logo
سال 7، شماره 23 - ( 3-1402 )                   سال 7 شماره 23 صفحات 402-377 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Kiavash F. (2023). Social and Cultural Developments in Adaptation to Changes in Qajar and European Women’s Clothing The Years 1900-1925 AD/1279-1304 AH (Case Study of Tehran and London Women). Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(23), 377-402. doi:10.30699/PJAS.7.23.377
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-608-fa.html
کیاوش فرشته.(1402). تحولات اجتماعی و فرهنگی در تطبیق با تغییرات لباس زنان قاجاری و اروپایی سال‌های 1900-1925م. /1279-1304ه‍.ش. (مطالعۀ موردی پوشش زنان تهران و لندن) مطالعات باستان‌شناسی پارسه 7 (23) :402-377 10.30699/PJAS.7.23.377

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-608-fa.html


استادیار گروه طراحی پارچه و لباس، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. ، kiafar2009@gmail.com
چکیده:   (2316 مشاهده)
وقوع جنگ‌ جهانی اول در اروپا و انقلاب مشروطه در ایران، در دوران اوج مدرنیته و تلاش زنان در تحول جایگاه اجتماعی‌شان، ویژگی‌های متفاوتی در نوع پوشش زنان به‌وجود آورد. در این‌راستا تطبیق پوشاک زنان قاجار با زنان در اروپا کمتر موردتوجه بوده که در این پژوهش تطبیق با پوشاک زنان بریتانیایی و مشخصاً لندن انجام پذیرفته‌ است. این پژوهش در تلاش برای پاسخ‌گویی به این پرسش است که، تحولات اجتماعی زنان تهران و لندن در بازۀ زمانی موردنظر تا چه اندازه در سبک پوشش آن‌ها مؤثر واقع‌شده و معنای نزدیک‌تری به زن مدرن را به‌وجود آورده است؟ فرضیۀ تفاوت در ماهیت تحولات اجتماعی دو کشور و سابقۀ قدیمی‌تر تغییرات مدرنیته در بریتانیا را نشان می‌دهد که در ایران بیشتر به‌صورت مظاهری از مدرنیزاسیون به‌وقوع پیوست. پژوهش حاضر از نوع کیفی و شیوۀ توصیفی با رویکرد مطالعات تطبیقی هنر است. یافته‌ها نشان می‌دهند که تحولات پوشاک زنان با نقش اجتماعی موردانتظار از زن معاصر در ایران مطابقت ندارد. تحولات پوشاک زنان در بریتانیا درپیِ تلاش برای کسب آزادی‌های مدنی بیشتر، به راحت‌تر، آزادتر و متنوع‌تر شدن لباس‌ها انجامید؛ اما در ایران تغییرات لباس زنان تقلیدی بود و تناسبی با تحولات اجتماعی نداشت؛ به‌گونه‌ای که بیشترین تغییرات در لباس اندرونی زنان حاصل شد که تحت‌تأثیر عواملی چون واردات بی‌رویۀ منسوجات متنوع و گاه ارزان‌قیمت، ورود چرخ‌خیاطی و... به نمونه‌های غربی مانند: پیراهن، بلوز دامن، کت‌ودامن و... تبدیل گردید و لباس بیرونی زنان قاجار هم‌چنان چادر، چاقچور و روبنده، منطبق با عرف جامعه بود؛ به‌عبارتی زنان اروپایی لباس خود را در سازگاری با فعالیت‌های اجتماعی تغییر دادند، ولی زنان قاجار نتوانستند در تقابل با عرف جامعه به تغییر لباس اجتماعی خود دست پیدا کنند. 
متن کامل [PDF 1487 kb]   (831 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1400/4/24 | پذیرش: 1400/5/15 | انتشار: 1402/3/1

فهرست منابع
1. - آبراهامیان، یرواند، (1395). ایران بین دو انقلاب. ترجمۀ احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی‌ولیلایی، تهران: نشر نی.
2. - آدمیان، مرضیه؛ عظیمی‌هاشمی، مژگان؛ و صنعت‌شرقی، نادر، (1391). «تحلیل جامعه‌شناختی سبک پوشش زنان». نشریۀ زن و جامعه، 4: 186-161
3. - آدمیت، فریدون؛ و ناطق، هما، (1356). افکار اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ایران در آثار منتشرنشده دوران قاجار. تهران: نشر آگاه.
4. - اسپور، دنیس، (1383). انگیزه آفرینندگی در سیر تاریخی هنرها. ترجمۀ امیر‌جلال‌الدین اعلم، تهران: انتشارات نیلوفر با همکاری انتشارات دوستان
5. - ترابی‌فارسانی، سهیلا، (1395). «زن و تحول گفتمان از خلال نشریه‌های زنان (از مشروطه تا پهلوی)». تاریخ اسلام و ایران، 26 (30: 120): 92-69.
6. - تدین،آیدا، (1394). گرایش های طراحی لباس. تهران: انتشارات کتاب آبان
7. - جاوید‌صباغیان، مقداد؛ سید‌احمدی‌زاویه، سعید، (1392). «درآمدی بر مطالعات تطبیقی هنر در مقام یکی از گونه‌های مطالعاتی حوزۀ پژوهش هنر». نامه هنرهای تجسمی و کاربردی، 12: 29-5.
8. - جاویدصباغیان، مقداد؛ سیداحمدی‌زاویه، سیدسعید؛ و بنی‌اردلان، اسماعیل، (1392). «زمینه‌مندی اجتماعی- فرهنگی موضوعات و آثار در پژوهش‌های تطبیقی هنر». هنرهای زیبا-هنرهای تجسمی، 18 (13): 46-35.
9. - جل، آلفرد، (1385). «مسـئلۀ نیاز به انسان‌شناسـی هنر». ترجمۀ فرهاد ساسانی، خیال، 17: 87-70.
10. - راودراد، اعظم، (1390). نظریه‌های جامعه‌شناسی هنر و ادبیات. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
11. - رایس، کلارا. کلیور، (1366). زنان ایرانی و راه و رسم زندگی آنان. ترجمۀ اسدالله آزاد، مشهد: آستان قدس رضوی.
12. - ذکاء، یحیی، (1336). لباس زنان ایران از سدۀ 13 تا امروز. تهران: ادارۀ موزه‌ها و فرهنگ‌های عامه.
13. - زاهد‌زاهدانی، سید‌سعید، (1389). «بررسی کنش های جمعی زنان ایرانی (مطالعه موردی: زنان دورۀ قاجار)». بانوان شیعه، 7 (23): 94-57.
14. - زیبایی‌نژاد، محمدرضا؛ و سبحانی، محمدتقی، (1391). درآمدی بر نظام شخصیت زن در اسلام(بررسی مقایسه ای اسلام و غرب). تهران: نشر هاجر.
15. - شپرد، آن، (۱۳۷۵). مبانی فلسفه هنر. ترجمۀ: علی رامین، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
16. - شکوفه، (1332). 2(21): 3.
17. - شهشهانی، سهیلا، (1396). پوشاک دورۀ ‌قاجار. تهران: فرهنگسرای میردشتی.
18. - فربد، فریناز، (1388). «بررسی تأثیرات و پیامدهای انقلاب صنعتی اروپا بر هنر-صنعت نساجی ایران در دورۀ قاجار(از منظر نقش)». رسالۀ دکتری تخصصی، دانشگاه تربیت مدرس.
19. - فکوهی، ناصر، (1390). انسان‌شناسی هنر؛ زیبایی، قدرت، اساطیر. تهران: ثالث.
20. - کرباسی‌زاده، مرضیه، (1384). زنان در تاریخ سیاسی- سیر تحولات اجتماعی زنان در یکصد سال اخیر ایران (از مشروطیت به بعد). تهران: نشر اکنون.
21. - کسری، نیلوفر، و معتضد، خسرو، (1397). زن در عصر قاجار در سیاست و حرمسرا. تهران: علمی.
22. - گلچین، ایرایی، (1396). «مطالعۀ تحولات پوشش ایرانیان در گذر از نیمۀ دوم دورۀ قاجار (1304-1277) به دورۀ پهلوی اول (1304-1320) با رویکرد نشانه‌شناسی». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد رشتۀ طراحی پارچه و لباس، دانشگاه علم و فرهنگ (منتشرنشده).
23. - گودرزی، حسین، (1385). گفتارهایی در بارۀ انقلاب مشروطیت و هویت ملی. تهران: انتشارات تمدن ایرانی.
24. - محمدی، منظر، (1397). «تحلیل تحولات پوشاک در جامعۀ شهری (دورۀ قاجار-دورۀ پهلوی اول)». رسالۀ دکتری پژوهش‌هنر، دانشگاه هنر تهران (منتشرنشده).
25. - مرکز عکس مؤسسۀ مطالعات معاصر ایران.
26. - ملکی‌زاوش، حسین، (1370). تهران در گذرگاه تاریخ. تهران: اشاره.
27. - نجمی، شیرین، (1395). پوشاک و زیورآلات بانوان دورۀ قاجار. تهران: مگستان.
28. - وحیدی‌راد، میکائیل، (1397). «کنش اجتماعی زنان در جنگ جهانی اول و دستاوردهای آنان پس از جنگ در غرب (با تأکید بر حق رأی زنان)». پژوهش‌نامه زنان، 9 (2): 179-151.
30. - Abrahamian, E., (2016). Iran Between Two Revolution. nashreney, (In Persian).
31. - Adamian, M.; Azimi, M. & Sanati, N., (2013). “Socioligical Analysis of Women’s Cliothing Style”. 3 (12): 161-186, (In Persian).
32. - Adamiat, F. & Nategh, H., (1977). Social, Political and Economic Thoughts in Unpublished works of the Qajar Period. first Edition, Tehran: Agah Publishing, (In Persian).
33. - Collier Rice, C., (1987). Iranian Women and their way of life. Translate by: Asad Azad, Mashhad: Astan Quds Razavi, (In Persian).
34. - Dennis, S., (2004). The Motivation of Creativity in the Historical Course of the Arts. Translate by: Amir Jalaluddin Alam, Tehran: Niloufar Publications in collaboration, Pub: doustan, (In Persian).
35. - Fashion: From the 18th to 20th Century, (2019). PUB: TASCHEN.
36. - Farbad, F., (2009). “Investigating the effects and consequences of the European industrial revolution on Iran's textile arts and crafts during the Qajar era (from the perspective of pattern design”. Ph.D. Thesis, Tarbiat Modares University (TMU) , (In Persian).
37. - Fokouhi, N., (2011). Anthropology of Art: Beauty, Power. Tehran: Saless pub, (In Persian)
38. - Gardner, H., (2020). Art through Time. Translate by: Mohammad Taghi Faramarzi, Tehran: Agah, (In Persian).
39. - Gell, A., (2006). “The Problem Defined: The Need for Anthropology of Art”. Khiyal, 17: 70-87, (In Persian).
40. - Golchin Iraei, Sh., (2017). “Semiotic Approach to the Revoloution in Iranian Clothing through the Latter Half of Qajar Era to first Pahlavi”. University of Science & Culture, M. S. Degree, (In Persian).
41. - Goodarzi, H., (2006). Discourses on the Constiutional Revolution and National Identity. Tammadon-Irani, (In Persian).
42. - Hibbert, A., (2005). The Twentieth Century. Bailey Ltd, New York.
43. - Javid Sabaghiyan, M. & Seyed Ahmadi Zavieh, S., (2014). “An Introduction to comparative Study of the Arts, as a Research field in Art Studies”. Visual & Appled Arts, 12: 5-29, (In Persian).
44. - Javid Sabaghiyan, M. & Seyed Ahmadi Zavieh, S. & BaniArdalan, E., (2014). “Ocial and Cultuer Contextuality of Subjects and Works in Comparative Art Studies”. HONAR-HA-YA-ZIBA, 13: 1-15, (In Persian).
45. - Jacueline, H., (2007), Fashion of a Decade the 1920s, Chelser House, New York.
46. - Karbasizadeh, M., (2004). Women in Political History-The course of Women’s Social Developments in the Last Hundred Years of Iran(Since Constitutionalism). Tehran: Pub: Aknoon, (In Persian)
47. - Kasra, N. & Motazed, Kh., (2018). Women in the Qajar Era in Politics and hasemElmi. Tehran, (In Persian).
48. - Smith, L. H., (2010). The British Women’s Suffrage Campaign 1866-1928. Routledge press.
49. - Laver, J., (2002). Costume and Fashion. London: Thames & Hudson.
50. - Mackenzie, M., (2015). Costume Design Trends. Translate by: Aida Tadayon, Tehran: Aban, (In Persian).
51. - Mohammadi, M., (2018). “Analysis of clothing developments in urban society (Qajar period-pahlavi period)”. PHD thesis in Art Research, University of Art, Faculty of Theoretical Scieences and and Higher Studies, (In Persian).
52. - Maleki Zavosh, H., (1991). Tehran at the Crossroads of History. Tehran: Eshareh, (In Persian).
53. - Najmi, Sh., (2016). Women’s clothing and jewelry of the Qajar period. Tehran: Maggestan, (In Persian).
54. - Pendergast, S., (2004). Fashion, Costume and Cultre. USA, U. X. l.
55. - Photo Archive Institute for IranianContemporaryHistorica Studies Contemporary Studies, (In Persian).
56. - Purvis, J. & Hannam, J., (2021). The British Women, S suffrage Campaign, National and International Perspectives. routledge press.
57. - Ravdrad, A., (2011). Sociological Theories of Art and Literature. Tehran: University of Tehran Press, (In Persian).
58. - Shahshahani, S., (2017). Qajar period clothing. Tehran: Mirdashti Cultural Center, (In Persian).
59. - Sheperd, A., (1996). Fundamentals of Philosophy of Art. Translate by: Ali Ramin, Tehran: Elmifarhangi, (In Persian).
60. - Shokoufe, (1914). 21: 3, (In Persian).
61. - Strathern, M., (1988).The Gender of the Gift Problems with Women and Problems with Society in Melanesia. University of California Press, Berkeley.
62. - Swift Balch, E., & Balch, E. Mac-F., (1918). Art and Man; Comparative Art Studies, Allen. Philadelphia: Lane and Scott.
63. - Tedin, A., (2015). Fashion design trend. Tehran: Abanbook. pub, (In Persian).
64. - Torabi Farsani, S., (2016). “Women And Discourse Change Through Women Newspapers (From The Cconstituional Movement Up To Pahlavi ERA)”. History of Islam an Iran, 26 (30): 69-92, (In Persian)
65. - Vahdirad, M., (2018). “The social Action of Women in the First Worid War and their after-War achievements in the West(with an emphasis on Women’s suffrage)”. Pzuheshname-ye Zanan, 9 (24): 151-179, (In Persian).
66. - Zakat, Y., (1957). Iranian women’s clothing from the 13th century to the present. Tehran: Department of Museums and Public Culture, (In Persian)
67. - Zahed-Zahedani, S. S. & Mousavi, Z., (2010). “A study of the Collective Actions of Iranian Women; Case study: Qajar Women”. Shiite Women, 23: 57-94, (In Persian)
68. - Zibaei Nejad, M. R. & Sobhani, M. T., (2012). An introduction to the female personality system in Islam (a comparative study of the views of Islam and the West). Qom: Hajarpub, (In Persian).
69. -https://www.thefashionfolks.com/blog/20th-century-fashion-history-1900-1910/(3.2.1400).
70. -https://silhouettescostumes.com/customer-projects/projects/bailey-phillips-1902-secretary/bailey-phillips-1902-secretary-fashion-women-history/(1400-4-1)
71. -http://www.vam.ac.uk/content/articles/h/history-of-fashion-1900-1970/(1400-3-2)
72. (1400-3-2). http://www pinterest.Art deco fashion1920s

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.