logo
سال 8، شماره 28 - ( 6-1403 )                   سال 8 شماره 28 صفحات 412-387 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Afrough M, Bahramighasr B. (2024). A Study on Farahan and Sarouk Rugs Available in the Textile Treasury Affiliated to the Oppressed and War Veterans Foundation. Parseh J Archaeol Stud. 8(28), 387-412. doi:10.22034/PJAS.8.28.387
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-840-fa.html
افروغ محمد، بهرامی‌قصر بیتا.(1403). پژوهشی در قالی‌های فراهان-ساروق موجود در خزانۀ بافته‌ها وابسته به بنیاد مستضعفان مطالعات باستان‌شناسی پارسه 8 (28) :412-387 10.22034/PJAS.8.28.387

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-840-fa.html


1- دانشیار گروه فرش، دانشکدۀ هنر، دانشگاه اراک، اراک، ایران (نویسندۀ مسئول). ، m-afrough@araku.ac.ir
2- استادیار گروه گرافیک، دانشکدۀ هنر، دانشگاه اراک، اراک، ایران
چکیده:   (2697 مشاهده)
آثار و اشیاء هنری موجود در موزه‌‌ها، گنجینه‌های ارزشمند فرهنگی و تمدنی هستند که معمولاً کمتر به منصۀ پژوهش درمی‌آیند و در بُعد مطالعۀ علمی و معرفی به مخاطب، دچار نوعی غفلت از سوی پژوهشگران واقع می‌گردند؛ بر این پایه، مجموعه آثار هنری و به‌طور ویژه قالیچه‌های موجود در خزانۀ بافته‌های بخش اسلامیِ مجموعۀ فرهنگی (موزه) بنیاد مستضعفان و جانبازان، نمونه‌های ارزشمندی از آثار فاخر موزه‌ای و گنجینه‌ای نفیس از قالی‌های دورۀ قاجار است که دارای ظرفیت و قابلیت‌های قابل‌توجهی در مطالعه و پژوهش و معرفی هستند؛ قالی‌هایی که از کانون‌های مختلف بافندگی ایران جمع‌آوری گشته و دارای انواع طرح‌ها و نقشه‌های متنوع است. مجموعاً تعداد 51 تخته قالیچه در این موزه نگه‌داری می‌شود که از آن میان، تعداد 8 تخته مربوط به منطقه فراهان-ساروق است. منطقه‌ای که در زمان قاجار، یکی از مهم‌ترین کانون‌های تولید قالی‌های جهانی و صادراتی بود. بدین‌روی، در پژوهش حاضر هدف بر آن است تا این قالیچه‌ها از منظر ابعاد فنی و هنری مورد مطالعه، بررسی، تحلیل و معرفی قرار گیرند. پرسش اصلی و مرتبط با پژوهش این است که، ابعاد فنی، زیبایی‌شناختی (طرح، نقش و رنگ) و در صورت وجود، مفاهیم معنایی متن قالیچه‌های فراهان-ساروق کدام است؟ برخی از یافته‌های پژوهش چنین است: طرح‌ها و نقشه‌های این قالیچه‌ها شامل: لچک و ترنج، محرابی گلدانی، افشان لچک‌دار،  بُته‌ای ترنج‌دار با فرم و رنگ‌های متنوع است؛ هم‌چنین رنگ زمینۀ این نمونه‌ها شامل: لاکی، کرم، مسی، آبی، سرمه‌ای و رنگ زمینۀ حاشیه‌ها به‌جز دو مورد لاکی، تماماً سرمه‌ای است (ویژگی‌ای که در تولیدات ساروق و فراهان، یک شاخص و قاعده‌ای غالباً ثابت بوده‌است). این پژوهش از نوع کیفی و توسعه‌ای است و روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و شیوۀ گردآوری داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای است.   
واژه‌های کلیدی: موزۀ بنیاد، فراهان، ساروق، قالی، طرح، رنگ. 
متن کامل [PDF 2698 kb]   (4245 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1401/12/21 | پذیرش: 1402/3/26 | انتشار: 1403/6/10

فهرست منابع
1. - آرمان، احسان؛ و ذاکرین، میترا، (1393). «خوانش آئینی-اسطوره‌ای بازنمایی گرفت‌وگیر در تخت‌جمشید و کلیله و دمنه بایسنقری». هنرهای کاربردی، 3: 53-44. https://doi.org/AAJ.2015.419/10.22075/
2. - ادواردز، سیسیل، (1368). قالی ایران. ترجمۀ مهین‌دخت صبا، تهران: دوست‌داران کتاب.
3. - اشنبرنر، اریک، (1374). قالی‌ها و قالیچه‌های شهری و روستایی ایران. تهران: فرهنگسرا.
4. - افروغ، محمد، (1398). «پژوهشی در طرح‌ها و نقشه‌های قالی فراهان با تأکید بر تولیدات فراهان کارپت». پیکره، 18: 35-18. https://doi.org/10.22055/pyk.2020.15542/
5. - افروغ، محمد، (1399). «پژوهشی در طرح و نقش قالی ساروق، مشک‌آباد و محل». پژوهش در هنر و علوم‌انسانی، 4: 16-1. https://ensani.ir/file/download/article/1598848408-10116-27-1.pdf
6. - افروغ، محمد، (1401). «تحلیل ساختاری و زیباشناختی قالی ساروق مجموعه کلرمونت». پیکره، 28: 23-1. https://doi.org/10.22055/PYK.2022.17671
7. - ایرانمنش، فرنوش؛ و وندشعاری، علی، (1399). «مستند بررسی ساختار فرمی طرح و نقش قالی‌های محرابی ساروق و فراهان دورۀ قاجار». رجشمار، 1: 49-37. https://doi.org/10.22077/RAJSHOMAR.2020.3382.1008
8. - بهار، مهرداد، (1380). پژوهشی در اساطیر ایران. تهران: توس.
9. - پرهام، سیروس، (1375). شاهکار های فرش بافی فترس. تهران: نشر سروش.
10. - جابز، گرترود، (1370): فرهنگ سمبل ها، اساطیر و فلکلور. مترجم: محمدرضا بقاپور، چاپ جهان‌نما.
11. - جوادیان، امیرعلی، (1374). قالیچه‌های موزۀ دفینه. تهران: نشر سازمان چاپ و انتشارات وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی (طبع و نشر).
12. - رضی، هاشم، (1381). تاریخ رازآمیزی میترایی در شرق و غرب: پژوهشی در تاریخ آئین میترای از آغـاز تـا عـصر حاضر. تهران: بهجت.
13. - قائمی، فرزاد، (1389). «‌تفسیر انسان شناختی اسطورۀ اژدها و بن‌مایۀ تکرارشونده اژدها کشی در اساطیر». جستارهای ادبی، 3 (171): 26-1. https://doi.org/10.22067/JLS.V43I4.10182
14. - میت‌فورد، میراندا، (1388). فرهنگ مصور نمادها و نشانه‌ها در جهان. ترجمۀ ابوالقاسم دادور و زهرا تاران، تهران: نشهر کلهر.
15. - هانگلدین، آرمن، (1375). قالی‌های ایرانی: مواد و ابزار، سوابق نقوش، شیوه‌های بافت. تهران: نشر یساولی.
17. - Arman, E. & Zakerin, M., (2015). “Ritual – Mythological Reading Representations Engaging in Persepolis and Baisonghor’s Kelileh and Demneh”. Journal of Applied Arts, 03 (Vol.5): 44-53. https://doi.org/10.22075/AAJ.2015.419
18. - Afrough, M., (2020). “Farahan Carpet Designs and Patterns with a Focus on Farahan Carpet Products”. Paykareh, 8(18): 18-35. https://doi.org/10.22055/pyk.2020.15542
19. - Afrough, M., (2021). “A study of the designs and patterns of carpets from Sarouk, Moshkabad, and Mahal. (Irak.)”. Honar va olum-e-ensani, 4: 1-16 (In Persian).
20. - Afrough, M., (2022). “Analyzing the Structural and Aesthetic Elements of Sarouk Rugs of the Claremont Collection”. Paykareh, 11(28): 1-23. https://doi.org/10.22055/PYK.2022.17671
21. - Aschenbrenner, E., (1995). Iranian Town & Village Carpets and Rugs. Tehran: Farhangsara
22. - Bruce-Mitford, M., (2009) “The illustrated book of Signs and Symbols”, Translated by Dadvar, A., Taran, Z., Tehran: Kalhor Publications
23. - Cecil Edwards, A., (1989). “The Persian Carpet: A Survey of the Carpet-Weaving Industry of Persia.” Translated by Saba, M., Tehran: Dost Daran-e-Kitab.
24. - Cyrus, P., (1996). Masterpieces of Fars Rugs. Tehran: Soroush Publication House.
25. - Dafineh Museum’s carpets, Mostazafan Foundation.
26. - Farzad Ghaemi, F., (2010). “Anthropologic Interpretation of the Dragon Myth And the Repetitive Motif of Dragon-Slaying in Mythology”. New Literary Studies, 43(4): 1-26.
27. - Hangeldin, A., (1996). Persian Carpets: Materials, tools, motifs, and weaving methods. Translated by: Karimi, A., Yassavoli.
28. - Iranmanesh, F. & Vandshoari, A., (2020). “Qajar's mihrabi vase rugs; An exploration of the visual structure and patterns of the Sarouk and Farahan carpets”. Rajshomar Journal, 1(1): 37-49. https://doi.org/10.22077/RAJSHOMAR.2020.3382.1008
29. - Jobes, G., (1991). Dictionary of Mythology, Folklore and Symbols. Translated by: Baghapoor, M., Jahan nama.
30. - Mehrdad, M., (2001). A study in Iranian mythology. Tehran: Toos.
31. - Razi, H., (2002). A history of Mithraic mysteries in the East and West: A study of Mithraism from its conception to today. Tehran: Behjat.
32. URL 1: https://www.upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/da/1400010114313460822461104
33. URL 2: https://cio-museums.org/treasury/texture/
34. URL 3: https://www.essiecarpets.com/product/antique-persian-saruk-carpet-central-medallion
35. URL 4: https://www.d2mpxrrcad19ou.cloudfront.net/item_images/1273738/12155973_fullsize.jpg
36. URL 5: https://www.claremontrug.com/antique-oriental-rugs-carpets
37. URL 6: https://www.claremontrug.com/antique-rugs-information/antique-persian-rug-guide/ferahan-rugs
38. URL 7: https://www.1stdibs.com/furniture/rugs-carpets/persian-rugs/antique-persian-feraghan-sarouk-t
39. URL 8: Franses, Michael (2008) a museumof masterpieces SAFAVID CARPETS IN THE MUSEUM of ISLAMIC ART, QATAR, HALI,115, pp.72-89.
40. URL 9: http://sassanids.com/%D9%86%D8%A8%D8%B1%D8%
41. URL 10: https://www.claremontrug.com/antique-rugs-information/antique-persian-rug-guide/ferahan-rugs-full-article/
42. URL 11: https://parsiandej.ir/ahura/2016/03
43. URL 12: https://aradbranding.com/fa/major-new-long-silk-cashmere-fabric/
44. URL 13: https://www.dastsazkala.com/product/331/%D9%BE%D9
45. URL 14: https://www.mollaianrugs.com/collezione/category-of-antique-rugs/antique-persian-rugs

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.