سال 8، شماره 27 - ( 3-1403 )
سال 8 شماره 27 صفحات 146-125 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rashidi Nezhad M, Mousavi Kouhpar S M, Nasrollahzadeh C. (2024). Research on the Symbolic Culture of Sassanid Bullae of the National Museum of Iran. Parseh J Archaeol Stud. 8(27), 125-146. doi:10.22034/PJAS.8.27.125
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-776-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-776-fa.html
رشیدینژاد مسعود، موسویکوهپر سید مهدی، نصراللهزاده سیروس.(1403). پژوهشی بر فرهنگ نمادین گِلمهرهای ساسانی گنجینۀ موزۀ ملی ایران مطالعات باستانشناسی پارسه 8 (27) :146-125 10.22034/PJAS.8.27.125
1- دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2- استاد گروه باستانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ،m_mousavi@modares.ac.ir
3- استاد گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشکدۀ زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
2- استاد گروه باستانشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران ،
3- استاد گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، پژوهشکدۀ زبانشناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
چکیده: (1450 مشاهده)
گِلمهرهای دورۀ ساسانی گویای ساختار اداری، بازرگانی و دیگر مفاهیم فرهنگیاند که در نگارگری و اندازۀ گلمهر و شمار نشان مهر بر آنها با یکدیگر متفاوتند. این نمونهها در بسیاری موارد مانند دیگر دادههای فرهنگی این دوره با آرایههای نمادین همراهاند. برای بررسی اهمیت و توصیف این دادهها و نیز پاسخگویی به برخی پرسشها دربارۀ چرایی نمادگرایی در گلمهرها یا نمادکالاها که تاکنون کمتر به آنها پرداخته شده است، گلمهرهای ساسانی منقوش و مکتوب مستندنشده در «گنجینۀ موزۀ ملی» برگزیده شدند. در اینرابطه، معناشناسیِ پرتکرارترین آرایهها، همگونی یا ناهمگونی میان این نمادها با دیگر نمادهای نقشبسته بر آثار این دوره، گاهنگاری نسبی و خاستگاه احتمالی آنها با توجه به نمادها و نگاشتههای آنها مورد بررسی قرار گرفتهاند و با گلمهرهای گردآوریشده در دیگر مجموعههای این دوره مقایسه گردیدند. بیشتر نگارهای مهرشده بر گلمهرهای این مجموعه شامل آرایههای انسانی، جانوری و گونههای هندسی (منوگرام) است که هر دسته از گوناگونی در فرم و افزونههایی مانند نشان انگشتدانهها برخوردارند. برخی از 50 گلمهر مورد مطالعۀ ما بهدلیل سایش و خوردگی و یا شکستگی ارزش خود را در خوانش نبشتهها و آرایههایشان از دست دادهاند و نیز از چگونگی بهدست آمدن آنها اطلاعی در دست نیست و تنها بر پایۀ نگاشتهها و نقوش به دورۀ ساسانی منسوب شدهاند که پاسخگویی به این مهم افزونبر دیگر موارد یکی از اهداف این پژوهش بوده است. بررسی این پژوهش برپایۀ مطالعات کتابخانهای و مستندنگاری گلمهرهای گنجینۀ موزۀ ملی همراه با روشهای مرسوم، یعنی عکاسی و طراحی گلمهرها است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1401/5/22 | پذیرش: 1401/7/25 | انتشار: 1403/3/10
دریافت: 1401/5/22 | پذیرش: 1401/7/25 | انتشار: 1403/3/10
فهرست منابع
1. - اکرمن، فیلیس، (1387). «مهرهای ساسانی». در: سیری در هنر ایران از دوران پیشازتاریخ تا امروز. جلد 23 زیر نظر: آرتور آپم پوپ و فیلیس اکرمن، ترجمۀ نجف دریابندی و همکاران، تهران: علمی و فرهنگی.
2. - امینی، عالیه، (1390). «گلمهرهای ساسانی در تختسلیمان». کتاب ماه هنر، 151: 42-36. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/791779.
