی نرماشیر، با تکیه بر شهر قدیم نرماشیر: چغوک‌آباد». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه جیرفت، (منتشرنشده).
4. - امیرانی‌پور، محجوبه؛ امیر‌حاجلو، سعید؛ و سقائی، سارا، (1397). «مطالعۀ سفال منقوش بدون لعاب یا شبه-پیش‌از‌تاریخی در محوطه‌های دوران اسلامی دشت نرماشیر کرمان». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی پارسه، 2(3): 165-142. https://doi.org/10.30699/PJAS.2.3.149
5. - امیر‌حاجلو، سعید؛ و صدیقیان، حسین، (1399). «مطالعۀ باستان‌شناختی سفال‌های دوران اسلامی محوطۀ قلعه‌سنگ سیرجان: شهر قدیم سیرجان». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 10(25): 180-155. https://doi.org/10.22084/nbsh.2020.18449.1896
6. - امیرحاجلو، سعید؛ امین‌امامی، سیدمحمد؛ آقاعلی‌گل، داود؛ و ریاحیان‌گهرتی، رضا، (1399). «معرفی، طبقه‌بندی و ساختار‌شناسی کاشی‌های زرین‌فام یافت‌شده از قلعه‌دختر شهر کرمان». مجلۀ پژوهۀ باستان‌سنجی، 6 (2): 23-1. https://doi.org/10.52547/jra.6.2.1
7. - انوری‌مقدم، امیر؛ فرجامی، محمد؛ محمودی، علی‌اصغر؛ و سروش، محمدرضا، (1400). «گونه‌شناسی سفال‌های نقش‌‌افزوده قلعه‌کوه قائن». مجلۀ هنر‌های زیبا-هنر‌های تجسمی، 26 (4): 100-89. https://doi.org/10.22059/jfava.2021.315703.666624
8. - برند، باربارا، (1383). هنر اسلامی. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: انتشارات مطالعات هنر اسلامی.
9. - بهرامی، مهدی، (1371). «شکل کوره‌های سفال‌پزی کاشان در قرن هفتم هجری (سیزدهم م.)». آثار ایران، نوشتۀ آندره گدار و همکاران، ج. 1، ترجمۀ ابوالحسن سروقد‌مقدم، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.
10. - چوبک، حمیده، (1383). «تسلسل فرهنگی جازموریان - شهر قدیمی جیرفت در دورۀ اسلامی». رسالۀ دکتری باستان‌شناسی دوران اسلامی، دانشگاه تربیت‌مدرس، (منتشرنشده).
11. - چوبک، حمیده (1391). «سفالینه‌های دوران اسلامی شهر کهن جیرفت»، مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی 4 (1): 112-83. https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35377
12. - حسین‌زاده، میثم، (1385). «سفالینه‌های ایلخانی مجموعۀ تخت‌سلیمان براساس دورۀ سوم کاوش‌های باستان‌شناسی: 1384-1380». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران، (منتشرنشده).
13. - خاکساری، غزال، (1390). «گونه‌شناسی سفال‌های اسلامی در محوطه‌های حاشیه جنوبی گرگان‌رود و مقایسۀ آن‌ها با سفال‌های مطالعه‌شدۀ جرجان». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه آزاد تهران مرکز، (منتشرنشده).
14. - خدادوست، جواد؛ موسوی‌حاجی، سیدرسول؛ تقوی، عابد؛ و پورعلی‌یاری، شاهین، (1396). «بررسی و مطالعۀ تحلیلی سفالینه‌های محوطۀ مالین شهرستان باخزر خراسان رضوی». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 7(13): 172-157. https://doi.org/10.22084/nbsh.2017.6934.1289
15. - دژم‌خوی، مریم، (1376). «نظری اجمالی به سفال قالب‌زده عصر سلجوقی». مجلۀ باستان‌پژوهی، 9(15): 27-31. https://bastanpazhouhsj.ut.ac.ir/
16. - روشنی‌زعفرانلو، قدرت‌الله، (1366). «اسفراین-بلقیس». شهرهای ایران، جلد 2، به‌کوشش: محمدیوسف کیانی، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
17. - زارعی، محمد‌ابراهیم؛ خاکسار، علی؛ مترجم، عباس؛ امینی، فرهاد؛ و دینی، اعظم، (1393). «بررسی و مطالعۀ سفال‌های دورۀ ایلخانی به‌دست‌آمده از کاوش‌های باستان‌شناسی ارزانفود». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی، 6(2): 90-73. https://doi.org/10.22059/jarcs.2015.54174
18. - زارعی، محمد‌ابراهیم؛ عامریان، حمید؛ و نیک‌گفتار، احمد، (1395). «طبقه‌بندی گونه سفالینه‌های لعاب‌دار قرن 2 تا 4ه‍.ق. کشف‌شده از شهر تاریخی بلقیس یا اسفراین کهن». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی، 8 (1): 76-57. https://doi.org/10.22059/jarcs.2016.59495
19. - سعادتی، محسن، (1400). «پژوهش و مطالعۀ باستان‌شناختی دربارۀ کوزۀ فقاع با استناد به یافته‌های مکشوف از شهر ری: گونه‌شناسی، گاهنگاری، فرایند و تکنولوژی تولید». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 11 (29): 164-143. https://doi.org/10.22084/nbsh.2020.21400.2112
20. - شراهی، اسماعیل؛ و صدیقیان، حسین، (1389). «مطالعۀ باستان‌شناختی سفال‌های قرون میانی اسلامی دست‌کند زیر‌زمینی تهیق خمین». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی پارسه، 3(8): 158-141. https://doi.org/10.30699/PJAS.3.8.141
21. - صالحی‌کاخکی، احمد؛ صدیقیان، حسین؛ و منتظر‌ظهوری، مجید، (1392). «بررسی روند تولید سفالینه‌های آبی و سفید در ایران طی ادوار مختلف اسلامی». مجلۀ پژوهش هنر، 3(5): 13-1.
22. - صدیقیان، حسین، (1389). «بررسی باستان‌شناسی سفال‌های اسلامی محوطه مشکین‌تپه پرندک استان مرکزی». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران، (منتشرنشده).
23. - صدیقیان، حسین؛ و غلامی، حسین، (1391-1390). «سفال اسلامی منقوش بدون لعاب یا شبه‌پیش‌از‌تاریخی ایران». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی مدرس، 3-4 (6-7): 142-134.
24. - طهماسبی، فریبرز؛ رضالو، رضا؛ جوانمردزاده، اردشیر؛ و معروفی‌اقدم، اسماعیل، (1402). «تحلیلی بر سفالینه‌های دوران اسلامی قلعه یل‌سویی شهرستان گرمی اردبیل». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 13(36): 236-203. https://doi.org/10.22084/nb.2021.23789.2310
25. - عباس‌آباد‌عربی، محبوبه؛ صدقی، یاسین؛ بهشتی، سیدایرج؛ و عابدی، اکبر، (1397). «بررسی پتروگرافی سفال‌های اسلامی شهر بلقیس اسفراین خراسان شمالی». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی، 10(1): 167-155. https://doi.org/10.22059/jarcs.2018.215741.142330
26. - فرجامی، محمد، (1389). «گزارش فصل سوم کاوش‌های باستان‌شناسی محوطۀ شهر بلقیس اسفراین». بجنورد: مرکز اسناد اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان شمالی، (منتشرنشده).
27. - فرجامی، محمد، (1390). «گزارش فصل چهارم کاوش‌های باستان‌شناسی محوطۀ شهر بلقیس اسفراین». بجنورد: مرکز اسناد اداره‌کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خراسان شمالی، (منتشرنشده).
28. - فرجامی، محمد، (1394-1393). «پژوهشی بر معماری کورۀ سفالگری به‌دست‌آمده از سومین فصل کاوش در شهر تاریخی بلقیس اسفراین». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی مدرس، (12-13): 166-153.
29. - فرجامی، محمد؛ و ستوده، آسیه، (1389). «گزارش مقدماتی فصل سوم کاوش‌های باستان‌شناختی شهر بلقیس اسفراین». بجنورد: مرکز اسناد اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خراسان شمالی (منتشر نشده).
30. - فرجامی، محمد؛ و محمودی‌نسب، علی‌اصغر، (1399). «بررسی و تحلیل یافته‌های باستان‌شناسی فصل چهارم کاوش محوطۀ کهنک شهرستان سربیشه-خراسان جنوبی». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی پارسه، 4(14): 123-101. https://doi.org/10.30699/PJAS.4.14.101
31. - فهروری، گزا، (1388). سفالگری جهان اسلام در موزۀ طارق‌رجب کویت. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: انتشارات مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
32. - قوچانی، عبدالله، (1366). «کوزۀ فقاع». مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ، 2(1): 45-40.
33. - کامبخش‌فرد، سیف‌الله، (1364). «سفالگری نیشابور در عهد سلجوقی». مجلۀ بررسی‌های تاریخی، 2: 360-339.
34. - کانینگهام، رابین؛ مهجور، فیروز؛ فاضلی‌نشلی، حسن؛ صدیقیان، حسین؛ و خالدیان، ستار، (1390). «دشت تهران در دوران اسلامی». مجلۀ مطالعات ایرانی، 10(20): 244-217.
35. - کوثری، یحیی، (1374). «گزارش مقدماتی پژوهش باستان‌شناسی ری باستان: گورستان زیرین». تهران: مرکز اسناد اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان تهران، (منتشرنشده).
36. - گراب، ارنست جی، (1384). «سفال ایرانی خمیر سنگی دوران سلجوقی». مجموعه سفال اسلامی، گردآوری ناصر خلیلی و استفان ورونیت، تهران: نشر کارنگ: 136-129.
37. - محسنیان، محمد، (1383). «بررسی سفالینه‌های زرین‌فام قرون شش و هفت هجری ایران به کمک روش‌های تجزیه دستگاهی». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تربیت‌مدرس، (منتشرنشده).
38. - مرتضایی، محمد، (1383). «گزارش مقدماتی نخستین فصل کاوش‌های باستان‌شناختی در محوطۀ جرجان». گزارش‌های باستان‌شناسی 3، تهران: انتشارات سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگری: 188-155.
39. - مرتضایی، محمد، و کیانی، محمد‌یوسف، (1385). «مطالعه و تحلیل سفالینه‌های مکشوفه از کاوش‌های باستان‌شناختی سال‌های 1381 تا 1385 محوطۀ تاریخی جرجان». مجلۀ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، (180): 129-111.
40. - مورگان، پیتر، (1384). «سفال خمیر سنگی ایرانی دوران سلجوقی». مجموعه سفال اسلامی، گردآوری ناصر خلیلی و استفان ورونیت، تهران: نشر کارنگ: 184-137.
41. - موسوی، سیدمحمود، (1376). «کاوش‌های باستان‌شناسی در شهر تاریخی حریرۀ جزیرۀ کیش». گزارش‌های باستان‌شناسی 1، تهران: پژوهشگاه میراث‌فرهنگی کشور: 238-205.
42. - موسوی‌حاجی، سیدرسول؛ توسلی، محمدمهدی؛ شیرازی، روح‌الله؛ و زور، مریم، (1392). «گونه‌شناسی و معرفی سفالینه‌های دوران اسلامی بلوچستان: مکران جنوبی». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 3 (5): 140-121. https://nbsh.basu.ac.ir/article_708.html
43. - مهجور، فیروز؛ و صدیقیان، حسین، (1388). «بررسی سفال‌های اسلامی محوطۀ مشکین‌تپه پرندک در استان مرکزی». مجلۀ پیام‌باستان‌شناس، 6 (12): 120-105.
44. - نسوی، شهاب‌الدین محمد خرندزی زیدری، (1365). سیرت جلال‌الدین منکبرنی. مقدمه و تعلیق: مجتبی مینوی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
45. - نعمتی، محمد‌رضا؛ صدیقیان، حسین؛ و ابراهیمی‌نیا، محمد، (1391). «بررسی سفال‌های اسلامی محوطۀ ذلف-آباد فراهان: استان مرکزی: فصل اول کاوش». مجلۀ باستان‌شناسی ایران، (3): 138-125.
46. - نیک‌گفتار، احمد، (1391). «گزارش کاوش فصل پنجم شهر تاریخی بلقیس اسفراین». بجنورد: مرکز اسناد اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان خراسان شمالی (منتشر نشده).
47. - نیک‌گفتار، احمد؛ و وحدتی، علی‌اکبر، (1398). «پژوهشی در زمینه ساختار ارگ و تپه‌منار در شهر بلقیس (اسفراین‌کهن) با تأکید بر یافته‌های هفتمین فصل کاوش‌های باستان‌شناختی».مجلۀ باستان‌شناسی، 3 (11): 93-85.
48. - واتسون، آلیور، (1382). سفال زرین‌فام ایرانی. ترجمۀ شکوه ذاکری، تهران: انتشارات سروش.
49. - وحدتی، علی‌اکبر، (1386). «گزارش گمانه‌زنی برای تعیین حریم شهر بلقیس، اسفراین». بجنورد: مرکز اسناد اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی، (منتشرنشده).
50. - وحدتی، علی‌اکبر، (1389). پژوهش‌های باستان‌شناختی در شهر بلقیس: اسفراین کهن. بجنورد: انتشارات اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی خراسان شمالی.
51. - وظیفه‌شناس، حامد؛ نیک‌گفتار، احمد؛ و نجفی، علیرضا، (1395). شهر تاریخی بلقیس اسفراین: سیری در جلوه‌های هنر و معماری. بجنورد: انتشارات شکوفۀ سیب.
52. - همتی‌ازندریانی، اسماعیل؛ و خاکسار، علی، (1401). «بررسی مجموعه سفال‌های دوران تاریخی و اسلامی کاوش‌های معماری دست‌کند ارزانفود همدان». مجلۀ مطالعات باستان‌شناسی پارسه، 6(20): 188-163. https://doi.org/10.30699/PJAS.6.20.163
53. - همتی‌ازندریانی، اسماعیل؛ خاکسار، علی؛ و شعبانی، محمد، (1396). «بررسی و تحلیل سفال‌های دورۀ اسلامی دست‌کند زیر‌زمینی سامن ملایر». مجلۀ پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 7(13): 206-189. https://doi.org/10.22084/nbsh.2017.6622.1275
54. - یوسف‌وند، یونس؛ غفارپور، لیلا؛ و میری، فرشاد، (1394). «بررسی و تحلیل نقوش سفال قالب‌زدۀ محوطۀ اسلامی شادیاخ نیشابور». مجلۀ هنر‌های حوزۀ کاسپین، (4): 78-59.
56. - Abbas-Abad Arabi, M. et al., (2018). “Petrographic survey of Islamic pottery from Balqis city of Esfarayen, North Khorasan”. Journal of Archaeological Studies, 10(1): 155-167 (in Persian). https://doi.org/10.22059/jarcs.2018.215741.142330
57. - Amirani-pour, M., (2016). “Archaeological survey of the pottery of the Islamic era of Narmashir, based on the old city of Narmashir: Chaghuk-Abad”. Master's thesis in archeology of Jiroft University, under the guidance of Dr. Saeed Amir-Hajlo, unpublished (in Persian).
58. - Amiranipour, M.; Amir-Hajlo, S. & Saqhaei, S., (2018). “Study of unglazed or pseudo-prehistoric engraved pottery in the sites of the Islamic era in the Narmashir plain of Kerman”. Parse Archaeological Studies Magazine, 2(3): 149-165 (in Persian). https://doi.org/10.30699/ PJAS.2.3.149
59. - Amirhajlo, S. et al., (2020). “Introduction, classification and structure of luster tiles found in Kerman's Maiden's Castle”. Journal of Archaeological Research, 6 (2): 1-23 (in Persian). https://doi.org/ 10.52547/jra.6.2.1
60. - Amir-Hajlu, S. & Sidighian, H., (2020). “Archaeological Study of Islamic Period Pottery in the Surroundings of Sirjan Stone Fort: Sirjan Old City”. Iranian Journal of Archaeological Research, 10(25): 155-180 (in Persian). https://doi.org/10.22084/nbsh .2020.18449.1896
61. - Bahrami, M., (1988). Gurgan Faiences. Ontario: Mazda publisher.
62. - Barnes, L. et al., (2010). Chinese Ceramics: From the Paleolithic Period through the Qing Dynasty. London: Yale University press.
63. - Bivar, H., (2000). Excavations at Ghubayra Iran. London: School of Oriental & African studies University of London.
64. - Chobak, H., (2012). “Ceramics of the Islamic era of the ancient city of Jiroft”.Journal of Archaeological Studies, 4 (1): 83-112 (in Persian). https://doi.org/10.22059/jarcs.2012.35377
65. - Chubak, H., (2004). “Cultural sequence of Jazmurian - the old city of Jiroft in the Islamic period”. doctoral dissertation in archeology of the Islamic period, Tarbiat Modares University, unpublished (in Persian).
66. - Farjami, M. & Mahmoudi-Nasab, A., (2020). “Review and analysis of the archaeological findings of the fourth chapter of the exploration of the Kahnek area of Sarbisheh-South Khorasan”. Parse Archaeological Studies Magazine, 4(14): 101-123 (in Persian). https://doi.org/10.30699/PJAS4.14.101
67. - Farjami, M., (2010). “Report of the third chapter of the archaeological excavations of the city of Belqis Esfarayen”. Archive of the General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of North Khorasan, unpublished (in Persian).
68. - Farjami, M., (2011). “Report of the fourth chapter of the archaeological excavations of the city of Belqis Esfarayen”. Archive of the General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of North Khorasan, unpublished (in Persian).
69. - Farjami, M., (2014-2015). “A study on the architecture of the pottery kiln obtained from the third season of exploration in the historical city of Belgheis Esfarayen”. Modares Archaeological Research Magazine, (12-13): 153-166 (in Persian).
70. - Fehervari, G., (1973). Islamic pottery: A comprehensive study based on the Barlow collection. London: Faber and Faber.
71. - Fontana, M. V., (2018). Istakhr (Iran), 2011-2016 historical & archaeological essays. Roma: Universita Di Roma.
72. - Gascoigne, A. L., (2010). “Pottery from Jam: a mediaeval ceramic corpus from Afghanistan”. IRAN, XLVIII: 107 – 150. https://www.jstor.org/stable/41431220
73. - Grube‚ E. J., (1976), Islamic pottery of the eight to the fifteenth century in the Keir collection‚ London: Faber and Faber.
74. - Hemti Azandriani, E. & Khaksar, A., (2021). “Investigation of the collection of pottery of the historical and Islamic period of Arzanfod Hamadan architectural excavations”. Parse Archaeological Studies Magazine, 6(20): 163-188 (in Persian). https://doi.org/10.30699/PJAS.6.20.163
75. - Hemti Azandriani, E.; Khaksar, A. & Shabani, M. (2017). “Investigation and analysis of the pottery of the Dast-Kand Islamic period of Saman Malair underground”.Journal of Iranian Archaeological Research, 7(13): 189-206 (in Persian). https://doi.org/10.22084/nbsh.2017.6622.1275
76. - Khaksari, Gh., (2011). “Typology of Islamic pottery in the sites of the southern border of Gorgan River and their comparison with the studied pottery of Jurjan”. Master's thesis in archeology, Tehran Azad University, Center, Unpublished (in Persian).
77. - Khodadoost, J. et al., (2017). “Investigation and analytical study of pottery from Malin area of Bakhazer, Razavi Khorasan”. Journal of Iranian Archaeological Research, 7(13): 157-172 (in Persian). https://doi.org/10.22084/nbsh.2017.6934.1289
78. - Kiani, M. Y., (1984). The Islamic city of Gurgan. AMI, Bond 11.
79. - Lane, A., (1971). Later Islamic pottery. London: Faber & Faber.
80. - Mahjoor, F. & Sadighian, H., (2009). “Investigation of Islamic pottery from Meshkin-Tepe Parandak area in Central Province”. Payam-Bastan-Shanas Magazine, 6 (12): 105-120 (in Persian).
81. - Mason, R. B. & Tite, M. S., (1994). “The beginnings of Islamic Stone paste Technology”. Archaeometry, 36: 77-91.
82. - Mason, R. B., (1997). “Mediaeval Iranian luster-painted and associated wares: Typology in a multidisciplinary study”. IRAN, 35: 103-135. https://doi.org/10.2307/4299964
83. - Mason, R. B., (2004). Shine like the Sun: Luster painted and associated pottery from the medieval Middle East. Ontario: Mazda publishers.
84. - Morgan, P., (1995). “Some Far Eastern Elements in Colored – Ground Sultanabad Wares”. Islamic art in the Ashmolean Museum, Part 2, Berlin: Oxford university press: 19-44.
85. - Mortezaei, M. & Kiyani, M. Y., (2006). “Study and analysis of discovered pottery from the archaeological excavations of the years 2002-2005 in the historical area of Jurjan”. Journal of Faculty of Literature and Human Sciences of Tehran University, (180): 111-129 (in Persian).
86. - Mortezaei, M., (2004). “Preliminary report of the first chapter of archaeological excavations in the area of Jurjan”. Archaeological Reports 3, Tehran: Publications of Cultural Heritage and Tourism Organization: 155-188 (in Persian).
87. - Mousavi Haji, R. et al., (2013). “Typology and Introduction of Baluchistan Islamic period Pottery: Southern Makran”. Iranian Archaeological Research Magazine, 3 (5): 121-140 (in Persian).
88. - Mousavi, M., (1997). “Archaeological excavations in the historical city of Harire, Kish Island”. Archaeological Reports 1, Tehran: Cultural Heritage Research Center: 205-238 (in Persian).
89. - Neyestani, J.; Hatamian, M. J. & Sedighian, H., (2012). “Was Sultan Abad pottery really produced in Sultan Abad”. Intl. J. Humanities, 3(19): 1-15. DOR: 20.1001.1.25382640.2012.19.3.6.0
90. - Nik-Goftar, A. & Vahdati, A., (2019). “Research on the structure of the citadel and minaret hill in Balqis city (Old Isfareyn) with an emphasis on the findings of the seventh chapter of archaeological excavations”. Archeology Magazine, 3 (11): 93-85 (in Persian).
91. - Pope, A. U., (1942). A survey of Persian art. Vol IV, Tehran, Soroush press.
92. - Priestman, S. M. N., (2005). “Settlement & Ceramics in Southern Iran: An Analysis of the Sasanian &Islamic Periods in the Williamson Collection”. M.A. Thesis: Durham University, Unpublished.
93. - Saadati, M., (2021). “Archaeological research and study about the bubble jar with reference to the finds discovered in the city of Ray: typology, chronology, production process and technology”. Iranian Archaeological Research Magazine, 11 (29): 143 – 164 (in Persian). https://doi.org/10.22084/nbsh.2020.21400.2112
94. - Sadiqhian, H. & Gholami, H., (2011-2012). “Islamic unglazed or quasi-prehistoric engraved Islamic pottery”. Modares Archaeological Research Magazine, 3-4 (6-7): 134-142 (in Persian).
95. - Salehi Kakhki, A.; Sedighian, H. & Montazer Zahouri, M., (2013). “Investigation of the production process of blue and white pottery in Iran during different Islamic periods”. Art Research Magazine, 3(5): 1-13 (in Persian).
96. - Sedighian, H., (2010). “Archaeological Survey of Islamic Pottery of Mashkin-Tepe Parandak Site of Central Province”. Master's Thesis in Archeology University of Tehran, unpublished (in Persian).
97. - Sharahi, E. & Sedighian, H., (2010). “Archaeological study of the pottery of the Islamic Middle Ages of the underground hand of Tahigh Khomein”. Parse Archaeological Studies Magazine, 3(8): 141-158 (in Persian). https://doi.org/10.30699/PJAS.3.8.141
98. - Tahmasabi, F. et al., (2023). “Analysis of Islamic Era Pottery from Yalsuyi Castle, Garmi City, Ardabil”. Iran Archaeological Research Magazine, 13(36): 203-236 (in Persian). https://doi.org/10.22084/nb.2021.23789.2310
99. - Tampeo, M., (1989). Maritime trade between China and west: an archeological study of the ceramics from Siraf (Persian Gulf) 8 to 15th century A.D. Oakville: David Brown Book Company.
100. - Treptow, T., (2007). Daily life ornamented the mediaeval Persian city of Reyy. Chicago: The oriental institute museum of the University of Chicago.
101. - Vahdati, A., (2007). “Speculation Report for Determining the Boundary of Belqis City, Esfrain”. Archives of the Document Center of the General Directorate of Cultural Heritage, Tourism and Crafts of North Khorasan province, (Unpublished). (in Persian).
102. - Vahdati, A., (2010). Archaeological researches in Belqis city: Esfrain Kohn. Birjand: Publications of the General Administration of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts of North Khorasan (in Persian).
103. - Watson, O., (1987). “Islamic pots in Chinese style”. The Burlington magazine, 129: 304-306.
104. - Watson, O., (1999). “Fritware: Fatimid Egypt or Saljuq Iran?”. In: Barrucand, M. (ed.), L'Egypte Fatimide; son art ET son histoire, Paris: Université de Paris-Sorbonne: 299-310.
105. - Watson, O., (2004). Ceramic from Islamic lands. London: Thames & Hudson.
106. - Wilkinson, C. K., (1973). Nishapur: Pottery of the Early Islamic Period. New York: The Metropolitan Museum of Art.
107. - Yusuf-vand, Y.; Ghafarpour, L. & Miri, F., (2015). “Investigation and analysis of molded pottery motifs of the Islamic enclosure of Shadiyakh Nishapur”. Caspian Basin Arts Journal, (4): 59-78 (in Persian).
108. - Zarei, M. E. et al., (2014). “Investigation and study of Ilkhanid period pottery obtained from Arzanfod archaeological excavations”. Journal of Archaeological Studies, 6(2): 73-90 (in Persian), https://doi.org/10.22059/jarcs.2015.54174
109. - Zarei, M. E.; Amrian, H. & Nik-Goftar, A., (2016). “Classification of Glazed Pottery from the 2nd to 4th century AH discovered from the historical city of Belgheis or Old Esfarayen”. Journal of Archaeological Studies, 8 (1): 57-76 (in Persian), https://doi.org /10.22059/jarcs.2016.59495
110. - Zhang, R., (2018). “Chinese Ceramic Trade Withdrawal from the Indian Ocean: Archaeological Evidence from South Iran”. Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology, 6: 73-92. https://doi.org/10.1080/00438243.2023.2216183
111. - Zhao, B.; Carter, R. & Velde, C., (2015). “The Chinese ceramic sherds unearthed at the Julfar al-Nudud port site in the Emirate of Ras al-Khaimah United Arab Emirates”. Chinese cultural relics, 1-2: 144 – 162. https://hal.science/hal-01688683

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.