سال 7، شماره 26 - ( 12-1402 )
سال 7 شماره 26 صفحات 195-177 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mousavinia S M, Nemati M. (2024). Study of the Architectural Structure and Dating of Gabrs’ Sotōdān (The Tower of Silence in Ray). Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(26), 177-195. doi:10.22034/PJAS.7.26.195
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-723-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-723-fa.html
موسوینیا سید مهدی، نعمتی محمدرضا.(1402). مطالعۀ ساختار معماری و تاریخگذاری استودان گبرها (برج خاموشی ری) مطالعات باستانشناسی پارسه 7 (26) :195-177 10.22034/PJAS.7.26.195
1- استادیار گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران ، m.mousavinia@neyshabur.ac.ir@gmail.com
2- استادیار پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
2- استادیار پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
چکیده: (1659 مشاهده)
یکی از شیوههای دفن مردگان در آئین زردشتی، خورشیدنگرشنی و قرار دادن مردگان در برجهای خاموشی است. با استناد به متون کلاسیک و یافتههای باستانشناسی، این سنت تدفینی در آئین زردشتی از آغاز دورۀ تاریخی تا به امروز گزارش شده است. تاکنون مطالعات معدودی راجعبه برج خاموشی ری انجام گرفته است. این مطالعات اغلب به توصیف محوطه و ویژگیهای معماری آن پرداخته است؛ لذا از ورای آن نمیتوان از تحول ساختار معماری و تاریخ ساخت محوطه درکی جامع بهدست آورد. این پژوهش از یکسو، تلاش میکند تحول ساختار معماری برج خاموشی ری از سدههای نخست تا سدههای متأخر اسلامی را ارزیابی کند؛ و از سویی دیگر، درپی دستیابی به شواهدی راجعبه تاریخ نسبی ساخت محوطه است. بر ایناساس، پژوهش حاضر تلاش میکند به دو پرسش پاسخ دهد؛ ۱) ساختار معماری برج خاموشی ری چگونه بوده است و چه تحولات معماری در آن صورت گرفته است؟ ۲) با استناد به منابع نوشتاری و مطالعات مقایسهای، برج خاموشی ری در چه برهۀ زمانی ساخته شده است؟ در راستای پاسخ به پرسشهای فوق، از رویکرد توصیفی-تحلیلی استفاده شده است. مطالعات میدانی و کتابخانهای بههمراه بررسی مقایسهای مهمترین روشهای گردآوری اطلاعات در پژوهش پیشِرو است. این پژوهش نشان میدهد برج خاموشی ری مربوط به سدههای نخست اسلامی است و تا سدههای متأخر اسلامی نیز حیات داشته است؛ بهعلاوه، بررسی مقایسهای ساختار معماری محوطه، ضمن تأیید تاریخگذاری پیشنهادی، برج خاموشی ری را همراه با برج خاموشی کوهستان یزد و دخمۀ قدیمی کرمان در یک نسل مشخص از برجهای خاموشی قرار میدهد. نسلی که ادامۀ نسل برجهای خاموشی پیش از اسلام و نمایندۀ برجهای خاموشی سدههای نخست اسلامی است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1401/1/14 | پذیرش: 1401/3/12 | انتشار: 1402/12/10
دریافت: 1401/1/14 | پذیرش: 1401/3/12 | انتشار: 1402/12/10
فهرست منابع
1. - ابنالعبری، غریغوریوس بن هارون، (۱۳۷۷). مختصر تاریخ الدول. ترجمۀ عبدالحمید آیتی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
2. - ابنخلدون، عبدالرحمن، (۱۳۶۶). تاریخ ابنخلدون (العبر). ج. ۳، ترجمۀ عبدالمحمد آیتی، تهران: انتشارات مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
3. - ابنمسکویه رازی، ابوعلی مسکویه، (۱۳۷۶). تجارب الامم. ج. ۵، ترجمۀ علینقلی منزوی، تهران، انتشارات توس.
4. - ابنندیم، محمد بن اسحاق، (۱۳۴۶). الفهرست. ترجمۀ محمدرضا تجد، بیجا، بینا.
5. - ابودلف خزرجی، مسعر بن مهلهل، (۱۹۷۰). الرساله الثانیه لأبی دلف رحاله القرن العاشر. به تصحیح: محمدمنیر مرسی، قاهره: نشر عالم الکتب.
6. - احمدی، رسول؛ و مهرآفرین، رضا، (۱۳۹۹). «پژوهشی در آئین دخمهگذاری زرتشتیان با تکیهبر مطالعۀ ساختار معماری دخمههای زرتشتی». مطالعات باستانشناسی، ۱۲ (۱): 17-1. https://doi.org/10.22059/jarcs.2020.264448.142609
7. - اروجی، فاطمه؛ و کاظمزاده، اکبر، (۱۳۹۵). «حیات اجتماعی اقلیتهای دینی در دورۀ آلبویه». تاریخنامۀ ایران بعد از اسلام، 6 (۱۲): 35-1. https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_5365.html
8. - استرابو، (۱۳۸۲). جغرافیای استرابو: سرزمینهای زیر فرمان هخامنشیان. ترجمۀ همایون صنعتیزاده، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
9. - اصطخری، ابواسحاق ابراهیم بن محمد، (۱۳۷۳). مسالک و الممالک. ترجمۀ محمد بن اسعد بن عبدالله تستری، بهکوشش: ایرج افشار، تهران: مجموعه انتشارات ادبی و تاریخی موقوفات دکتر محمود افشار یزدی.
10. - افروند، قدیر؛ و پوربخشنده،خسرو، (۱۳۸۱). «گزارش پژوهشی بررسی و شناسایی آثار باستانی و تاریخی-فرهنگی حوزه فرمانداری ری». جلد اول، تهران: مرکز اسناد سازمان میراثفرهنگی استان یزد (منتشرنشده).
11. - اورسول، ارنست، (۱۳۸۲). سفرنامه قفقاز و ایران. ترجمۀ علیاصغر سعیدی، تهران: پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی.
12. - توکل، ابوذر، (۱۳۹۴). «مطالعۀ شواهد باستانشناختی مربوط به تدفین زرتشتیان باستان در ارتفاعات حاجیآباد مرودشت». پایاننامۀ کارشناسیارشد، به راهنمایی: دکتر سیدرسول موسویحاجی، دانشگاه مازندران (منتشرنشده).
13. - جکسن، آبراهام ویلیامز، (۱۳۸۷). سفرنامۀ جکسن، ایران در گذشته و حال. ترجمۀ منوچهر امیری و فریدون بدرهای، تهران: علمی و فرهنگی.
14. - دالمانی، هانریرنه، (۱۳۳۵). سفرنامه از خراسان تا بختیاری. ترجمۀ محمدعلی فرهوشی، تهران: امیرکبیر.
15. - دیولافوا، مادامژان، (۱۳۷۱). ایران، کلده و شوش. ترجمۀ علیمحمد فرهوشی، تهران: دانشگاه تهران.
16. - رویگر، محمد، (۱۳۸۶). اقدامات سیاسی، فرهنگی، مذهبی و عمرانی عضدالدوله دیلمی (۳۲۸-۳۷۳ ه.ق.). استهبان: انتشارات ستهبان.
17. - رهبر، مهدی، (۱۳۹۸). «نتایج فصل اول کاوش در دخمۀ ترکآباد اردکان یزد». مفاخر میراثفرهنگی ایران (۵)، فر فیروز، جشننامۀ دکتر فیروز باقرزاده، بهکوشش: احمد محیططباطبایی و شاهین آریامنش، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: آریارمنا، گروه پژوهشی باستانکاوی تیسافرن.
18. - عنایتیزاده، ایرج؛ و آموزگار، ژاله، (۱۳۹۶). «نگاهی تطبیقی به دخمۀ زرتشتیان در ایران و هند و جنبههای آئینی و دینی ساخت دخمه در سنت پارسیان». پژوهشهای ایرانشناسی، 4 (۲): 108-93. https://doi.org/10.22059/jis.2018.68713
19. - فووریه، ژوآنس، (۱۳۸۵). سه سال در دربار ایران. ترجمۀ عباس اقبالآشتیانی، تهران: نشر علم.
20. - کرمر، ل.جوئل، (۱۳۷۵). احیای فرهنگی در عهد آلبویه (انسانگرایی در عصر رنسانس اسلامی). ترجمۀ محمدسعید حناییکاشانی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
21. - موسوینیا، سیدمهدی، (۱۳۹۷). «گزارش مقدماتی اولین فصل کاوش باستانشناسی تپۀ قلعهخلچان». گزارشهای شانزدهمین گردهمایی سالانۀ باستانشناسی ایران (مجموعه مقالات کوتاه ۱۳۹۵)، بهکوشش: روحالله شیرازی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری: 403-399.
22. - نظامالملک، ابوعلی حسن بن علی، (۱۳۴۴). سیاستنامه. به تصحیح: محمد قزوینی و تصحیح مجدد: مرتضی مدرسی چهاردهی، تهران: کتابفروشی زوار.
23. - یعقوبی، احمد بن یعقوب، (۱۳۷۴). تاریخ یعقوبی. ج ۲، ترجمۀ محمدابراهیم آیتی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
25. - Abdullaev. K., (2014). “Burials with fractioned bones in the funerary practice of Bactria in the Late Bronze and Early Iron Ages”. In: A Millennium of History: The Iron Age in southern Central Asia (2nd and 1st Millennia BC). Proceedings of the conference held in Berlin. Dedicated to the memory of Viktor Ivanovich Sarianidi, ed. Johanna Lhuillier & Nikolaus Boroffka, Berlin: Dietrich Reimer Verlag: 299-317.
26. - Afround, G. & Pourbakhshandeh, K., (2002). Report on the Investigation and Identification of Ancient and Cultural-historical Monuments of the Ray Governorate. Vol. 1. Tehran: Archives of Cultural Heritage of Yazd. (Unpublished). [In Persian]
27. - Ahmadi, R. & Mehrafarin, R., (2020). “A Research on Zoroastrian Dakhmagozari Rituals Based on Architectural Structure Study of the Zoroastrian Dakhmas”. Journal of Archaeological Studies, 12(1): 1-17. doi: 10.22059/jarcs.2020.264448.142609 [in Persian]
28. - Al-Istakhri, Abu-I. I., (1994). Masālik al-Mamālik. Translated by: Abū Muḥammad Sahl al-Tustarī, ed. Iraj Afshar. No place, Foundation for Mahmoud Afshar Yazdi's Endowments. [In Persian]
29. - Al-Yaʿqūbī, ʾAbū l-ʿA. ʾA., (1995). Tārīkh Ibn Wāḍiḥ (Tārīkh al-Yaʿqūbī). (Vol. 2). Translated by: Mohammad Ebrahim Ayati. Tehran: Elmi va Farhangi Publishers. [In Persian]
30. - Bar Hebraeus, G., (1998). Al-Mukhtaṣar fi-l-Duwal. Translated by: Abdolmohammad Ayati, Tehran: Elmi va Farhangi Publishers. [In Persian]
31. - D’Allemagne, H., (1956). Du Khorassan au pays des Backhtiaris, trois mois de voyage en Perse. Translated by: Mohammad Ali Farahvashi. Tehran: Amir Kabir Publishers. [In Persian]
32. - Dieulafoy, J., (1992). La Perse, la Chaldée et la Susiane 1881–1882. Translated by: Mohammad Ali Farahvashi, Tehran: University of Tehran Press. [In Persian]
33. - Enayatizadeh, I. & Amouzegar. J., (2018). “A Comparative Look at the Zoroastrians Dakhmas in Iran and India and the Ritual and Religious Aspects of Making the Dakhma in the Parsees Tradition”. Iranian Studies, 7 (2): 93-108. doi: 10.22059/jis.2018.68713 [in Persian]
34. - Feuvrier, J., (2006). Trois ans a la cour de Perse. Tehran: Abbas Eghbal Ashtiani. Tehran: Nashr-e Elm Publications. [In Persian]
35. - Frye. R. N., (1984). The History of Ancient Iran. Munich: C.H. Beck.
36. - Geiger. W., (1885). Civilization of the eastern Iranians in ancient times. London: Henry Frowde.
37. - Herodotus, (1920). The histories. Books I (Loeb Classical Library 117). Translated by: A. D. Godley. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
38. - Hole. F. & Flannery. K., (1963). Excavations at Ali Kosh Iran, 1961. Leiden: E.J. Brill.
39. - Hormazyar Framarz, (1932). The Persian Rivayats of Hormazyar Framarz and Others. With Introduction and Notes by Ervad Bamanji Nusserwanji Dhabar. Bombay: The K.R. Cama Oriental Institute.
40. - Huff. D., (2004). “Archaeological Evidence of Zoroastrian funerary practices”. In: Zoroastrian Rituals in Context, ed. M. Stausberg, Leiden / Boston: Brill: 593-630.
41. - Ibn al-Nadīm, Abū al-F. M., (1967). Kitāb al-Fihrist. Translated by: Mohammad Reza Tajad. No place, no publisher. [In Persian]
42. - Ibn Khaldūn, Abū Z. ‘Abd ar-R., (1987). Kitāb al-ʻIbar wa-Dīwān al-Mubtadaʼ wa-l-Khabar fī Taʼrīkh al-ʻArab wa-l-Barbar wa-Man ʻĀṣarahum min Dhawī ash-Shaʼn al-Akbār (Vol. 3). Translated by: Abdolmohammad Ayati. Tehran: Moasese Motaleat va Tahghighat Farhangi. [In Persian]
43. - Ibn Miskawayh, Abū ʿAlī A., (1997). Tajārib al-Umam (Vol. 5). Translated by: Alinaghi Monzavi, Tehran: Toos Publication. [In Persian]
44. - Kleiss. W., (1987). “Der Turm des Schweigensbei Teheran/Rey”. Archäologische Mitteilungen aus Iran, 20: 369–372.
45. - Kraemer, J. L., (1996). Humanism in the Renaissance of Islam: The Cultural Revival During the Buyid Age. Translated by: Mohammad Saeed Hanaei Kashani. Tehran: University Publishing Center. [In Persian]
46. - Lambert. P. J. B., (1980). “An Osteological Analysis of the Neolithic Skeletal Population from Ganj DarehTepe, Iran”. Master Thesis. University of Manitoba.
47. - Orouji, F., & Kazemzadeh, A., (2016). “Social Life of Religious Minorities during Buyid Era”. Journal of Iranian Islamic Period History, 7(12): 1-35. [In Persian] https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_5365.html
48. - Orsolle, E., (2003). Le Caucase et la Perse. Translated by: Ali Asghar Saeidi. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS). [In Persian]
49. - McAuley. J., (2013). Skeletal Study of the Hominins from Hotu and Belt Caves, Iran an Example of Conservation Gone Wrong. Senior undergraduate thesis, University of Pennsylvania.
50. - Moazami. M., (2020). Laws of Ritual Purity: Zand Ī Fragard Ī Jud-Dēw-dād (a Commentary on the Chapters of the Widēwdād). Leiden: Brill.
51. - Modi. J. J., (1937). The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees. Bombay: Jehangir B. Karani’s Sons Book.
52. - Mousavinia. M., (2018). “Preliminary report of the first season of Exvavation in Tappeh Qaleh Khalachan”. In: 16th international symposium of Iran archaeology, ed. Rouhollah Shirazi, Tehran: Research Institute of Cultural Heritage & Tourism: 399-403. [in Persian]
53. - Nizam al-Mulk, Abu A. H., (1965). Siyāsatnāmeh. Edited by: Mohammad Ghazvini & Morteza Modaresi Chaharrahi. Tehran: Ketabforishiye Zavar. [in Persian]
54. - Rahbar. M., (2007). “A Tower of Silence of the Sasanian Period at Bandiyan: Some Observations about Dakhmas in Zoroastrian Religion”. In: After Alexander: Central Asia before Islam, Proceedings of the British Academy, ed. J. Cribb & G. Herrmann, Oxford: Oxford University Press: 455-473.
55. - Rahbar. M., (2019). “Results of the First Excavation Season at Turk Abad Dakhma in Ardakan, Yazd”. In: Fare-Firouz. In memory of Dr Firouz Bagherzadeh, ed. Ahmad Mohit Tabatabaei & Shahin Aryamanesh, Tehran: Research Institute of Cultural Heritage & Tourism, Aryaramna. [in Persian]
56. - Rooygar, M., (2007). “Ażod-al-dawla Deilamie’s political, cultural, religious, and construction activities (338-373 AH)”. Master Thesis. Shiraz University. [In Persian]
57. - Sevruguin, A., (2020). Antoin Sevruguin: Past and present. Chicago: The Oriental Institute of the University of Chicago.
58. - Strabo, (2003). The Geography of Strabo; Lands under the Achaemenid rule. Translated by: Homayoun Sanatizadeh. Tehran: Iraj Afshar Endowment Foundation. [In Persian]
59. - Tavakol, A., (2015). “The Study of Archaeological Evidences of Ancient Zoroastrian Burial at Highlands of Haji Abad in Marvdasht”. Master Thesis. University of Mazandaran. [In Persian]
60. - Williams Jackson, A. V., (2008). Persia Past and Present: A Book of Travel and Research, With More Than Two Hundred Illustrations and a Map. Translated by: Manouchehr Amiri & Fereydoun Badrei. Tehran: Elmi va Farhangi Publishers. [In Persian].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |