Parseh Journal of Archaeological Studies

fa بازخوانی و شناسایی سفال های منقوش مس و سنگ نوع RWB از پروژه ماهیدشت، غرب زاگرس مرکزی Rereading and identification of RWB ware Chalcolithic period painted pottery from the Mahidasht project, western central Zagros تخصصی باستان‌شناسی Special Archeology پژوهشي Research سفال موسوم به RWBاز جمله سنتهای سفالی دوران مس و سنگ مناطق غرب زاگرس مرکزی است. این عنوان توسط لوین و تیم پروژه ماهیدشت بر این گونه سفالی اطلاق شده است. تنها اطلاعات موجود درباره این سنت سفالی به پروژه ماهیدشت در فاصله سال های 78-1975 میلادی برمی گردد. این پروژه به دلایل سیاسی و وقوع انقلاب اسلامی ناتمام باقی مانده و در نتیجه هیأت مذکور موفق به انتشار کامل داده های گردآوری شده و به طبع سفال های گونه RWB نشدند. در مقاله حاضر در پی پاسخگویی به ابهامات و سؤالات یاد شده و نیز ارائه تصویری کامل و جدیدتر از این سفال، شواهد سفالین نوع  RWB کاوش تپه چقاماران که اکنون در موزه ملی ایران نگهداری می شوند نیز از نزدیک مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت. در مطالعه پیش رو علاوه بر بررسی دقیق جزییات فنی سفال های یاد شده، با جمعبندی تحقیقات صورت گرفته در مورد گاهنگاری و دامنه گسترش سفال نوع RWB نتایج جدیدی به دست آورده است که برخی از آن ها با تحقیقات قبلی سایر پژوهشگران این حوزه همخوان نیست و در تضاد با آن ها قرار می گیرد. با توجه به مطلب گفته شده ابهامات و سؤالات زیادی درباره این گونه سفالی وجود دارد: مشخصات فنی و دقیق سفال نوع RWB چیست؟ گاهنگاری دقیق و بازه زمانی این گونه در جدول گاهنگاری پیش از تاریخ غرب ایران چه تاریخی را در برمی گیرد؟ این سنت سفالی چه مناطقی از غرب ایران را تحت پوشش دارد؟ برخی از محوطه های تاریخ گذاری شده غرب ایران با سفال نوع نخودی با نقوش سیاه رنگ(Black On Buff/BOB) به وضوح سفال نوع RWB هستند که به دلیل عدم وجود مستندات از پروژه ماهیدشت تاکنون به اشتباه به فرهنگ  BOB اطلاق شده اند. به طور کلی آنچه که در این نوشتار ارائه می شود جدیدترین بازخوانی از اطلاعات مربوط به گونه سفال RWB در مطالعات دوران مس و سنگ غرب ایران است.   The ceramic analyzed in this article, labeled as Red White and Black (RWB) ware in the Mahidasht region, is a painted pottery tradition in the west of central Zagros. Our information regarding this was limited to published information on the Mahidasht 1975-78 project. Following the Iranian Revolution in 1978-79, the fieldwork of the Mahidasht project ended, leaving the data and particularly information concerning the Red White and Black (RWB) unpublished. So, more questions and hesitation remain about this ceramic that should be answered. What are the essential characteristics of Red White and Black pottery?  What is the exact chronology of this ware in the chalcolithic sequence of western Iran? How is the distribution realm of this ware in the west of Iran? So to answer these proposed questions and also to give an updated view from Red White and Black ceramic in the chalcolithic period studies in the west of Iran, the RWB ware of the Mahidasht project belonging to the Siahbid 1978 excavation stored at the National Museum of Iran was analysed. In addition to the investigation of RWB ceramics at the National Museum of Iran, the published information concerning the most recent archaeological survey and excavations project done in the western parts of Iran has also been considered. This study has resulted in a complete and updated view concerning the different aspects of the Red White and Black (RWB) ware studies, like chronology, settlement pattern, ware characteristics, dating, and.... It became clear to us that some of the surveyed and excavated sites in different parts of western Iran date back to the early phases of the Chalcolithic period based on observation of Black On Buff (BOB) ceramics involving Red White and Black (RWB) ware instead of BOB ceramics and dating to later phases of chalcolithic period consequently. in addition to such dating that request future revision, our study on the Red White and Black ceramic in this article yielded more interested results in this regards. گونه RWB,پروژه ماهیدشت,زاگرس مرکزی,گاهنگاری,مس و سنگ جدید1 RWB ware,Mahidasht Project,Central Zagros,Chronology,Late Chalcolithic period1 (LC1) 0 0 http://journal.richt.ir/mbp/browse.php?a_code=A-10-81-8&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Zamani Dadaneh مرتضی زمانی دادانه mote_1987@yahoo.com 000000029444589X No PhD student, Department of Archaeology, University of Tehran دانشجوی دکتری گروه باستان شناسی دانشگاه تهران Hassan Fazeli Nesheli حسن فاضلی‌نشلی hfazelin@ut.ac.ir 000000020724365X Yes Professor, Department of Archaeology, University of Tehran استاد گروه باستان شناسی دانشگاه تهران Jebrael Nokandeh جبرئیل نوکنده jnokandeh@yahoo.com 0000000263149107 No Assistant Professor, Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Research Institute of Iran استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری ایران Sirvan Mohammadi Ghasrian سیروان محمدی قصریان Mohammadi.sirvan@gmail.com 0009000489743392 No Head of the Iranology Foundation, Kurdistan Province Branch سرپرست بنیاد ایران شناسی شعبه استان کردستان