3. - بلنداقبال، علیرضا، (1393). «دو اصطلاح ستارهشناسی و کیهانشناسی باستان در گزیدههای زادِسپَرَم قرائت واژۀ مبهم ائفقثجظ در عبارت ائفقثجظ لتسوظا و بررسی مفهوم عبارت “se kanārag ī gēhān” (سه کنارۀ گیهان) در متن پهلوی گزیدههای زادِسپَرَم (فصل 34: بندهای 25 و 28)». زبانشناخت: 5(9): 55-80. https://languagestudy.ihcs.ac.ir/article_1445.html
4. - بیکمحمدی، نسرین؛ صالحیکاخکی، احمد؛ و زارعی، محمدابراهیم، (1399). «نمادشناسی و منشأیابی مضمون نقش گاو در سفالینههای نیشابور با اتکا بر متون تاریخی». پژوهشهای باستانشناسی، 27: 212-189. DOI: 10.22084/NBSH.2019.18799.1923
5. - پوپ، آرتور اپهام، (1380). شاهکارهای هنر ایران. با همکاری فیلیپس آکرمن و اریک شرودر، اقتباس و نگارش: پرویز ناتلخانلری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
6. - پورداوود، ابراهیم، (1377). یشتها (جلد 1). تهران: اساطیر.
7. -ترکمن، سهیلا، (1395). «بررسی نقشمایههای بهکار رفته در گلمهرهای ساسانی»، پایاننامۀ کارشناسیارشد ارتباط تصویری، دانشگاه علم و فرهنگ (منتشرنشده).
8. - تفضلی، احمد، (1378). تاریخ ادبیات ایران، بهکوشش: ژاله آموزگار، چاپ 3، تهران: سخن.
9. - جلیلینیا، فروغ، (1397). «بررسی تطبیقی سمبلهای هند و ایران در عهد باستان». فصلنامۀ مطالعات علوماجتماعی، 4 (1): 26-14mailto:jalilinia_forough@yahoo.com
10. - دادور، ابوالقاسم؛ و منصوری، الهام، (1385). درآمدی بر اسطورهها و نمادهای در ایران و هند باستان. تهران: دانشگاه الزهرا.
11. - دریایی، تورج، (1383). شاهنشاهی ساسانی. ترجمۀ مرتضی ثاقبفر، چاپ سوم، تهران: قفنوس.
12. - دهپهلوان، مصطفی؛ و قنواتیهندیجانی، محمد، (1394). «تأملی در برخی نقشمایههای نمادین حیوانی بر مُهرها و گِلمهرهای ساسانی (نمونههای مورد پژوهش: مُهرها و گِلمهرهای ساسانی موزۀ مقدم)». مطالعات باستانشناسی، 7 (2: 12): 67-47. doi: 10.22059/jarcs.2015.57747.
13. - ذاکرین، میترا، (1390). «بررسی نقش خورشید بر سفالینههای ایران». نشریۀ هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، 3 (46): 23-34. DOR: 20.1001.1.22286039.1390.3.46.3.2.
14. - رحیم پور، شهدخت، (1394). «بررسی جایگاه اسب از اسطوره تا تداوم نقش آن بر فرش». نگارینه هنر اسلامی، 2(6): 21-36. doi: 10.22077/nia.2015.564.
15. - رحیمیفر، مهناز، (1385). «بررسی برجسب های گلی خورهه محلات». نشریۀ پژوهشهای باستانشناسی و مطالعات میانرشتهای، 2(3): 68-73. Magiran.com. p535775.
16. - رضایی، ایرج، (1389). «نگاهی تحلیلی به نقوش نمادین و نمادهای آئینی در هنر هخامنشی». مجلۀ پیام باستانشناس، 7 (14): 128-101. DOR: 20.1001.1.20084285.1389.7.14.8.
17. - سودآور، ابوالعلاء، (1383). فره ایزدی در آئین پادشاهی ایرانباستان. هوستون: نشر میرک.
18. - شریفیان، فریبا؛ فکریپور، کتایون؛ و حیدرپور، آزاده، (1399). «بررسی نقشمایهها و کتیبههای تعدادی از مهرهای ساسانی موزۀ بوعلی سینا همدان». مطالعات باستانشناسی، 12(1): 161-178. doi: 10.22059/jarcs.2020.260783.142591
19. - شریفی، لیلا؛ و ضرغام، ادهم، (1393). «سیر تحول تصویر اسب از دورۀ ماد تا دورۀ هخامنشی». فصلنامۀ نگره، 8 (27): 41-57. https://journals.shahed.ac.ir/article_130.html.
20. - طاهری، علیرضا، (1388). «تأثیر تصویر سیمرغ ساسانی بر روی هنر اسلامی، بیزانس و مسیحی». نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، 1(38): 15-24. DOR: 20.1001.1.22286039.1388.1.38.2.1
21. - فرنبغدادگی، (1395). بندهشن. ترجمۀ مهرداد بهار، تهران: توس.
22. - قاسمی، پارسا؛ گیزلن، ریکا؛ نوروزی، رضا و رضایی، عزیزالله، (1396). «بازسازی تقسیمات استان ساسانی بیشاپور با کشف تعدادی نامجای جدید از گلمهرهای محوطۀ تلقلعۀ سیف آباد-کازرون». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 14: 102-99. 10.22084/NBSH.2017.9175.1407 .
23. - قلعهخانی، گلناز، (1382). «خورشید در اوستا، در متون دورۀ میانه و در هند». مجلۀ مطالعات ایران، 2 (4): 194-169. https://www.researchgate.net/publication/327305952.
24. - کریستینسن، آرتور، (1364). نخستین انسان و نخستین شهریار. ترجمۀ ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: نشر نو.
25. - کامبخش فرد، سیفالله، (1347). «کاوش در معبد آناهیتا (کنگاور)». بررسیهای تاریخی، 18: 1-28.
26. - گوبل، روبرت، (1384). گلمهرهای تختسلیمان، جستاری در مهرشناسی اواخر ساسانی. ترجمۀ فرامرز نجدسمیعی، تهران: سازمان میراثفرهنگی و گردشگری، پایگاه پژوهشی تختسلیمان.
27. - لباف خانیکی، میثم، (1393). «تأثیرات متقابل نیشابور و راه ابریشم در دورۀ ساسانی». مطالعات باستانشناسی، 6(1): 97-87، .doi: 10.22059/jarcs.2014.52677
28. - لوکونین، ولادمیر گریگورویچ، (1384). تمدن ایران ساسانی. ترجمۀ عنایتالله رضا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
29. - مصباح، بیتا؛ و شادرخ، سارا، (1400). «نمادشناسی نقشمایۀ شتر در هنر حکاکی دورۀ ساسانی (با تأکید بر 55 نمونۀ آثار سرنمون). نشریه هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی، 26 (4): 45-35. doi: 10.22059/JFAVA.2021.305677.666507.
30. - مصباحاردکانی، نصرتالملوک؛ و دادور، ابوالقاسم، (1387). «نقشمایۀ زن برروی مهرهای ایران از دورۀ پیش از خطی تا پایان دورۀ ساسانی». زن در توسعه و سیاست، 23: 182-161. https://jwdp.ut.ac.ir/article_27699.html.
31. - نیکنامی، کمالالدین؛ و نادری، صونا، (1396). مجموعه گلمهرهای ساسانی موزۀ خلیجفارس بندرعباس. تهران: سمیرا.
32. - وارنر، رکس، (1386). دانشنامۀ اساطیر جهان. ترجمۀ ابوالقاسم اسماعیلپور، تهران: نشر اسطوره.
33. - یارشاطر، احسان، (1394). «آیا ساسانیان وارثان هخامنشیان بودند؟». ترجمۀ آذردخت جلیلیان، فصلنامۀ جندیشاپور، 1 (2): 190-176. https://ensani.ir/fa/article/journal-number/38262.
35. - Ackerman, Ph., (2009). Sasanian seals. A tour of Iranian art from prehistoric times to today. Volume 23, edited by: Arthur Upham Pope and Phyllis Ackerman, Translated by: Najaf Daryabandari and others, Tehran: Scientific and Cultural.
36. - Akbarzadeh, D. & Daryaee, T., (2012). “Inscribed Sasanian Bullae at the National Museum of Iran”. e-Sasanika, 12: 1-27. https://sites.uci.edu/sasanika/2012-2/.
37. - Agostini, D. & Shaked, Sh., (2013). “Two Sasanian Seals of Priests”. Bulletin of the Asia Institute, 27: 99-105. https://onesearch.adelphi.edu/permalink/01ADELPHI_INST/188n7nj/cdi_jstor_primary_44758605.
38. - Alram, M., (2003). “Three Hunnic Bullae from Northwest India”. Bulletin of the Asia Institute, 17 (2003): 177-184. https://www.jstor.org/stable/24049314.
39. - Amini, A., (2019). “Sasanian Bullae in Takht Suleiman”. Book of Art Month, 151: 36-42. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/791779
40. - Ardakani, N. al-M. M., & Dadvar, A., (1387). “The role of a woman on the seals of Iran”. Women in development and politics, 6 (4): 161-182. https://jwdp.ut.ac.ir/article_27699.html.
41. - Askari Chaverdi, A. R. & Cereti, C. G., (2013). “Preliminary notes on two small groups of Sasanian bullae recently discovered in Fārs”. in: D. Tokhtasev et P. Luria, Commentationes Iranicae, Vladimiro f. Aaron Livschits nonagenario donum natalicium. St. Petersburg: 182-190, https://www.academia.edu/41975258.
42. - Azarpay, G., (1966). “Bullae from the Pahlavi Archive at the University of California, Berkeley”. ĒRĀN UD ANĒRĀN, 10: 61.
43. - Beikmohammadi, N.; Salehi-Kakhki, A. & Zarei, M. E., (2019). “Semiotics and the Origins of the Motif of Cow in the Neyshabur Pottery Relying on Historical Texts”. Archaeological Researches, 27: 212-189. DOI: 10.22084/NBSH.2019.18799.1923
44. - Boland Iqbal, A., (2013). “The two terms of ancient astronomy and cosmology in the Gozidehaye Zadesperam, the reading of the ambiguous word in the phrase and the analysis of the meaning of the phrase "se kanārag ī gēhān" (three sides of the universe) in the Pahlavi text of the selections of Zadesperam (Chapter 34: paragraphs 25 and 28)”. ZabanShenakht, 5(9): 55-80. https://languagestudy.ihcs.ac.ir/article_1445.html
45. - Brunner, Ch. J., (1979). “Sasanian Seals in the Moore Collection: Motive and Meaning in Some Popular Subjects”. Metropolitan Museum Journal, 14: 33-50, https://doi.org/10.2307/1512736.
46. - Callieri, P., (1990). “On the Diffusion of Mithra Images in Sasanian Iran New Evidence from a Seal in the British Museum”. East and West, 40(1/4): 79–98. http://www.jstor.org/stable/29756925.
47. - Cereti, C. G. & Bassiri, Z., (2016). On a few Sasanian bullae from the collection of the national museum of Iran, Sasanian Objects and the Tabarestan Archive, XXIV: 7-28.
48. - Christensen, M., (1986). “Examples of the first man and the first prince in the legendary history of Iranians”. Translated by: Jale Amoozgar and Ahmed Tafzali, Tehran, Nashre no.
49. - Compareti, M., (2016). “Observations on the Rock Reliefs at Taq-i Bustan: A Late Sasanian Monument along the “Silk Road”. The Silk Road, 14.7152: 71-84.
50. - Dadour, A. & Mansouri, E., (2015). An introduction to myths and symbols in ancient Iran and India. Tehran: Al-Zahra University.
51. - Daryaie, T., (2013). The Sasanian Empire. Translated by: Morteza Saqib Far, third edition, Tehran: Qafnos.
52. - De Pahlavan, M. & Qanawati Handijani, M., (2014). “A reflection on some symbolic animal motifs on Sassanid seals and seals (samples under research: Sassanid seals and seals of Moghadam Museum)”. Archaeological Studies, 7 (2): 47-67. doi: 10.22059/jarcs.2015.57747.
53. - Farnbagh dadgi (2015). Bandaheshan. Translated by: Mehrdad Bahar, Tehran: Tos.
54. - Geldner, K. F., (1886). Avesta, the sacred books of the Parsis. With an introduction in Persian by Jaleh Amouzgar, Vol. 2. W. Kohlhammer.
55. - Ghasemi, P., (2017). “Reconstruction of the Divisions of Sasanian province of Bišābuhr based on the discovery of some new toponyms from the Administrative Bullae of ToleQaleh Seyfabad, Kazerun, Fars”. Pazhoheshha-ye Bastan shenasi Iran, 7(14): 91-102. doi: 10.22084/nbsh.2017.9175.1407.
56. - Ghal-E Khani, G., (2003). “The Sun in Avesta, Middle Persian Texts and India (Scholarly research)”. Journal of The Iranian Studies, 2(4): 169. https://www.researchgate.net/publication/327305952.
57. - Ghodrat-Dizaji, M., (2011). “Disintegration of Sasanian hegemony over northern Iran (AD 623–643)”. Iranica Antiqua, 46: 315-329. DOI:10.2143/IA.46.0.2084424
58. - Gholami, K., (2018). “Some Inscribed Sasanian Seals and Bullae”. Sasanik, 1-17. https://www.academia.edu/37693184
59. - Göbl, R., (1976). Die Tonbullen Tacht-e Suleiman. Vol. 1. D. Reimer.
60. - Gubaev, A. G.; Loginov, S. D. & Nikitin, A. B., (1996). “Sasanian Bullae from the Excavations of Ak-Depe by the Station of Artyk”. Iran, 34(1): 55–59. https://doi.org/10.1080/05786967.1996.11834555.
61. - Harper, P. O. & Meyers, P., (1981). “Silver vessels of the sasanian period: royal imagery”. Vol. 1, Metropolitan Museum of Art, 79-98. https://library.metmuseum.org:443/record=b1006498~S1.
62. - Jalilinia, F., (2017). “Comparative study of the symbols of India and Iran in ancient times”. Quarterly Journal of Social Sciences, 4 (1): 14-26
63. - Labaf Khaniki, M., (2013). “The mutual effects of Neyshabur and the Silk Road in the Sassanid period”. Archaeological Studies, 6 (1): 87-97. doi: 10.22059/jarcs.2014.52677.
64. - Lukonin, V. G., (1384). Civilization of Sassanid Iran. Translated by: Enayatullah Reza, Tehran: Scientific and Cultural Publications.
65. - Lerner, J. A., (1976). “Sasanian Seals in the Department of Medieval and Later Antiquities of the British Museum”. Journal of Near Eastern Studies, 35(3): 183–187. http://www.jstor.org/stable/544344.
66. - Lerner, J. A., (2009). “Considerations on an Aspect of Jewish Culture under the Sasanians: The Matter of Jewish Sigillography [Review of Sasanian Jewry and Its Culture: A Lexicon of Jewish and Related Seals, by D. M. Friedenberg]”. Journal of the American Oriental Society, 129(4): 653–664. http://www.jstor.org/stable/25766908.
67. - Misbah, B. & Shadrukh, S., (1400). “The symbology of the camel motif in Sasanian engraving art (with an emphasis on 55 examples of Sarnamon works)”. Journal of Fine Arts: Visual Arts, 26 (4): 35-45. doi: 10.22059/jfava.2021.305677.666507.
68. - Niknami, K. & Naderi, S., (2016). Collection of Sasanian bullae of Bandar Abbas Persian Gulf Museum. Tehran: Samira.
69. - Panofsky, E., (1955). “Iconography and Iconology: An Introduction to the Study Renaissance Art”. In: Meaning in the Visual Arts: Papers in and on Art History, New York: Doubleday.
70. - Pope, A., (2008). Masterpieces of Iranian art. Translated by: Natel Khanlari, P., Tehran: Cultural Science Publications.
71. - Pordawood, I., (1999). Yashta (Vol. 1). Tehran: Asatir.
72. - Rahim Por, Sh., (2016). “Study on the Status of Horse from Mythical to Continuity its Role on Carpet”. Negarineh Islamic Art, 2 (6): 21-36. DOI: 10.22077/NIA.2015.564.
73. - Rahimifar, M., (2015). “Survey of Khorohe Mahalat clay mounds”. Journal of Archaeological Research and Interdisciplinary Studies, 2(3): 68-73. Magiran.com. p535775.
74. -Regulski, I.; Duistermaat, K. & Verkinderen, P., (2009). “Seals and Sealing Practices in the Near East”. Developments in Administration and Magic from Prehistory to the Islamic Period. Louvain, Peeters: 171-182.
75. - Rezaei, I., (2011). “An analytical look at symbolic motifs and ritual symbols in Achaemenid art”. Payām-e Bāstānshenās, 14 (7): 101-128. DOR: 20.1001.1.20084285.1389.7.14.8.1.
76. - Sharifian, F.; Fekripour, K. & Heydarpour, A., (2019). “Investigating the role of motifs and inscriptions on a number of Sassanid seals of Bu-Ali Sina Museum in Hamadan”. Archaeological Studies, 12 (1): 161-178. doi: 10.22059/jarcs.2020.260783.142591.
77. - Sharifi, L. & Zargham, A., (2015). “The evolution of the image of the horse from the Median period to the Achaemenid period”. Nagareh, 8 (27): 41-57. https://journals.shahed.ac.ir/article_130.html.
78. - Sinisi, F., (2008). “Another Seal of a Sasanian Dīwān”. East and west, 58(1/4): 377-383.
79. -Sinisi, F., (2017). “A Seal Imprint from Old Nisa and the (Apollonian) Iconography of Mithra”. Studia Iranica, 46 (1): 9-30. https://www.biblioiranica.info/a-seal-imprint-from-old-nisa-and-the-apollonian-iconography-of-mithra./
80. - Soudhar, A. A., (2005). Farah Yazidi: In the religion of ancient Iranian kingship. Houston: Mirk Publishing.
81. - Taheri, A., (1388). “The influence of Sasanian Simorgh image on Islamic, Byzantine and Christian art”. Journal of Fine Arts: Visual Arts, 1 (38): 15-24. DOR: 20.1001.1.22286039.1388.1.38.2.1.
82. - Turkman, S., (2015). “Investigation of motifs used in Sasanian gold seals”. master's thesis of visual communication, University of Knowledge and Culture (unpublished).
83. - Von Der Osten, H. H., (1931). “The Ancient Seals from the Near East in the Metropolitan Museum: Old and Middle Persian Seals”. The Art Bulletin, 13(2): 221–241. https://doi.org/10.2307/3050798.
84. - Warner, R., (2016). Encyclopaedia of Asatir Jahan. Translated by: Abulqasem Esmailpour, Tehran: Astoureh Publishing.
85. - Winlock, H. E.; Hauser, W. & Upton, J. M., (1934). “The Persian Expedition 1933-1934”. The Metropolitan Museum of Art Bulletin, 29(12): 3-22.
86. - Yamauchi, K., (1993). Vocabulary of Sasanian Seal. Tokyo.
87. - Yarshater, E., (2014). “Were the Sasanians the heirs of the Achaemenids?", Translated by Azardokht Jalilian”. Jundi Shapour Quarterly, 1 (2): 176-190. https://ensani.ir/fa/article/journal-number/38262.
88. - Zakirin, M., (1390). “Investigating the role of the sun on Iranian pottery”. Journal of Fine Arts: Visual Arts, 3 (46): 23-34. DOR: 20.1001.1.22286039.1390.3.46.3.2.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |