سال 7، شماره 23 - ( 3-1402 )
سال 7 شماره 23 صفحات 241-209 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rezaei M, Mohammadi M, Mollazadeh K. (2023). A Survey and Typological Analysis of Pottery in the Qoroq Site of the Hamadan - Bahar Plain from the Fifth to the Eighth Century AH. Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(23), 209-241. doi:10.30699/PJAS.7.23.209
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-641-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-641-fa.html
رضائی مصطفی، محمدی مریم، ملازاده کاظم.(1402). بررسی و تحلیل گونهشناسی سفالهای محوطۀ قُرُق دشت همدان-بهار از قرن پنجم تا هشتم هجریقمری مطالعات باستانشناسی پارسه 7 (23) :241-209 10.30699/PJAS.7.23.209
مصطفی رضائی1 
، مریم محمدی*2 
، کاظم ملازاده3
، مریم محمدی*2 ، کاظم ملازاده3
1- دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
2- استادیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران ،mohammadi7586@gmail.com
3- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
2- استادیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران ،
3- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
چکیده: (2835 مشاهده)
یکی از جنبههای اصلی در شناخت فرهنگهای گذشته، مطالعه و تحلیل آثار سفالی محوطههای باستانی است؛ از اینرو بررسی دقیق ایندسته از آثار نقش مهمی در روشن شدن وضعیت اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مراکز استقراری داشته است. عبور مسیرهای ارتباطی، همچون شاهراه خراسان و راه فرعی شاهی از همدان درطول تاریخ -بهخصوص در دوران اسلامی- باعث پیدایش فرهنگهای متعدد سفالگری در این بخش از کشور شده است. با توجه به تأثیرپذیری فرهنگهای سفالگری همدان و بهتبع آن محوطۀ قُرُق (با حجم وسیعی از آثار سفالی) از مناطق بزرگ سفالگری دوران اسلامی، در این پژوهش سعیشده است به پرسشهایی همچون: تأثیر کدام مناطق بهلحاظ سبک ساخت و تزئین در سفالهای محوطۀ قُرُق دیده میشود؟ مهمترین گونههای سفالگری این محوطه از قرن پنجم تا هشتم هجریقمری کداماند؟ و کدام گونۀ سفالی از ویژگیهای بومی برخوردار است؟ پاسخ داده شود. هدف اصلی این نگارش، شناسایی انواع گونههای شاخص سفالی محوطۀ مورد مطالعه است که این فرآیند ازطریق مطالعۀ دادههای باستانشناختی حاصل از بررسیهای نوین صورت گرفته است. در انجام پژوهش حاضر، روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات بهصورت اسنادی و تطبیق میدانی یافتههای این حوزه با سایر مناطق صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهند در هنر سفالگری این محوطه بهلحاظ شیوۀ ساخت و پرداخت، جلوههایی از هنر مراکز فرهنگی همجواری همچون: ذلفآباد، آوه، سلطانیه، کنگاور، تختسلیمان و بروجرد مشاهده میشود؛ همچنین بیش از 10 گونۀ سفالی شاخص قرن پنجم تا هشتم هجریقمری از آن شناسایی شده که شامل انواع سفالهای بدون لعاب و لعابدار است که هریک به زیرمجموعههای ساده و منقوش و چندرنگ زیر و رولعابی تقسیم میشوند. در این بین، نمونههایی همچون ظروف با تزئین چندرنگ بر روی گلابۀ سفید احتمالاً از ویژگیهای محلی برخوردارند.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1400/7/7 | پذیرش: 1400/8/29 | انتشار: 1402/3/1
دریافت: 1400/7/7 | پذیرش: 1400/8/29 | انتشار: 1402/3/1
فهرست منابع
1. - ابنخردادبه، ابوالقاسم عُبیدالله بن عبدالله، (1371). مسالک و ممالک (ترجمۀ فارسی قرن پنجم/ششم ه.ق). ترجمۀ سعید خاکرند، تهران: مؤسسۀ مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل و مؤسسۀ فرهنگی حنفاآ.
2. - ابنحوقل، ابوالقاسم بن حوقل النصیبی، (1366). سفرنامه ابنحوقل (ایران در صورهالارض). ترجمه و توضیح: جعفر شعار، تهران: امیرکبیر.
3. - ابنرُسته، احمدبن عمر، (1892). الأعلاق النفیسه. لیدن: مطبعه بریل؛ بیروت: دارصادر.
4. - ابوالفداء، عمادالدین اسماعیل بن علی، (1349). تقویم البلدان. ترجمۀ عبدالمحمد آیتی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
5. - اصطخری، ابواسحق ابراهیم، (1340). مسالک و الممالک. بهکوشش: ایرج افشار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
6. - امیرحاجلو، سعید؛ و صدیقیان، حسین، (1399). «مطالعۀ باستانشناختی سفالهای دوران اسلامی محوطۀ قلعهسنگ؛ شهر قدیم سیرجان». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 10 (25): 185-155.
7. - بارتولد. و. و، (1308). تذکره جغرافیای تاریخی ایران. ترجمۀ حمزه سردادور، تهران: اتحادیه.
8. - توحیدی، فائق، (1387). فن و هنر سفالگری. تهران: سمت.
9. - جانجان، محسن؛ و بیکمحمدی، خلیلالل،ه (1400). «تحلیل و تاریخگذاری اشیاء نویافته از قبرستان برزول - نهاوند». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 11 (31): 190-157.
10. - جکسن، ویلیامز، (1387). سفرنامۀ جکسن (ایران در گذشته و حال). ترجمۀ منوچهر امیری و فریدون بدرهای، تهران: علمی و فرهنگی.
11. - چلبی، اولیا، (1314هـ.ق.). سیاحتنامۀ اولیا چلبی. ج 4. استانبول: مطبعه سی.
12. - چوبک، حمیده، (1391). «سفالینههای دوران اسلامی شهر کهن جیرفت». مطالعات باستانشناسی، 4 (1): 112-83.
13. - حموی بغدادی، یاقوت بن عبدالله، (1380). معجم البلدان. ترجمۀ علینقی منزوی، ج. 1 و 2، تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور.
14. - خانمرادی، مژگان، (1401). «طبقهبندی و گونهشناسی سفالهای مکشوف ازسومین فصل کاوش پل بیستون». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 12 (35): 246-223.
15. - دژمخوی، مریم، (1386). «نظری اجمالی به سفال قالبزده عصر سلجوقی». باستان پژوهی، 9 (15): 31-27.
16. - رحمانی، اسماعیل، (1394). «گزارش گمانهزنی تعیین عرصه و حریم محوطۀ تاریخی قلعهجوق فامنین». همدان: مرکز اسناد اداره کل میراثفرهنگی استان همدان، (منتشرنشده).
17. - رضائی، مصطفی؛ و محمدی، مریم، (1399). «مطالعۀ تاریخی و باستانشناسی محوطۀ اسلامی اَنداجین همدان». مطالعات باستانشناسی، 12 (1): 159-140.
18. - رضائی، مصطفی؛ محمدی، مریم؛ و ملازاده، کاظم، (1401). «طبقهبندی، گونهشناسی و گاهنگاری سفالینههای لعابدار محوطۀ اسلامی بوزنجرد دشتِ همدان». پیام باستانشناس، 14 (27): 44-17.
19. - زارعی، محمدابراهیم، (1390). «ساختار کالبدی-فضایی شهر همدان از آغاز دوران اسلامی تا پایان دورۀ قاجار براساس مدارک و شواهد موجود». پژوهشهای باستانشناسی ایران 1 (1): 82-57.
20. - زارعی، محمدابراهیم، (1399). «بررسی و تحلیل حیات تاریخی شهر درگزین در دوران اسلامی (بر اساس مستندات تاریخی و کاوشهای باستانشناسی)». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 10 (25): 206-181.
21. - زارعی، محمدابراهیم؛ خاکسار، علی؛ مترجم، عباس؛ امینی، فرهاد؛ و دینی، اعظم، (1393). «بررسی و مطالعه سفالهای دورۀ ایلخانی بهدستآمده از کاوشهای باستانشناسی ارزانفود». مطالعات باستانشناسی، 6 (2): 90-73.
22. - زارعی، محمدابراهیم؛ و رضائی، مصطفی، (1397). «جغرافیای اقتصادی دشت همدان- بهار در دوران اسلامی (از قرن سوم ه.ق. تا اواخر دورۀ قاجاریه) براساس اسناد مکتوب تاریخی و جغرافیایی». پژوهشنامۀ تاریخ اجتماعی و اقتصادی، 7 (2): 71-45.
23. - زارعی، محمدابراهیم؛ و شعبانی، محمد، (1398). «بررسی و تحلیل گونهشناسی سفالینههای آغاز دوران اسلامی تا پایان دورۀ صفوی منطقۀ همدان». مطالعات باستانشناسی پارسه، 3 (8): 126-109.
24. - زارعی، محمدابراهیم؛ و شریفی، فرشته، (1400). «بررسی و مطالعۀ سفالهای دوران اسلامی دشت قروه، استان کردستان». مطالعات باستانشناسی پارسه، 5 (15): 211-189.
25. - شاطری، میترا؛ هایده، لاله؛ و چوبک، حمیده، (1398). «بازنگری در طبقهبندی و تاریخگذاری سفال گونۀ نقشکنده در گلابه (اسگرافیاتو) در ایران دوران اسلامی». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9 (21): 188-173.
26. - شراهی، اسماعیل؛ و صدیقیان حسین، (1398). «مطالعۀ باستانشناختی سفالهای قرون میانی اسلامی دستکند زیرزمینی تَهیق خُمین». مطالعات باستانشناسی پارسه، 3 (8): 158-141.
27. - شعبانی، محمد، (1394). «بررسی و تحلیل باستانشناختی محوطههای استقراری بخش مرکزی شهرستان همدان از آغاز دوران اسلامی تا پایان دورۀ صفوی». پایاننامۀ کارشناسیارشد باستانشناسی، دانشگاه بوعلیسینا همدان (منتشرنشده).
28. - شعبانی، محمد؛ و محمدی، مریم، (1395). «معرفی و تحلیل سفالهای دوران اسلامی محوطۀ زینوآباد-بهار، همدان». پژوهشهای باستانشناسی، 6 (11): 150-135.
29. - شعبانی، محمد؛ و محمدی، مریم، (1399). «بررسی و تحلیل باستانشناختی الگوهای استقراری دشت همدان ـ بهار از آغاز دوران اسلامی تا پایان دوره صفوی». مطالعات باستانشناسی، 12 (3): 141-117.
30. - صالحیکاخکی، احمد؛ صدیقیان، حسین؛ و منتظرظهوری، مجید، (1392). «بررسی روند تولید آبی و سفید در ایران طی ادوار مختلف اسلامی». پژوهش هنر، 3 (5): 13-1.
31. - صدیقیان، حسین؛ منتظرظهوری، مجید؛ و شکری، طاهره، (1392). «بررسی باستانشناسی سفالهای سلطانآبادی دورۀ ایلخانی ایران». مجموعه مقالات همایش باستانشناسی ایران، دستاوردها، فرصتها، تهدیدها، دانشگاه بیرجند.
32. - فهرواری، گزا، (1388). سفالگری جهان اسلام در موزۀ طارقرجب کویت. ترجمۀ مهناز شایستهفر، تهران: مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
33. - کاتب بغدادی، ابوالفرج قدامۀ بن جعفر، (1370)، الخراج. ترجمۀ حسین قرهچانلو، تهران: البرز.
34. - کامبخشفرد، سیفالله، (1346). «سفالگری نیشابور در عهد سلجوقی». بررسیهای تاریخی، 2: 360-339.
35. - کیانی، محمدیوسف؛ و کریمی، فاطمه، (1364). هنر سفالگری دوران اسلامی ایران. تهران: مرکز باستانشناسی ایران.
36. - کلایس، ولفرام؛ و کالمایر، پیتر، (1385). بیستون: کاوشها و تحقیقات سالهای 1967-1963. ترجمۀ فرامرز نجدسمیعی، تهران: سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری.
37. - گروسین، هادی، (1383). جغرافیای تاریخی و زیستگاههای درهای الوند. همدان: شهر اندیشه.
38. - گروسین، هادی، (1384). زَراَومَند-دریاچه باستانی همدان. همدان: سپهر دانش.
39. - گودرزی، محمدمهدی، (1395). «طبقهبندی و گونهشناسی سفالهای محوطۀ مسجد جامع بروجرد». پایاننامۀ کارشناسیارشد باستانشناسی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان (منتشرنشده).
40. - گودرزی، محمدمهدی؛ محمدی، مریم؛ و رضائی، مصطفی، (1400). «طبقهبندی و گونهشناسی سفالهای نقشکنده در گِلابه (اسگرافیاتو) شهر بروجرد (بر اساس سفالهای مکشوفه از محوطه مسجد جامع و لایههای بافت قدیم شهری)». نگره، 58: 121-133.
41. - مرتضایی، محمد، (1383). «گزارش مقدماتی نخستین فصل کاوشهای باستانشناختی در محوطه جرجان». گزارشهای باستانشناسی 3، تهران: سازمان میراثفرهنگی و گردشگری: 188-155.
42. - مترجم، عباس؛ و بلمکی، بهزاد، (1388). «گزارش مقدماتی بررسی و شناسایی باستانشناختی شهرستان بهار». همدان: مرکز اسناد ادارۀ میراثفرهنگی استان همدان (منتشرنشده).
43. - مستوفیقزوینی، حمدالله ابن ابیبکر احمد، (1336). نزههالقلوب. بهکوشش: محمد دبیرسیاقی، تهران: کتابخانۀ طهوری.
44. - محمدزاده، مهدی؛ فاضل، عاطفه؛ و سامانی، حسین، (1393). «تناسب، زیبایی و هندسه نهان در نقوش سفال نوع آقکند». نگارینه هنر اسلامی، 1 (1): 59-50.
45. - محمدیفر، یعقوب؛ و مترجم، عباس، (1385). «گزارش فصل اول بررسی و شناسایی باستانشناختی بخش مرکزی همدان». همدان: مرکز اسناد ادارۀ میراثفرهنگی استان همدان (منتشرنشده).
46. - مسجدیخاک، پرستو؛ مدیرروستا، سعید؛ نامی، حسن؛ کبیری، کامبیز؛ و خزاییکوهپر، مصطفی، (1400). «مطالعۀ ترکیبات شیمیایی سفالهای اسگرافیاتو: مطالعۀ موردی محوطۀ شاهکوه الموت». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 11 (28): 151-135.
47. - مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد، (1361). احسنالتقاسیم فی معرفهالاقالیم. ترجمۀ علینقی منزوی، ج. 2، تهران: شرکت مؤلفان و مترجمان ایران.
48. - موسویحاجی، سیدرسول؛ خدادوست، جواد؛ تقوی، عابد؛ و پورعلییاریگوکی، شهین، (1396). «بررسی و مطالعه تحلیلی سفالینههای محوطۀ مالین؛ شهرستان باخَرز (خراسان رضوی)». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 7 (13): 172-157.
49. - مهجور، فیروز؛ و صدیقیان، حسین، (1388). «بررسی باستانشناسی سفالهای اسلامی محوطۀ مشکینتپه استان مرکزی». پیامباستانشناس، 12: 120-105.
50. - مهجور، فیروز؛ ابراهیمینیا؛ محمد؛ و صدیقیان، حسین، (1390). «بررسی باستانشناسی سفالهای دوران اسلامی محوطۀ باستانی نچیرخانلق ری». مطالعات باستانشناسی، 3 (2: 4): 192-173.
51. - مهریار، محمد؛ کبیری، احمد؛ و توحیدی، فائق، (1365). «بررسی و پیگردی مقدماتی: برج و باروی ارگ شهر قدیم سلطانیه زمستان 1364». اثر، 12، 13 و 14: 264-209.
52. - نطنزی، معینالدین، (1383). منتخب التواریخ معینی. به اهتمام: پروین استخری، تهران: اساطیر.
53. - نعمتی، محمدرضا؛ صدیقیان، حسین؛ و ابراهیمینیا، محمد، (1391). «بررسی سفالهای اسلامی محوطۀ ذلفآباد فراهان، استان مرکزی (فصل اول)». باستانشناسی ایران، 3: 138-125.
54. - نعمتی، محمدرضا، (1398). «مطالعه سفالهای آبی و سفید محوطۀ ذلفآباد فراهان». باستانشناسی، 3 (3): 46-30.
55. - نعمتی، محمدرضا؛ شراهی، اسماعیل؛ و صدرائی، علی، (1399). «پژوهشی در سفالینههای قالبزده محوطۀ ذلفآباد فراهان». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 10 (26): 140-119.
56. - نظریارشد، رضا، (1391). «گزارش بررسی و شناسایی باستانشناختی تکمیلی شهرستانهای همدان و تویسرکان». همدان: مرکز اسناد ادارۀ میراثفرهنگی استان همدان (منتشرنشده).
57. - نظریارشد، رضا؛ و بیکمحمدی، خلیلالله، (1396). «گونهشناسی و تحلیل سفالهای دوران اسلامی دشت تویسرکان (مبتنیبر مطالعات میدانی بررسی باستانشناختی شهرستان تویسرکان)». مجموعه مقالات سومین همایش ملی باستانشناسی ایران. بهاهتمام: حسن هاشمیزرجآباد و سامان فرزین: 627-615.
58. - ویلسونآلن، جیمز، (1387). سفالگری در خاورمیانه از آغاز تا دوران ایلخانی در موزۀ آشمولین آکسفورد. ترجمۀ مهناز شایستهفر، تهران: مطالعات هنر اسلامی.
59. - همتیازندریانی، اسماعیل؛ خاکسار، علی؛ و شعبانی، محمد، (1396). «بررسی و تحلیل سفالهای دوران اسلامی مجموعه معماری دستکند زیرزمینی سامن ملایر». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 7 (13): 206-189.
60. - همتیازندریانی، اسماعیل؛ و خاکسار، علی، (1401). «بررسی مجموعه سفالهای دوران تاریخی و اسلامی کاوشهای معماری دستکند ارزانفود-همدان». مطالعات باستانشناسی پارسه، 6 (20): 188-163.
62. - Abū al-Fidā, I. D. I., (1970). “Al-Baldan calendar”. Translated by: Abdul Mohammad Ayati. Tehran: Iran Culture Foundation (In Persian).
63. - Akbari, H.; Bahr al-Uloomi, M. H. & Murad Sultan, M. Sh., (2019). “An unknown monument in Zaughan, Friday mosque or mansion?”. Parseh J Archaeol Stud, 3 (8): 127-140 (In Persian).
64. - Amir Hajlou, S. & Sedighiyan, H., (2020). “Archaeological study of pottery of the Islamic period in the area of Qala-e-Sang; The Old City of Sirjan”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 10 (25): 185-155 (In Persian).
65. - Azkaei, P., (2001). Hamedannameh (twenty speeches about Madistan). Hamedan: Madestan (In Persian).
66. - Bartold, W., (1929). Historical Geography of Iran. Translated by: Hamzeh Sardadour, Tehran: :union: (In Persian).
67. - Çelebi, E., (1896). Evliya Çelebi's Seyahatname. C. 4. Istanbul: matbaa C (in Turkish).
68. - Chubak, H., (2012). “Pottery of the Islamic period of the ancient city of Jiroft”.Archaeological Studies, 4 (1): 83-112 (In Persian).
69. - Dejm Khoy, M., (2007). “A brief look at the molded pottery of the Seljuk era”. Archeology, 9 (15): 31-27 (In Persian).
70. - Fehervari, G., (1973). Islamic pottery: A comprehensive study based on the Barlow collection. London: Faber and Faber limited.
71. - Fehervari, G., (2000). Ceramics of the Islamic World in the Tareq Rajab Museum. London: I. B. Tauris publisher.
72. - Fehravari, G., (2009). Pottery of the Islamic World in the Tareq Rajab Museum in Kuwait. Translated by: Mahnaz Shayestehfar, Tehran: Institute of Islamic Art Studies (In Persian).
73. - Grube, E. J., (1976). Islamic pottery of the Eight to the Fifteenth Century in the Keir Collection. London: Faber.
74. - Grube, E. J., (2005). Islamic pottery. Translated by: Farnaz Hairi, Tehran: Karang (In Persian).
75. - Grosin, H., (2004). Historical Geography and Habitats of Alvand Valley. Hamedan: Andisheh City (In Persian).
76. - Grosin, H., (2005). Zarawmand - Ancient Lake of Hamedan. Hamedan: Sepehr Danesh (In Persian).
77. - Goodarzi, M. M., (2016). “Classification and typology of pottery in the area of Boroujerd Grand Mosque”. Master Thesis in Archeology, Bu-Ali Sina University (Unpublished) (In Persian).
78. - Goodarzi, M. M.; Mohammadi, M. & Rezaei, M., (2021). “Classification and Typology of Pottery Engraved under the Glaze (Sgraffiato) in Borujerd City (Based on Pottery Discovered from the Jameh Mosque Area and Layers of Old Urban Fabric)”.Negareh, 58: 133-121 (In Persian).
79. - Haddon, R. A.W., (2011). “Fourteenth century fine glazed wares produced in the Iranian world, and comparisons with contemporary ones fromthe Golden Horde and Mamlūk Syria/Egypt”. Ph.D. Thesis. SOAS, University of London.
80. - Hamawi Baghdadi, Y. A., (2001). Dictionary of countries (Mu'jam ul-Buldān). Translated by: Ali naghi Monzavi, Vols. 1 and 2, Tehran: Cultural Heritage Organization of the country (In Persian).
81. - Hamedani, R. F., (2007). Jame al-Tawarikh (History of the Seljuqs). corrected and updated by Mohammad Roshan, Tehran: Written Heritage (In Persian).
82. - Hemmati Azandariani, E.; Khaksar, A. & Shabani, M., (2017). “Study and analysis of pottery of the Islamic period of Saman Malayer underground architecture collection”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 7 (13): 206-189 (In Persian).
83. - Hemmati Azandaryani, E. & Khaksar, A., (2022). “Investigation the Collection of Pottery from the Historical and Islamic Eras Architectural Troglodytic Excavations, Arzanfod, Hamedan”. Parseh J Archaeol Stud, 6 (20): 163-188 (In Persian).
84. - Ibn Hawqal, A. H. N., (1987). Ibn Hawqal's travelogue (Iran in the image of the earth). Translated and explained by: Jafar Shaar, Tehran: Amirkabir (In Persian).
85. - Ibn Khordadbeh, A. O. A., (1992). Al-Masalak wa Mamalak (Persian translation of the fifth/sixth century AH). Translated by: Saeed Khakrand, Tehran: Institute of National Heritage Studies and Publications and Hanafa Cultural Institute (In Persian).
86. - Ibn Rusteh, A. U., (1892). Al-A‘lāq al-Nafīsa. Leiden: Braille Press; Beirut: Dar Sader (In Persian).
87. - Istakhri, A. I. I., (1961). Masalak wa Al-Mamalek. By: Iraj Afshar, Tehran: Book Translation and Publishing Company (In Persian).
88. - Jackson, W., (2008). Jackson's Travelogue (Iran in the Past and Present). Translated by: Manouchehr Amiri and Fereydoun Badrahai, Tehran: Scientific and Cultural (In Persian).
89. - Janjan, M. Y Beikmohammadi, Kh., (2021). “Analysis and dating of new objects from Barzul-Nahavand cemetery”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 11 (31): 157-190.
90. - Kambakhsh Fard, S., (1967). “Pottery of Neishabour in the Seljuk era”. Journal of Historical Studies, 2: 339-360 (In Persian).
91. - Katebe Baghdadi, Q. J., (1991). Al-kharaj. Translated by: Hossein Ghare Chanloo, Tehran: Alborz (In Persian).
92. - Khanmoradi, M., (2023). “Classification and typology of potteries from the 3th season of Bisotun’s bridge excavations”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 12 (35): 223-246 (In Persian).
93. - Kiani, M. Y. & Karimi, F., (1985). The Art of Pottery in the Islamic Period of Iran. Tehran: Archaeological Center of Iran (In Persian).
94. - Kleiss, W. & Kalmeyer, P., (2006). Bisotun: Explorations and Research from 1967-1963. Translated by: Faramarz Najd Samiei, Tehran: Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization (In Persian).
95. - Mahjoor, F. & Sedighiyan, H., (2009). “Archaeological study of Islamic pottery in Meshkin Tappeh site of Markazi province”. Payam-e Bastanshenas, 12: 105-120 (In Persian).
96. - Mahjoor, F.; Ebrahimi Nia, M. & Sedighiyan, H., (2011). “Archaeological study of pottery of the Islamic period of the Nechir Khanlugh Rey archaeological site”.Archaeological Studies, 3 (2: 4): 192-173 (In Persian).
97. - Mahyar, M.; Kabiri, A. & Tohidi, F., (1986). “Preliminary study and follow-up: the tower and fortification of the citadel of the old city of Soltanieh in the winter of 1985”. Asar, 12, 13 & 14: 264-209 (In Persian).
98. - Mohammadi, M. & Shabani, M., (2016). “Introduction and analysis of pottery of the Islamic period in the area of Zinoabad-Bahar, Hamedan”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 6 (11): 150-135 (In Persian).
99. - Mohammadifar, Y. & Motarjem, A., (2006). “Report of the first chapter of the study and identification of archeology in the central part of Hamadan”. Cultural Heritage Organization of Hamadan Province (Unpublished) (In Persian).
100. - Mohammadzadeh, M.; Fazel, A. & Samani, H., (2014). “Symmetry, Beauty and Hidden Geometry in Aghkand’s Pottery Patterns”. Negarineh Islamic Art, 1 (1): 50-59 (In Persian).
101. - Masjedi-khak, P.; Modir-rosta, S.; Nami, H.; Kabiri, K. & Khazaei-Kohpar, M., (2021). “Study of the chemical composition of Sgraffiato pottery: a case study of Shahkoh Alamut area”. Iranian Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 11 (28): 135-151 (In Persian).
102. - Maqdasi, A. M. A., (1982). Ahsan al-Taqasim fi Maarefa al-Aqalim. Translated by Ali naghi Manzavi, Volume 2, Tehran: Iranian Authors and Translators Company (In Persian).
103. - Mortezaei, M., (2004). “Preliminary Report of the First Chapter of Archaeological Excavations in Jorjan Site”. Archaeological Reports 3, Tehran: Cultural Heritage and Tourism Organization: 188-155 (In Persian).
104. - Mostofi Qazvini, H., (1957). Nuzhat al-Qulub. By: Mohammad Debir Siyaghi, Tehran: Tahori Library (In Persian).
105. - Motarjem, A. & Balmaki, B., (2009). “Preliminary Report on Archaeological Survey and Identification of Bahar County”. Hamadan: Cultural Heritage Organization of Hamadan Province (Unpublished). (In Persian).
106. - Mousavi Haji, R.; Khudadoost, J.; Taqawi, A. & Pourali Yari Goki, Sh., (2017). “Analytical study of pottery in Malin area; Bakharz city (Khorasan Razavi)”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 7 (13): 172-157 (In Persian).
107. - Naumann, R. & Naumann, E., (1976). Takht-I Suleiman. Katalog der Ausstellung. München: PrähistOrische Staatssammlung
108. - Natanzi, M. D., (2004). Selected al-Tawarikh Moini. by: Parvin Estakhri, Tehran: Asatir (In Persian).
109. - Nazari-Arshad, R., (2012). “Supplementary Archaeological Survey and Identification Report of Hamedan and Tuyserkan Countries”. Cultural Heritage Organization of Hamedan Province (Unpublished) (In Persian).
110. - Nazari-Arshad, R. & Beikmohammadi, Kh., (2017). “Typology and analysis of pottery from the Islamic era of Tuiserkan plain (based on field studies of the archaeological survey of Tuiserkan city)”. Proceedings of the third national archeology conference of Iran. by: Hassan Hashemi Zorj-abad and Saman Farzin: 615-627 (In Persian).
111. - Nemati, M. R.; Sedighiyan, H. & Ebrahiminia, M., (2012). “Study of Islamic pottery in Zolfabad site of Farahan, Markazi province (Chapter 1)”. Archeology of Iran, 3: 138-125 (In Persian).
112. - Nemati, M. R., (2019). “Study of Blue and White Pottery from Zolf Abad Farahan”. Archeology Quarterly, 3 (3): 30-46 (In Persian).
113. - Nemati, M. R.; Sharahi, E. & Sadraei, A., (2020). “Research in molded pottery of Zolf Abad site of Farahan”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 10 (26): 140-119 (In Persian).
114. - Neyestani, J.; Hatamian, M. J. & Sedighian, H., (2012). “Does Sultān Abād Pottery Really Produced in Sultān Abād?”. Intl. J. Humanities, 19 (3): 95-109.
115. - Rahmani, E., (2015). “Speculation Report on Determining the Area and Privacy of the Historic Site of Qale Juq Famenin”. Hamadan: Cultural Heritage Organization of Hamadan Province, (Unpublished) (In Persian).
116. - Rezaei, M. & Mohammadi, M., (2020). “An Historical and Archaeological Approach to the Islamic Site of Anda-jin”. Archaeological Studies, 12 (1): 159-140 (In Persian).
117. - Rezaei, M.; Mohammadi, M. & Molazadeh, K., (2023). “Classification, Typology and Chronology of Glazed Pottery of Islamic Site of Bozanjerd of Hamadan Plain”. Payam-e Bastanshenas, 14 (27): 17-44 (In Persian).
118. - Salehi Kakhki, A.; Sedighiyan, H. & Montazer Zohouri, M., (2013). “Study of the trend of blue and white production in Iran during different Islamic periods”. Art Research, 3 (5): 1-13 (In Persian).
119. - Schnyder, R., (1972). “Saljuk Pottery in Iran”. In: The International Congress of Iranian Art & Archaeology: 189-197.
120. - Sedighiyan, H.; Montazerzohouri, M. & Shokri, T., (2013). “Archaeological Survey of Sultanabadi Pottery of Ilkhanate Period of Iran”. Proceedings of the Iranian Archeology Conference, Achievements, Opportunities, Threats, Birjand University (In Persian).
121. - Shabani, M., (2015). “Archaeological study and analysis of settlements in the central part of Hamadan from the beginning of the Islamic period to the end of the Safavid period (Master's thesis)”. Hamadan: Bu Ali Sina University (Unpublished) (In Persian).
122. - Shabani, M. & Mohammadi, M., (2020). “Archaeological Survey and Analysis the Settlements of Hamedan Plain from the Beginning of the Islamic Period to the end of Safavid Period”. Archaeological Studies, 12 (3): 117-141 (In Persian).
123. - Shateri, M.; Laleh, H. & Chubak, H., (2019). “Revision of Classification and Dating of Incised Through Slip Ware (Sgraffiato) in Iran During the Islamic Period”.Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 9 (21): 173-188 (In Persian).
124. - Sharahi, E. & Sedighiyan H., (2019). “Archaeological study of medieval Islamic pottery in the underground handicraft of Tahiq Khomein”. Parseh J Archaeol Stud, 3 (8): 158-141 (In Persian).
125. - Treptow, T., (2007). Daily life ornamented the mediaeval Persian city of Rey. Chicago: The oriental institute museum of the University of Chicago.
126. - Tohidi, F., (2008). The Art of Pottery. Tehran: Samt (In Persian).
127. - Watson, O., (2004). Ceramics from Islamic Lands. London: Thames & Hudson Ltd.
128. - Whithcomb, D. S., (1973). Before the Roses and Nightingales Excavations at Quasr i Abu Nasr Old Shiraz. New York: The Metropolitan Museum of Art.
129. - Wilkinson, C. U., (1973). Nishabur: Pottery of the Early Isiamic Period. New York: The Metropolitan Museum of Art
130. - Wilson Allen, J., (2004). Islamic Pottery in the Middle East, Islamic Pottery, Collection of Islamic Art Works 8. Translated by: Mahnaz Shayestehfar, Tehran: Islamic Art Studies (In Persian).
131. - Wilson Allen, J., (2008). Pottery in the Middle East from the Beginning to the Ilkhanid era at the Ashmoulin Museum in Oxford. Translated by: Mahnaz Shayestehfar, Tehran: Islamic Art Studies (In Persian).
132. - Zarei, M. I., (2011). “Physical-spatial structure of Hamadan from the beginning of the Islamic period to the end of the Qajar period based on available evidence”. Letter of Archeology,1 (1): 82-57 (In Persian).
133. - Zarei, M. I.; Khaksar, A.; Motarjem, A.; Amini, F. & Dini, A., (2014). “Survey and study of pottery of the patriarchal period obtained from arzanfod archaeological excavations”. Archaeological Studies, 6 (2): 73-90 (In Persian).
134. - Zarei, M. I. & Rezaei, M., (2018). “Economic Geography of Hamadan-Bahar Plain in the Islamic Period (from the 3rd Century AH to the Late Qajar Period) Based on Written Historical and Geographical Documents”. Journal of Social and Economic History, 7 (2): 71-45 (In Persian).
135. - Zarei, M. I. & Shabani, M., (2019). “Study and analysis of the typology of pottery from the beginning of the Islamic period to the end of the Safavid period in Hamadan region”. Parseh J Archaeol Stud, 3 (8): 109-126 (In Persian).
136. - Zarei, M. I., (2020). “Study and analysis of the historical life of Dargazin city in the Islamic era (based on historical documents and archaeological excavations)”.Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 10 (25): 206-181 (In Persian).
137. - Zarei, M. I. & Sharifi, F., (2021). “Investigation and study of pottery from the Islamic era of Qorveh plain - Kurdistan province”. Parseh J Archaeol Stud, 5 (15): 189-211 (In Persian).
138. - https://www.Google Earth.com
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |