سال 6، شماره 20 - ( 6-1401 )
سال 6 شماره 20 صفحات 343-327 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Shishehbori T, Ahmadi H, Salehikakhki A. (2022). The Causes of Incorrect Restoration in the Written Inscription of Buildings of the Islamic Period of Iran based on the Theory of Foundation Data. Parseh J Archaeol Stud. 6(20), 327-343. doi:10.30699/PJAS.6.20.327
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-514-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-514-fa.html
شیشهبری طاهره، احمدی حسین، صالحیکاخکی احمد.(1401). علتهای مرمت نادرست در کتیبههای نوشتاری بناهای دوران اسلامی ایران؛ برمبنای نظریۀ دادهبنیاد مطالعات باستانشناسی پارسه 6 (20) :343-327 10.30699/PJAS.6.20.327
طاهره شیشهبری1 
، حسین احمدی*2 ، احمد صالحیکاخکی3
، حسین احمدی*2 ، احمد صالحیکاخکی3
1- دانشجوی دکتری مرمت اشیا فرهنگی و تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2- دانشیار گروه حفاظت و مرمت آثار تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ،h.ahmadi@aui.ac.ir
3- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2- دانشیار گروه حفاظت و مرمت آثار تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ،
3- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده: (2244 مشاهده)
کتیبهنگاری در تزئینات بناهای دوران اسلامی، از قرون اولیۀ اسلامی تاکنون موردتوجه هنرمندان قرار گرفته است. کتیبهها بهمرور زمان و در اثر عوامل مختلف آسیب میبینند و نیاز به مرمت پیدا میکنند. با توجه به اینکه هرساله در کشور، حجم گستردهای از عملیات مرمتی برروی آثار تاریخیِ آسیبدیده، ازجمله کتیبهها انجام میشود. با بررسیهای صورتگرفته دیده شد که در اکثر موارد مرمتهای انجامشده، سلیقهای و گاه نادرست است. برای رسیدن به مهمترین علتهای مرمت نادرست در کتیبههای نوشتاری از روش کیفی و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش نظریۀ دادهبنیاد (گراندد تئوری) بهره برده شد؛ این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی است. دادهها ازطریق مشاهدات میدانی و مصاحبه با 12 نفر از افراد در ارتباط با مرمت کتیبهها و بهشیوۀ نمونهگیری هدفمند جمعآوری شد و دادهها تا زمان رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج پژوهش نشانداد که علاوهبر نبود معیار موافق با مبانی نظری مرمت، با توجه به مطرح بودن مقولۀ خط و خوشنویسی، عواملی مانند تجربهگرایی خودمدار، تنوع دیدگاه و عدم شناخت و آگاهی کتیبهنگار و استادکار سنتی از قوانین مرمتی و نبود دیدگاه هنری استادکار سنتی نسبت به وجوه مختلف کتیبهنگاری، سوقدهنده به مرمتهای نادرست بوده و البته عدم برگزاری دورههای آموزشی ازطرف نهادهای متولی امر مرمت نیز دخیل بوده است؛ همچنین تنوع رویکردها در مرمت کتیبهها و عدم توجه به قواعد حاکمبر هنر کتیبهنگاری، بهعنوان مهمترین پیامدهای مرمت کتیبهها بهشمار میآید.
واژههای کلیدی: کتیبههای نوشتاری، مرمتهای نادرست، نظریۀ دادهبنیاد (گراندد تئوری)، معماری دوران اسلامی ایران.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1399/11/9 | پذیرش: 1400/6/30 | انتشار: 1401/6/10
دریافت: 1399/11/9 | پذیرش: 1400/6/30 | انتشار: 1401/6/10
فهرست منابع
1. - آدی، اندرو، (1378). «تاریخ و مبانی نظری مرمت مرمت اشیاء فرهنگی». ترجمۀ حمید فرهمندبروجنی، فصلنامۀ هنرنامه، 2 (5): 95-85.
2. - آیتاللهی، حبیبالله، (1376). مبانی هنرهای تجسمی. تهران: سمت.
3. - اسحاقیان، مهدی، (1382). میخواهم پژوهشگر شوم. اصفهان: نوشته.
4. - اشتراوس، آنسلم؛ و کربین، جولیت، (1390). مبانی پژوهشهای کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه زمینهای. ترجمۀ ابراهیم افشار، تهران: نی.
5. - برندی، چزاره، (1387). تئوری مرمت. ترجمۀ پیروز حناچی، تهران: دانشگاه تهران.
6. - بصیری، سمیه، (1393). «تبیین مفهوم تمامیت در حوزۀ آثار موزهای از منظر مدیریت حفظ فرآیند ارتباط متقابل اثر-مخاطب-محیط». رسالۀ دکترای تخصصی رشته مرمت آثار تاریخی فرهنگی. دانشگاه هنر اصفهان (منتشرنشده).
7. - بلر، شیلا، ( 1394). نخستین کتیبهها در معماری دوران اسلامی ایرانزمین. ترجمۀ مهدی گلچینعارفی، تهران: فرهنگستان هنر.
8. - پاکباز، روئین، (1385). دایرهالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر. چاپ پنجم.
9. - رحمتی، یاسمن، (1392). «شناسایی روشهای مناسب مرمت کمبودها در آرایههای گچی با نگرشی ویژه بر محرابهای قرن هشتم هجری ایران». پایاننامۀ کارشناسیارشد مرمت دانشگاه هنر اصفهان (منتشرنشده).
10. - رید، هربرت، (1381). معنی هنر. ترجمۀ نجف دریابندری، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی. چاپ هشتم.
11. - سلیمانی، پروین، ( 1391). «اصول نظری و عملی مرمت کتیبههای کاشی معرق در ایران، مطالعه موردی گنبد غفاریه شهرستان مراغه». پایاننامۀ کارشناسیارشد مرمت دانشگاه هنر اصفهان (منتشرنشده).
12. - سلیمانی، پروین؛ وحیدزاده، رضا؛ و فرهمندبروجنی، حمید، (1394). کتیبههای کاشی معرق در ایران. تهران: همپا.
13. - شایستهفر، مهناز، (1384). عناصر هنر شیعی در نگارگری و کتیبهنگاری تیموریان و صفویان. تهران: انتشارات مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
14. - شیمل، آنهماری، (1381). خوشنویسی اسلامی. ترجمۀ مهناز افشار، تهران: مؤسسۀ مطالعات هنر اسلامی.
15. - صلصالی، مهوش؛ فخرموحدی، علی؛ و چراغی، محمدعلی، (1386). تحقیق گراندد تئوری در علوم پزشکی (فلسفه و اصول کاربردی). تهران: بشری.
16. - عکاشه، ثروت، (1380). نگارگری اسلامی. ترجمۀ سیدغلامرضا تهامی، تهران: حوزۀ هنری.
17. - فراستخواه، مقصود، (1395). روش تحقیق کیفی در علوم اجتماعی با تأکید بر نظریه بر پایه (گراندد تئوری GTM). تهران: آگاه، چاپ دوم.
18. - فضائلی، حبیبالله، (1360). تعلیم خط. تهران: سروش، چاپ دوم.
19. - فیلدن، برنارد، م؛ و یوکیلهتو، یوکا، (1388). راهنمای مدیریت برای محوطههای میراث جهانی. ترجمۀ پیروز حناچی، تهران: دانشگاه تهران، چاپ دوم.
20. - قادر، حسن، (1391). «مطالعات و مستندسازی مسجد عتیق شیراز». شیراز: مرکز اسناد اداره کل میراثفرهنگی استان فارس (منتشرنشده).
21. - قطبی، محمدیوسف، (1352). تحقیق در تعریف هنر، تعریفی تازه برای هنر و معیاری برای سنجش هنرها. تهران: زوار.
22. - قوچانی، عبدالله، (1365). «گزارش کتیبههای مسجد نو شیراز، مسجد عتیق و چند کتیبه و سنگ قبر». شیراز: مرکز اسناد اداره کل میراثفرهنگی استان فارس (منتشرنشده).
23. - محمدحسن، زکی، (1377). هنر ایران در روزگار اسلامی. ترجمۀ محمدابراهیم اقلیدی، تهران: صدای معاصر.
24. - ملکاحمدی، محسن، (1393). «ارزیابی شیوههای معمول مرمت و بازسازی آرایههای کاشیکاری معرق در ایران از نقطه نظر مرمتی (مطالعۀ موردی بناهای بقعۀ شیخعبدالصمد نطنز، مسجد شاه مشهد، مسجد کبود تبریز)». پایاننامۀ کارشناسیارشد مرمت دانشگاه هنر اصفهان (منتشرنشده).
25. - نیکراد، فرشته، (1395). «امکانسنجی تطابق اصول نظری مرمت در کتیبهها با اصول و قواعد خوشنویسی بهمنظور تمامیتبخشی و حفظ اصالت، اسلوب و زیباشناخت خط کتیبه». پایاننامۀ کارشناسیارشد مرمت دانشگاه هنر اصفهان (منتشرنشده).
26. - هومن، حیدرعلی، (1385). راهنمای عملی پژوهش کیفی. تهران: سمت.
27. - یوکیلهتو، یوکا، (1377). «استانداردها، اصول و منشور بینالمللی حفاظت». ترجمۀ سوسن چراغچی، فصلنامۀ اثر، 29-30: 135-121.
28. - یوکیلهتو، یوکا، (1387). تاریخ حفاظت معماری. ترجمۀ محمدحسن طالبیان و خشایار بهاری، تهران: روزنه.
30. - Adi, A., (1999). “History and Theoretical foundations of restoration of cultural objects”. Translated by: Farahmand borojeni, Faslnameh-y- Honarnameh, 2 (5): 85-95.
31. - Akasheh, S., (2001). Islamic painting, Translated by Tahami, Tehran, Art field.
32. - Ayatollahi, H., (1997). Basic of visual arts. Tehran, Samt.
33. - Bler, Sh., (2014). The first inscriptions in the architecture of the Islamic era of Iran. Translated by: Golchin Arefi, Tehran: Art Academy
34. - Brajer, I., (2005). “Dilemmas in the Restoration of Wall Paintings: Conflicts Between Ethics, Aesthetics, Functions and Values Illustrated by Examples from Denmark”. The Art of Restoration- Developments and Tendencies of Restoration, Aesthetics in Europe (Munich: ICOMOS, 2005): 122-140.
35. - Cameron, Ch., (2009). “The Evolution of the Concept of Outstanding Universal Value, Conserving the Authentic”. Essays in: Honour of Jukka Jokilehto, Edited by: Nicholas Stannley –price and Joseph King, Rome: ICCROM Conservation Studies, 10: 127-136.
36. - Fazaeli, H., (1981). Line teaching. Tehran: Soroush, Second Edition.
37. - Ghader, H., (2012). “Studies and documention of the ancient mosque of Shiraz”. Document Center of General Directorate of cultural Heritage of Fars Province (Unpublished).
38. - Great, P. T., (2008). Retouching of Art on Paper. London: Archetype.
39. - Hooman, H., (2006). Apractical guide to qualitative research. Tehran: Samt.
40. - Ishaghian, M., (2013). I want to become a researcher. Isfahan: Neveshteh.
41. - Matero, F., (2000). “Ethics and Policy in Conservation”. Newsletter, 15 (1): 5-8.
42. - Mittone, L., (2010). “The use of neutral colours in the retouching of large losses in wall painting”. (www.create.ac.uk). (accessed 2017/10/22): 300-304.
43. - Mohammad Hasan, Z., (1998). Iranian art in the Islamic era. Translated by: Eghlidi, Tehran: Seday-e-Moaser.
44. - Mora, P.; Mora, L. & Philippot, P., (1983). Conservation of Wall Paintings. London: Butterworth.
45. - Qochani, A., (1986). Report on the inscriptions, of Shiraz, Nou Mosque, Atigh Mosque and some scriptions and tombstones. Shiraz: Document Center of the General Directorate of Culturak Heritage of Fars Province, (Unpublished).
46. - Qotbi, N., (1973). Research in the definition of art and a standard for measuring arts. Tehran: Zavar.
47. - Salsali, M., Fakhr movahedi, A. & Cheraghi, M., (2007). Research in medical sciences. Tehran: Boshra.
48. - Shayestehfar, M. (2005). Elements of Shiee art in painting and inscriptions of Timurids and Safavids. Tehran: Publications of the Institute of Islamic Art studies.
49. - Shimel, A., (2002). Islamic calligraphy. Translated by: Afshar, Tehran: Institute Islamic Art studies
50. - Soleimani, P., (2012). “Theoretical and practical principles of restoratiob of mosaic tile inscriptions in Iran, A case study of Ghaffarieh Dome, Maragheh city”. Master’s Thesis (Unpublished).
51. - Soleimani, P.; Vahidzadeh, R. & Farahmand, H., (2015). Moaragh tile inscription in Iran. Tehran: Hampa
52. - Strauss, A. & Corbin, J., (2013). Fundamentals of qualitative research, techniques and stages of producing grounded theory. Translated by: Afshar, Tehran: Nei.
53. - Youkilhetou, Y., (1998). History of architectural preservation. Translated by: Talebian & Bahar, Tehran: Rozaneh.
54. - Youkilhetou,Y., (1998). “International protection standards, principles and charter”.Translated by: Cheraghchi, Faslnameh-y-Asar, 29-30: 121-135.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |