سال 8، شماره 27 - ( 3-1403 )
سال 8 شماره 27 صفحات 335-313 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Atayinia S, Mortezaee M. (2024). The Interaction of Iranian Art and Shia Ideas in the Tower Tombs of Kojur. Parseh J Archaeol Stud. 8(27), 313-335. doi:10.22034/PJAS.8.27.313
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-650-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-650-fa.html
عطایینیا شراراه، مرتضایی محمد.(1403). تعامل هنر ایرانی و اندیشههای شیعی در مقابر برجی کجور مطالعات باستانشناسی پارسه 8 (27) :335-313 10.22034/PJAS.8.27.313
1- استادیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، مازندران، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی دوران اسلامی، پژوهشکدۀ باستانشناسی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران ،m_mortezayi2008@yahoo.com
2- دانشیار گروه باستانشناسی دوران اسلامی، پژوهشکدۀ باستانشناسی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران ،
چکیده: (1342 مشاهده)
با ورود اسلام به ایران، هنر در خدمت اسلام درآمد و تعاملی بین هنر ایرانی و اندیشۀ اسلامی شکلگرفت که نمود آنرا میتوان در هنر معماری اسلامی ایران مشاهده نمود. مقابر یا آرامگاههای برجیشکل یکی از بارزترین نوع معماری فرهنگی و مذهبی گذشتگان است که از جنبههای گوناگون هنری، تاریخی، مذهبی و اجتماعی در معماری اسلامی نقش اساسی داشته است. این نوع بناها در فرهنگ و جامعۀ ایرانی سابقهای طولانی داشته و بههمین دلیل از تنوع نسبتاً بالایی نیز برخوردارند. مقابر و بقاع متبرکه بعد از مساجد، از مهمترین عناصر اصلی معماری مذهبی را تشکیل میدهند که میتوان زیبایی، ظرافت، و فنون و خلاقیتهای معماری را در آن مشاهده نمود. در این پژوهش سعیبر آن است هنر ایرانی و اندیشههای شیعی در معماری بناهای یادمانی-مذهبی و همچنین پیوند سیاست و مذهب در ظرف هنر بپردازد. منطقۀ باستانی کجور (رویان کهن) دربردارندۀ تعداد قابلملاحظهای از بناهای آرامگاهی دوران اسلامی است، که این بناها علاوهبر دارا بودن اصول کلی معماری اسلامی، دارای ویژگیهای خاص منطقهای نیز هست، که میتوان به شناخت بهتر معماری بومی و کارکرد آن و همچنین پیوند مذهبی و سیاسی متجلی در هنر معماری این منطقه یاری کند. پرسشی که در این پژوهش مطرح است، کارکرد بناهای مذهبی مقابر برجیشکل در دوران اسلامی کجور چه بوده است؟ و در پاسخ میتوان چنین بیان کرد، این عناصر مذهبی افزونبر کارکرد تدفینی میتواند، کارکرد مذهبی-سیاسی نیز دارا باشد. روش تحقیق این پژوهش در بستر مطالعات براساس هدف از نوع تحقیقات بنیادی و براساس ماهیت و روش از نوع تحقیقات توصیفی-تاریخی است. چگونگی گردآوری اطلاعات در این پژوهش بهروش اسنادی (کتابخانهای) است. نتایج حاصله از این پژوهش در تحلیل و بررسی تحولات معماری مقابر برجیشکل در منطقۀ کجور نشاندهندۀ آمیختگی هنر ایرانی، اسلامی و معماری بومی بوده است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1400/7/28 | پذیرش: 1400/10/7 | انتشار: 1403/3/10
دریافت: 1400/7/28 | پذیرش: 1400/10/7 | انتشار: 1403/3/10
فهرست منابع
1. - اعتمادالسلطنه، (1373). التدوین فی احوال جبال شروین. تصحیح: مصطفی احمدزاده. تهران: انتشارات فکر روز.
2. - آلپائونوولو، آدریانو، و دیگران، (1384). معماری بومی. تهران: فضا.
3. - الکساندر، کریستوفر، (1393). سرشت نظم. جلد دوم، ترجمه: رضا سیروس صبری و علی اکبری. تهران: پرهام نقش.
4. - بهلولینیری، بهزاد، (1391). «مقابر برجی سدههای میانی ایران». نشریه کتاب ماه هنر، 173: 67-64. https://www.magiran.com/paper/1082626.
5. - بیگدلی، حامد؛ و ترابی، زهره، (1397). «بررسی ماهیت معماری برجهای آرامگاهی شهرستان ایجرود». نشریۀ معماری شناسی، 1(4): 35. https://www.magiran.com/paper/1917601.
6. - پیترسون، آندرو؛ و نصرتی، مسعود، (1377). «گسترۀ معماری اسلامی در ایران». کیهان فرهنگی، 147. https://ensani.ir/fa/article/journal-number/27437
7. - پیرنیا، محمد کریم، (1395). آشنایی با معماری اسلامی ایران. تهران: دانشگاه علم و صنعت.
8. - ستوده، منوچهر، (1374). از آستارا تا استرآباد (آثار و بناهای مازندران غربی). جلد سوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد و انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
9. - سیدصدر، سیدابوالقاسم، (1381). دایرهالمعارف معماری و شهرسازی. تهران: نشر آزاده.
10. - سازمان میراثفرهنگی و گردشگری کشور، (1386). معاونت حفظ و احیاء، گروه تعیین حریم سازمان، فهرست بناهای ثبتشده استان مازندران.
11. - صالحیامیری، سیدرضا، (1395). مفاهیم و نظریههای فرهنگی. تهران: ققنوس.
12. - طاهباز، منصوره، (1390). اصول طراحی معماری همساز با اقلیم در ایران با رویکرد به معماری مسجد. تهران: دانشگاه شهیدبهشتی.
13. - عسگری، سپیده، (1380). «معماری محلی مازندران (سه امامزاده شهر ساری)». نشریه وقف میراث جاویدان، 33 و 34: 120-91. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/280272
14. - کبیری، کامبیز، (1386). «بنای سنگی میدانک، برجمقبرهای در سرزمین رویان». نشریۀ باستانپژوهی، 15: 57-46. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/280272
15. - کیانی، محمدیوسف، (1374). تاریخ هنر معماری ایران در دورۀ اسلامی. تهران: انتشارات سمت.
16. - کراوچ، دوراپ؛ و جانسون، (1390). سنت در معماری. ترجمۀ محمدتقی فرامرزی، تهران: نشر آثار هنری متن.
17. - گرابار، الگ، (1375). «اولین بناهای یادبودی اسلامی». ترجمه: کلود کرباسی. نشریه اثر، شمارۀ 17: 59-16. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/309552
18. - گودرزی، یوسف؛ و شفیعیامرئی، سیدمحمد، (1399). «فرمشناسی معماری برجمقبرهها در استان مازندران دوران حکومت صفویه تا قاجار». چهارمین مجمع توسعه فناوری و کنفرانس بینالمللی یافتههای نوین عمران معماری و صنعت ساختمان ایران.
19. - معماریان، غلامحسین، (1384). سیری در مبانی نظری معماری. تهران: سروش دانش.
20. - مرعشی، ظهیرالدین، (1368). تاریخ طبرستان و رویان و مازندران. به اهتمام: برنهارد دادن، ترجمۀ یعقوب آژند، تهران: نشر گستره.
21. - موسویکوهپر، سیدمهدی، و عباسنژادسرستی، رحمت، (1386). «معرفی چند مقبره برجیشکل رویان کهن». نشریۀ اثر، 42 و 43: 77-65. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/370202
22. - هاشمیزرجآباد، حسن، (1386). «نقش و جایگاه مقابر برجی مازندران غربی در معماری اسلامی». نشریۀ کتاب ماه هنر، 103 و 104: 70-64. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/484784
23. - هال، ادواردتی، (1390)، زبان خاموش. ترجمه: علی نمازیان، تهران: دانشگاه شهیدبهشتی.
24. - نظریارشد، رضا، (1384). «بناهای آرامگاهی همدان در دورۀ اسلامی». نشریۀ اثر، 38 و 39: 345-324. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/370162
25. - نقرهکار، عبدالحمید، (1387). درآمدی بر هویت اسلامی در معماری و شهرسازی. تهران: وزارت مسکن و شهرسازی و شرکت طرح و نشر سیما.
27. - Alexander, Ch., (2013) Serasht Nazm. (Volume 2), Translated by: Reza Siros Sabri and Ali Akbari, Tehran: Parham Naqsh. (In Persian).
28. - Alpao Novello, A. et al., (1384). Baemi architecture. Tehran: Space. (In Persian).
29. - Asgari, S., (2010). “Local architecture of Mazandaran (three Imamzadehs of Sari city)”. Journal of Waqf Miras Javidan, 33 & 34: 120-91. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/280272. (In Persian).
30. - Bigdeli, H. & Torabi, Z., (2017). “Investigation of the architectural nature of the tower-shaped tombs of Ijerud city”. Journal of Architecture, 4: 44-35. https://www.magiran.com/paper/1917601. (In Persian).
31. - Bohlouli Niri, B., (2011). “Tower tombs of the middle centuries of Iran”. Kitab Mah Honar, 173: 67-64. https://www.magiran.com/paper/1082626. (In Persian).
32. - Crouch, D. & Johnson, (2016). Tradition in architecture. Translation and publication of text works of art. (In Persian).
33. - Etamad al-Sultaneh, (1373). Al-Tadwin Fi Akhval Jabal Shervin. corrected by: Mostafa Ahmadzadeh, Tehran: Fekre Rooz (Thought of the day) Publications. (In Persian).
34. - Godarzi, Y. & Shafi'i Amrai, S. M., (2019). “Architectural morphology of tomb towers in Mazandaran province during Safavid to Qajar period”. The 4th Technology Development Forum and International Conference on New Findings of Civil Architecture and Construction Industry of Iran. (In Persian).
35. - Grabar, E., (1375). The first Islamic monuments. Translated by: Claude Kiriasi, Scientific, Technical and Artistic Quarterly, Iran's Cultural Heritage Organization, Tehran, Iran. (In Persian).
36. - Grabar, E., (1996). “The First Islamic Monuments”. Translated by: Claude Karbasi. Asar Journal, 17: 16-59. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/309552. (In Persian).
37. - Hall, E., (2010). Silent language. Translated by: Ali Namazian, Tehran: Shahid Beheshti University. (In Persian).
38. - Hashemi Zarajabad, H., (2016). “The role and position of the tower tombs of western Mazandaran in Islamic architecture”. The Moon of Art book Journal, 103 & 104, March and April: 74-70. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/484784. (In Persian).
39. - Higgins, C. & Beyer, R., (2008). Environmental planning for land development. Translated by: Seyed Hossein Bahraini and Keyvan Karimi. Tehran: University of Tehran. (In Persian).
40. - Kayani, M. Y., (1334). The History of Iranian Architectural Art in the Islamic Period. Tehran: Samt Publications. (In Persian).
41. - Kenney, S. F., (1994). CULTURAL INFLUENCES ON ARCHITECTURE. https://ttuir.tdl.org/ttu-ir.bitstream/handle/2346.
42. - Marashi, Z. al-D., (1368). The history of Tabaristan, Royan and Mazandaran. Translated by: Yaqub Azhand, Tehran: Gosrate Publishing House.
43. - Memarian, Gh. H., (1384). A look in the theoretical foundations of architecture. Tehran: Soroush Danesh. (In Persian).
44. - Mousavi Kohpar, S. M. & Abbasnejad Sarasti, R., (2006). “Introduction of several tower-shaped tombs of ancient Royan”. Eshar Journal, 42 & 43: 65-77. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/370202. (In Persian).
45. - Nazari Arshad, R., (1384). “Hamadan Tomb Buildings in the Islamic Period”. Asar Journal, 38 & 39: 345-324. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/370162 (In Persian).
46. - Noghrekar, A. H., (1387). Introduction to Islamic identity in architecture and urban planning. Tehran: Ministry of Housing and Urban Development and Sima Design and Publishing Company. (In Persian).
47. - Organization of cultural heritage and tourism of the country, (2006). Deputy of Preservation and Revitalization, Department of Organization Privacy, List of Registered Buildings of Mazandaran Province. (In Persian).
48. - Pirnia, H., (Moshir al-Douleh) (1362). Ancient Iran. Tehran: World Book. (In Persian).
49. - Pirnia, M. K., (1371). Getting to know the Islamic architecture of Iran. Tehran, University of Science and Technology. (In Persian).
50. - Ptreson, A. & Nosrati, M., (1377). “Scope of Islamic rchitecture in Iran”. Kahan Farhangi, 147. https://ensani.ir/fa/article/journal-number/27437. (In Persian).
51. - Salehi Amiri, S. R., (2015). Cultural concepts and theories. Tehran: Ghoghnous publications. (In Persian).
52. - Seyed Sadr, S. A., (1381). Encyclopedia of Architecture and Urban Planning. first edition, Tehran: Azadeh Publishing House. (In Persian).
53. - Tahbaz, M., (2012). The principles of architectural design compatible with the climate in Iran with an approach to mosque architecture. Tehran: Shahid Beheshti University. (In Persian).
54. - Tiwari, S. & et al., (2016). Cultures in Development Conservation of Vemacular Architecture. www.kailashkut.com/wpcontent/uploads/2016/05/.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |