سال 10، شماره 36 - ( 6-1405 )
سال 10 شماره 36 صفحات 24-7 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zamani Dadaneh M, Fazeli Nesheli H, Nokandeh J, Mohammadi Ghasrian S. (2026). Rereading and Identification of RWB Ware Chalcolithic Period Painted Pottery from the Mahidasht Project, Western Central Zagros. Parseh J. Archaeol. Stud.. 10(36), 7-24. doi:10.66224/PJAS.1450.81.8
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1450-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1450-fa.html
زمانیدادانه مرتضی، فاضلینشلی حسن، نوکنده جبرئیل، محمدیقصریان سیروان.(1405). بازخوانی و شناسایی سفالهای منقوش مسوسنگ نوع RWB از پروژۀ ماهیدشت، غرب زاگرسمرکزی مطالعات باستانشناسی پارسه 10 (36) :24-7 10.66224/PJAS.1450.81.8
1- گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2- گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). ،hfazelin@ut.ac.ir
3- گروه باستانشناسی، پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، تهران، ایران.
4- پژوهشگر بنیاد ایرانشناسی شعبۀ استان کردستان، سنندج، ایران.
2- گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). ،
3- گروه باستانشناسی، پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری، تهران، ایران.
4- پژوهشگر بنیاد ایرانشناسی شعبۀ استان کردستان، سنندج، ایران.
چکیده: (994 مشاهده)
سفال موسوم به RWB ازجمله سنتهای سفالی دوران مسوسنگ مناطق غرب زاگرسمرکزی است. این عنوان توسط «لوین» و تیم پروژۀ ماهیدشت بر این گونۀ سفالی اطلاق شده است. تنها اطلاعات موجود دربارۀ این سنت سفالی به پروژۀ ماهیدشت در فاصلۀ سالهای 78-1975م. برمیگردد. این پروژه بهدلایل سیاسی و وقوع انقلاب اسلامی ناتمام باقیمانده و درنتیجه هیأت مذکور موفق به انتشار کامل دادههای گردآوری شده و طبیعتاً سفالهای گونۀ RWB نشدند. در پژوهش حاضر درپی پاسخگویی به ابهامات و پرسشهای یاد شده و نیز ارائه تصویری کامل و جدیدتر از این سفال، شواهد سفالین نوع RWB کاوش تپه چقاماران که اکنون در موزۀ ملی ایران نگهداری میشوند نیز از نزدیک مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. در مطالعۀ پیشِرو علاوهبر بررسی دقیق جزییات فنی سفالهای یاد شده، با جمعبندی تحقیقات صورتگرفته درمورد گاهنگاری و دامنۀ گسترش سفال نوع RWB نتایج جدیدی بهدست آورده است که برخی از آنها با تحقیقات قبلی سایر پژوهشگران این حوزه همخوان نیست و در تضاد با آنها قرار میگیرد. باتوجه به مطلب گفته شده ابهامات و پرسشهای زیادی دربارۀ این گونۀ سفالی وجود دارد؛ مشخصات فنی و دقیق سفال نوع RWB چیست؟ گاهنگاری دقیق و بازۀ زمانی این گونه در جدول گاهنگاری پیشازتاریخ غرب ایران چه تاریخی را دربر میگیرد؟ این سنت سفالی چه مناطقی از غرب ایران را تحت پوشش دارد؟ برخی از محوطههای تاریخگذاری شدۀ غرب ایران با سفال نوع نخودی با نقوش سیاه رنگ (Black on Buff / BOB) بهوضوح سفال نوع RWB هستند که بهدلیل عدم وجود مستندات از پروژۀ ماهیدشت تاکنون به اشتباه به فرهنگ BOB اطلاق شدهاند. بهطورکلی آنچه که در این نوشتار ارائه میشود؛ جدیدترین بازخوانی از اطلاعات مربوط به گونۀ سفال RWB در مطالعات دوران مسوسنگ غرب ایران است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1404/8/26 | پذیرش: 1404/12/6 | انتشار: 1405/6/10
دریافت: 1404/8/26 | پذیرش: 1404/12/6 | انتشار: 1405/6/10
فهرست منابع
1. - قبادیزاده، حمزه؛ محمدیقصریان، سیروان؛ و محمدیان، محمدرضا، (1400). بررسی و مطالعه زیستگاههای دورۀ مسوسنگ شمالغرب کوهدشت، لرستان. مطالعات ایرانشناسی، 7 (21): 33-51. https://doi.org/10.22034/is.2021.711256
2. - محمدیقصریان، سیروان، (1400). «بازنگری مطالعات دورۀ مسوسنگ قدیم غرب زاگرسمرکزی براساس دادههای پروژه باستانشناسی ماهیدشت». رسالۀ دکتری باستانشناسی، استاد راهنما دکتر کمالالدین نیکنامی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران (منتشر نشده).
3. - محمدیقصریان، سیروان؛ امالبنین، غفوری؛ و زمانیدادانه، مرتضی، (1402). بررسی و مطالعۀ سفالهای موسوم به گونۀ «جَی» پروژۀ ماهیدشت در موزۀ ملی ایران. موزۀ ملی ایران، 4 (6 و 7): 104-83
4. - محمدیقصریان، سیروان؛ بهشتی، ایرج؛ و امالبنین، غفوری، (1400). پتروگرافی سفال نوع جی دورۀ مسوسنگ قدیم ماهیدشت مجموعه موزۀ ملی ایران». موزۀ ملی ایران، 2 (3): 5-16.
6. - Abdi, K., (2002). “Strategies of Herding: Pastoralism in the Middle Chalcolithic period of the west Central Zagros Mountains”. PhD, dissertation, Department of Anthropology, University of Michigan.
7. - Binandeh, A. & Di Paolo, S., (2023). A Recent Archaeological Project in the Iranian Kurdistan. Pazhohesh-Ha-Ye Bastanshenasi Iran, 13(37): 79-99. (in Persian).
8. - Ghobadizadeh, H., Mohammadi Ghasrian, S. & Mohammadi, M., (2021). Survey and study of the Chalcolithic habitats of the northwest of Kuhdasht, Loristan. Journal of Iranian Studies, 7 (21): 33-51. https://doi.org/10.22034/is.2021.711256 (In Persian)
9. - Henrickson, E. F., (1985). An updated chronology of the Early and Middle Chalcolithic of the Central Zagros Highlands, western Iran. Journal of Iran, 23: 63–108. https://doi.org/10.2307/4299754
10. - Haerinck, E. et al., (1996). The Chalcolithic Period Parchinah and Hakalan. Luristan excavation Documents. Royal Museums of Art and History. Vol 1.
11. - Levine, L. D., (1974). Archaeological investigations in the Mahidasht, western Iran, 1975. Journal of Pal´eorient, 2: 487–490. https://doi.org/10.3406/paleo.1974.1073
12. - Levine, L. D., (1975). The Mahidasht project. Journal of Iran, 14: 160-61.
13. - Levine, L. D. & McDonald, M. A., (1977). The Neolithic and Chalcolithic periods in the Mahidasht. Journal of Iran, 15: 39–50. https://doi.org/10.2307/4300563
14. - Levine, L. D. & Young, Jr. T. C., (1987). A summary of the ceramic assemblages of the Central Western Zagros from the Middle Neolithic to the late third millennium B.C. In: Pr´ehistoire de la M´esopotamie: La M´esopotamie pr´ehistorique et l’exploration r´ecente du: 15-53.
15. - Mohammadi Ghasrian, S., (2021). “Review of the Early Chalcolithic studies of the western Central Zagros based on the data of the Mahidasht Archaeological Project”. Doctoral thesis in Archaeology. Supervisor: Dr. Kamal-e-ddin Niknami. Department of Archaeology. Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran. (In Persian)
16. - Mohammadi Ghasrian, S., Beheshti, I. & Omolbanin, Gh., (2021). Petrography of pottery J ware of the Early Chalcolithic of Mahidasht, National Museum of Iran Collection. National Museum of Iran. 2 (3: 2): 5-16. (In Persian)
17. - Mohammadi Ghasrian, S., Omolbanin, G. & Zamani Dadaneh, M., (in press). Survey and study of the pottery known as the “J” ware of the Mahidasht project in the National Museum of Iran. Journal of National Museum of Iran. (In Persian)
18. - Mohammadi Ghasrian, S. & Zamani Dadaneh, M., (2023). “Conjectures to determine the area and proposed boundary of Tepe Nazlian, Harsin County, Kermanshah Province”. Archival Cultural Heritage and Tourism Research Institute. (In Persian)
19. - Renette, S. R. & Mohammadi Ghasrian, S., (2020). The Central and Northern Zagros during the Late Chalcolithic: An Updated Ceramic Chronology based on Recent Fieldwork Results in Western Iran. Journal of Paleorient, 46 (1): 109-132. https://doi.org/10.4000/paleorient.366
20. - Renette, S. R., Mohammadi Ghasrian, S. & Ghafoori, O., (2021). The Mahidasht survey project (1975-78) revisited: the initial report on new collaborative efforts to catalogue and publish legacy data at the National Museum of Iran. Journal of Iran National Museum, 2(1): 43-58.
21. -Renette, S., Khayani, A, & Levine, L., (2021). Choga Maran a local centre of the Chalcolithic and early Bronze Age in Central Zagros. Journal of Iranica Antiqua, 56: 1-169.
22. - Zamani Dadaneh, M., Mohammadi Ghasrian, S., Colantoni, C. & Skuldbøl, T. B. B., (2019). The Marivan Plain Archaeological Project: western Iran and its neighbours in the Chalcolithic period. Antiquity Publications Ltd, Project Gallery, Cambridge University Press, 10 December, e34. https://doi.org/10.15184/aqy.2019.198
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |