سال 6، شماره 20 - ( 6-1401 )
سال 6 شماره 20 صفحات 58-35 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Forouzan F, Yousefi Zoshk R, Tavousi M. (2022). A Study of the Livestock Community of Susa in Proto-Elamite Period. Parseh J Archaeol Stud. 6(20), 35-58. doi:10.30699/PJAS.6.20.35
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-401-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-401-fa.html
فروزان فریدا، یوسفی زشک روح الله، طاووسی محمود.(1401). بررسی جامعۀ دامدار شوش براساس الواح آغازایلامی مطالعات باستانشناسی پارسه 6 (20) :58-35 10.30699/PJAS.6.20.35
1- دانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.
2- استادیار گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین-پیشوا، ورامین، ایران ،pezuzo@yahoo.com
3- استاد گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.
2- استادیار گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین-پیشوا، ورامین، ایران ،
3- استاد گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.
چکیده: (2478 مشاهده)
یکی از مهمترین و موردبحثترین دورههای فرهنگی در پیشازتاریخ، دورۀ آغازایلامی است که میتوان از آن بهعنوان انقلابی در توسعه، رشد و پیشرفت ارتباطات و تعاملات مردمان آن دوره، در بازۀ زمانی 3300 تا 3000 پ.م.، یاد کرد. در این دوره، جوامع دامپرور بهوجود آمدند؛ که از یک نظام نگارش یکسان با دیگر نقاط فلات ایران، استفاده میکردند. اقتصاد معیشتی جوامع مزبور برپایۀ دامپروری بوده و زندگی آنها بهنوعی وابسته به جوامع یکجانشین و کشاورز میگردید؛ از اینرو، کشاورزان و دامداران، وابستگی اقتصادی مستقیم به یکدیگر داشتهاند. کشاورزان بخشی از غلات دامپروران را تأمین میکردند، ولی کماکان دامداران به کشاورزی نیز میپرداختند. آنها معمولاً کشاورزی دیم داشتند؛ اما در کل مهمترین اقتصاد دامپروران، گلهداری است و دامداران برای یافتن علوفه، نیازمند ترک محل اولیه و حرکت به مکان جدید بودند و ازطرفی تحمل هوای بسیار گرم در محوطۀ شوش برای دامها قابلتحمل نبوده و نیست و دامداران ناچار به رفتن به مناطق سردتر بودهاند. گلنبشتهها در این دورۀ فرهنگی دارای اهمیت بهسزایی هستند. گلنبشتهها از نظام شمارشی به گلنبشتههایی جهت مدیریت اسناد اداری و دامی که بهصورت اندیشهنگار بودند، تغییر وضعیت دادند که عمدتاً از شوش بهدست آمده است. در این پژوهش نگارندگان سعی دارند با تحلیل نوع و تعداد گلنبشتههای دامی، بهوجود جوامع دامپرور و متعاقباً به دوقطبی بودن جامعۀ شوش در دورۀ آغازایلامی بپردازند. پرسشهای این پژوهش عبارتنداز: ویژگیهای جوامع دامپرور دورۀ آغاز ایلامی چیست؟ آیا شوش در دورۀ آغازایلامی یک جامعۀ کشاورز و دامپرور بوده است؟ چه پیوستگیهای فرهنگی میان جوامع دامپرور و یکجانشین برقرار بوده است؟ با توجه به ساختار یکسان نگارشی متون آغازایلامی در گسترۀ فلات ایران، میتوان دریافت که ارتباطی میان این نواحی برقرار بوده و از آنجاییکه متون دامی در اکثر محوطههای آغاز ایلامی مانند: شوش، تپهیحیی، سیلک، ملیان و ازبکی اهمیت ویژهای دارد و ازطرفی بیشترین شباهت و یکسانی در نشانههای نگارشی مربوط به متون دامی است، و میتوان دریافت که احتمالاً در این نواحی جوامع دامدار ساکن بودند.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1399/6/3 | پذیرش: 1399/10/15 | انتشار: 1401/6/10
دریافت: 1399/6/3 | پذیرش: 1399/10/15 | انتشار: 1401/6/10
فهرست منابع
1. - ارفعی، عبدالمجید، (1387). گلنبشتههای باروی تختجمشید. تهران: نشر مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی.
2. - آسکالونه، انریکو، (1394). باستانشناسی جوامع ایرانباستان (در هزارۀ سوم پیش از میلاد). ترجمۀ سیدمنصور سیدسجادی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت).
3. - استوپلر، ماتیو ولفگانگ، (1389). تاریخ ایلام. ترجمۀ شهرام جلیلیان، تهران: نشر توس.
4. - افشاری، حسن، (1398). «قوم باستانشناسی نقش مهرهای شوش II». سخنرانی در همایش باستانشناسان جوان. دانشگاه تهران: دانشکده ادبیات (منتشرنشده).
5. - افشاری، حسن؛ و یوسفیزشک، روحالله، (1399). «بررسی تحلیلی پیدایش نگارش در ایران و بینالنهرین در اواخر هزارۀ چهارم پیشازمیلاد». فصلنامۀ مطالعات باستانشناسی پارسه، 4 (11): 72-49.
6. - آلدن، جان، (1390). «دورۀ شوش». باستانشناسی غرب ایران، زیرنظر فرانک هول، ترجمۀ زهرا باستی، تهران: نشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت): 316-331.
7. - آمیه، پیر، (1393). «روابط ایران و بینالنهرین از 3500 تا 1600 پ.م.، بینالنهرین و ایران در دوران باستان». گزارش یادوارۀ ولادمیرلوکونین، ویراستۀ جان کرتیس، ترجمۀ زهرا باستی، تهران: نشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت): 38-25.
8. - بدیعی، ربیع، (1367). جغرافیای مفصل ایران. تهران: نشر اقبال.
9. - بهارونداماناللهی، سکندر، (1360). کوچنشینی در ایران. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
10. - پاتس، دنیل. تی، (1396). باستانشناسی ایلام. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: نشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت).
11. - حصاری، مرتضی، (1392). شکلگیری و توسعۀ آغازنگارش در ایران (از پیشنگارش تا آغازایلامی). تهران: نشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت).
12. - دال، یاکوب، (1399). نگارش آغازایلامی در ایران. ترجمۀ سپیده جمشیدییگانه و محسن فرجی، تهران: نشر آریارمنا.
13. - رایت، هنری، (1390). «پسکرانههای شوشان در دوران شکلگیری حکومتهای نخستین». باستانشناسی غرب ایران، زیر نظر: فرانک هول، ترجمۀ زهرا باستی، تهران: نشر سازمان مطالعه و تدوین کتب علومانسانی دانشگاهها (سمت): 285- 309.
14. - رایت، هنری، (1392). «لایهنگاری تطبیقی خوزستان هزارۀ چهارم ق.م.، شوش و جنوبغربی ایران». زیر نظر: ژان پرو و ژنو دلفوس، ترجمۀ هایده اقبال، گزارش گردهمایی بینالمللی شوش، تهران: نشر مرکز نشر دانشگاهی: 116-113.
15. - رزاقی، ابراهیم، (1367). اقتصاد ایران. تهران: نشر نی.
16. - سازمان نیروهای مسلح، (1385). فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، استان خوزستان. جلد دوم، تهران: نشر سازمان نیروهای مسلح.
17. - شهبازی، عبدالله، ( 1366). مقدمهای بر شناخت ایلات و عشایر. تهران: نشر نی.
18. - صفینژاد، جواد، (1368). «ساخت سنتی در عشایر ایران». نامۀ علوماجتماعی، 3: 98-67.
19. - عزیزیخرانقی، محمدحسین؛ ماساشی، جمشیدییگانه، سپیده، آبه؛ و اکبری، افشین، (1399). «پروژه باستانشناسی پیشازتاریخ شرق ایران، نخستین فصل کاوش در محوطۀ کلهکوب آیسک، استان خراسان جنوبی، (1397)»، فصلنامۀ مطالعات باستانشناسی پارسه، ۴ (۱۲): ۴۸-۲۹
20. - عقیلینیاکی، شیرین، (1390). «اسناد محاسباتی مرتبط با فن مدیریت اقتصادی در قلیدرویش I». باستانشناسی و تاریخ قم، قم: نشر اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان قم.
21. - علیزاده، عباس، (1371). «بازتاب نقش جغرافیایی، زیستمحیطی و اقتصادی در تحولات جنوبباختری ایران ( از پیشازتاریخ تا اسلام)». مجلۀ اثر، 21: 42-29.
22. - علیزاده، عباس، (1387). شکلگیری حکومت عشایری و کوهستانی ایلام باستان. شهرکرد: انتشارات اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان چهارمحال بختیاری.
23. - علیزاده، عباس، (1397). «کوچنشینان گلهدار کشاورز». نشریۀ گیلگمش، تابستان: 91-80.
24. - کرتیس، جان، (1393). «بینالنهرین و ایران در دوران باستان». گزارش از سمینار یادواره ولادمیر لوکونین، ویراستۀ جان کرتیس، ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت: 1 مقدمه.
25. - مجیدزاده، یوسف، (1389). کاوشهای محوطۀ باستانی ازبکی. جلد اول: هنر و معماری، تهران: نشر اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران.
26. - مشیری، سیدرحیم، (1372). جغرافیای کوچنشینی (مبانی و ایران). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب درسی .
27. - نگهبان، عزتالله، (1390). شوش یا کهنترین مرکز شهرنشینی جهان. تهران: نشر سازمان میراثفرهنگی و صنایعدستی و گردشگری.
28. - هینتس، والتر، (1387). شهریاری ایلام. ترجمۀ پرویز رجبی، تهران: نشر ماهی.
29. - والا، فرانسوا، (1373). «شوش و ایلام». ترجمۀ آ همپارتیان، نشریۀ میراث فرهنگی، 12: 250-265.
30. - یوسفیزشک، روحالله؛ میری، جواد؛ و باقیزاده، سعید، (1391). «نگاهی تاریخی به سبک زندگی ایرانیان: ساختار جامعۀ عشایری ایران از دوران باستان تا عصرحاضر». فصلنامۀ مطالعات سبک زندگی، 1 (2): 34-9.
32. - Adams, R. McC., (1962). “Agricalture and Urban life in Early South western Iran”. Science, 136: 109-122.
33. - Adams, R. McC., (1966). The evolution of urban society. Chicago: University of Chicago Press.
34. - Afshari, H., (2019). “Archaeological folklore The role of the seals of Susa II”. Conference of javan Archaeologists, University of Tehran (in Persian).
35. - Afshari, H. & Yousefi Zashk, R., (2020). “Analytical study of the origin of writing in Iran and Mesopotamia in the late fourth millennium BC”. Journal of Parseh Archaeological Studies, 4 (1): 72-49 (in Persian).
36. - Aghili Niaki, Sh., (2011). Archeology and history of Qom, written by Sarlak, Siamak, computational documents related to economic management in Qoli Darvish. I Qom: Publication of the General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Qom Province.(in Persian)
37. - Alden, J., (2011). “Susa Archaeological Period”. Western Iran. under the supervision of Frank Hull. Translated by Zahra Basti, Tehran: Samat Publishing: 316-331 (in Persian)
38. - Alden, J., (2013). “The Kur River Bashin in the Late 4th and 3th Millennia BC,Settlement,and Socio-Political Organization”. in: Petrie. Cameron A, Acient Iran and its Neighbours:Local developments and long-range interaction in the fourth millennium BC, Publisher: Oxbow Books, Oxford, UK: 207-232.
39. - Alizadeh, A., (1992). “Reflecting the geographical, environmental and economic role in the developments of south-western Iran (from pre-history to Islam)”. Journal of Art, 21: 29-42 (in Persian)
40. - Alizadeh, A., (2008). Formation of nomadic and mountainous government of ancient Ilam. Publications of the Sazeman, Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Chaharmahal Bakhtiari Orovince. (in Persian)
41. - Alizadeh, A., (2009). Prehistoric mobile pastoralists in south- centeral and southwestern Iran. The Oriental Institute of the University of Chicago.
42. - Alizadeh, A.; Ahmadzadeh, L. & Omidfar M., (2014). Ancient Settlement Systems and Cultures in the Ram Hormuz Plain, Southwestern Iran. Excavations at Tall-e Geser and Regional Surveys of the Ram Hormuz Area. Oriental Institute Publications 140.
43. - Alizadeh, A., (2018). “Herding nomadic farmers”. Gilgamesh Magazine, Summer 1397: 80-91 (in Persian).
44. - Amiet, P.; Tosi, M. & Meriggi, P., (1978). “Phase 10 at Shahr-i Sokhta: Excavations in Square XDV and the Late 4th Millennium B.C. Assemblage of Sīstān”. East and West, 28 (1/4) (December 1): 9-31.
45. - Amiet, P., (2014). “Relations between Iran and Mesopotamia from 3500 to 1600 BC, Mesopotamia and Iran in ancient times”. Report of the seminar on Vladimir Lukunin, edited by: John Curtis, translated by Zahra Basti, Tehran: Samat Publishing: 25-38 (in Persian)
46. - Arfai, A., (1387). Persepolis Fortress Inscriptions. Tehran: Markaz Publishing, Great Islamic Encyclopedia (in Persian)
47. - Askalone, E., (1394). Archeology of ancient Iranian societies (in the third millennium BC). Translated by: Dr. Seyed Mansour Seyed Sajjadi, Organization for the Study and Compilation of University Humanities Books (Samt), (in Persian)
48. - Azizi Kharanaghi, M. H.; Jamshidi Yeganeh, S.: Abe, M. & Akbari A., (2020), “New Evidence of Beveled Rim Bowls from Kale Kub, South Khorasan Province”. Parseh J. Archaeol Stud., 4 (12): 29-48 (in Persian)
49. - Badiee, R., (1988). Detailed Geography of Iran. Tehran: Iqbal Publishing (in Persian)
50. - Baharvand Amanollahi, A., (1981). Nomadism in Iran. Tehran: Book Translation and Publishing Company, (in Persian).
51. - Carter, E. & Stolper, M., (1984). Elam: Surveys of Political History and Archaeology. University of California Publications, Near Eastern Studies 25, Berkelely and Los Angeles: Univertsity of California Press.
52. - Dahl, J. L., (2005). Animal Husbandry in Susa during the Proto-Elamite Period. SMEA 47 (2005) 81-134. Dahl, J. L, 2012, The Marks of Early Writing. Iran, L, 1-16.4.
53. - Dahl, J. L., Petrie, C. A. & Potts, Daniel, T., ( 2013). “Chronological Parameters of the Earliest Writing System in Iran”. In: Cameron A. Petrie, ed., Ancient Iran and Its Neighbours: Local Developments and Long-range Interactions in the 4th Millennium B.C., Oxford: Oxbow Books: 353-378.
54. - Dahl, J. L.; Petrie, C. A. & Potts, D. T., ( 2013). “Chronological Parameters of the Earliest Writing System in Iran”. In: Cameron A. Petrie, ed., Ancient Iran and Its Neighbours: Local Developments and Long-range Interactions in the 4th Millennium B.C., Oxford: Oxbow Books: 353-378.
55. - Dahl, J., (2015). The production and storage, of food in Early Iran. Published in Original in, XXXVII/2015 Rivista annuale del Dipartmento di Science dell" Antichita-("Sapienza"…) Origin. XXXVII-2015 Book 9.
56. - Dahl, J., (2019). The writing of Proto Elamite. Translator: Seyed Jamshidi Yeganeh and Mohsen Farji, Publisher: Aryamnesh.
57. - Damerow, P. & Englund, R. K., (1989). The Proto-Elamite Texts from Tepe Yahya. The American School of Prehistoric Research Bulletin 39; Cambridge, M. A.
58. - De Morgan, J., (1900). Recherches archéologie. Mémoires de la Délégation en Perse 1; Paris.
59. - Desset, F., (2016). “Proto-Elamite Writing in Iran”. ARCH'O-NIL, 26 (June 2016): 67-105.
60. - Englund, R. K., (2004). “The State of Decipherment of Proto-Elamite”. in: Stephen Houston, ed. The First Writing: Script Invention as History and Process. Cambridge, UK: Cambridge University Press: 100-149.
61. - Friberg, J., (1978-79). The Thrid Millennnium Roots of Babylonian Mathematics. I-II, University of Goteborg, Department of Mathematic, Goteborg.
62. - Girshman, R., (1938). Fouilles de Sialk. Volume I. Paris: Guenther.
63. - Hawkins, L. F., ( 2015). “A New Edition of the Proto-Elamite Text MDP 17, 112”. Cuneiform Digital Library Journal, 2015:1 Jacobsen, Thorkild, 1939, The Sumerian King List, Chicago: Oriental Institute.
64. - Hessari, M., (2013). Formation and development of the beginning of writing in Iran (from pre-writing to the beginning of Elamite). Tehran: Publication of the Organization for the Study and Compilation of University Humanities Books (Samt), (in Persian).
65. - Hintz, W., (2008). Shahriari of Ilam. Translated by: Parviz Rajabi, Tehran: Mahi Publishing (in Persian).
66. - Hole, F., (1994). “Environmental Instabilities and Urban Origins”. In: Chiefdom and Early States in the Near East”. edited by: G.Stein and M. S. Rothman, Madison: Prehistort Press: 52-121.
67. - Hole, F., (2009). Pastoral mobility as an adaptation. Nomads, Tribes, and the State in the Ancient Near East: Cross-disciplinary Perspectives. Oriental Institute, University of Chicago, Chicago.
68. - Jacobsen, T., (1939). The Sumerian King List. (Assyriological Studies 11.) Chicago.
69. - Johnson, G., (1973). “Local Exchang and Early state Development in Southwestern Iran”. Anthropological Papers, 51, Ann Arbor : University of Michigan Museum of Anthropology.
70. - Kirkby, M,. (1977). “Land and Water Resources of the Deh Luran and Khuzistan Plain”. in: F. Hole, ed., Studies in the Archaeological History of the Deh Luran Plain, Memoirs of the Museum of Anthropology 9, Ann Arbor, Mich., 1977: 251-88.
71. - Kurtis, J., (2014). Introduction, Mesopotamia and Iran in ancient times. Report from the seminar of Vladimir Lukonin Wall. edited by: John Curtis, Translated by: Zahra Bastani, Tehran: Samat Publishing (in Persian)
72. - Le Brun, A. & Vallat, F., (1987). “L'origine de l'ecriture a Suse”. Cahiers de la Delegation Acheologique Francaise en Iran, 8: 11-52.
73. - Majidzadeh, Y.f (2010). Uzbek ancient site excavations. Volume One: Art and Architecture. Tehran: Publication of the General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Tehran Province (in Persian)
74. - Mushiri, S. R., (1993). Geography of nomadism (basics and Iran). Tehran: Organization for the Study and Compilation of Textbooks.(in Persian)
75. - Negahban, E., (2011). Susa or the oldest urban center in the world. Tehran: Publication of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization (in Persian)
76. - Pittman, H., (2013). “Imagery in administrative context: Susiana and the west in the fourth millennium B.C.”. In: Petrie, C.A. (Ed.), Iran and Its Neighbours: Local Developments and Long-range Interactions in the 4th Millennium BC. British Institute of Persian Studies Archaeological Monographs, Oxbow, Oxford: 293–336.
77. - Potts, D. T., (2016). Archeology of Ilam. Translated by: Zahra Basti, Tehran: Samit Publishing (in Persian)
78. - Razaghi, E., (1988). Iran's economy. Tehran: Ney Publishing (in Persian)
79. - Safinejad, J., (1989). “Traditional construction in Iranian nomads”. Social Science Letter, c. First, third issue, University of Tehran: 67-98 (in Persian)
80. - Armed Forces Organization, (2006). Geographical culture of the villages of the country, Khuzestan province. Volume II, Tehran: Armed Forces Organization Publication (in Persian)
81. - Shahbazi, A., (1987). An introduction to the knowledge of tribes and nomads. Tehran: Ney Publishing (in Persian)
82. - Scheil, V., (1905). “Documents archaïques en écriture proto-élamite”. Mémoires de la Délégation en Perse, 6: 57-128 (MDP 6), Paris.
83. - Scheil, V., (1935). “Texte de comptabilité”. Mémoires de la Mission Archaéologique en Perse, 26, Paris.
84. - Stapler, M. W., (2010). History of Ilam. Translated by: Shahram Jalilian, Tehran: Toos Publishing( in Persian).
85. - Sumner, W., (1974). “Excavations at Tall-i Malyan, 1971-72”. Iran, 12 (January 1): 155-180.
86. - Vallat, F., (1971). “Les documents epigraphiques de I’acropole (1969-1971)”. In: Cahiers de la Delegation Archeologique Francise en Iran 1, Paris, Geuthner: 235-245.
87. - Vallat, F., (1973). “Les Tablettes Proto-Elamites de I'Acropole (Campagne 1972)”.Cahiers de la delegation archeologique francaise en Iran, III: 93-105.
88. - Vallat, F., (1978). “Le materiel epigraphique des couches 18a14 de I'Acropole”.Paleorient, 4(1): 193-195.
89. - Vallat, F., (1986). “The most acient scripts of Iran”. in: The current situation. World archaeology, Early writing systems (Feb), 17 (3): 335-347.
90. - Wright, H., (1390). “Shoshan Peskranehs during the formation of the first governments”. Archeology of Western Iran, under the Supervision of Frank Holl, translated by: Zahra Basti, Tehran: Sammit Publishing: 285-309 (in Persian)
91. - Wright, H., (2012). “Comparative stratigraphy of Khuzestan, 4th millennium BC, Susa and southwestern Iran”. History and Archaeology, under the supervision of: Jean Perrault and Geneva Delphos, translated by: Heideh Iqbal, Report of Susa International Conference, Tehran: University Publishing Center: 113-116 (in Persian).
92. - Yousefi Zashk, R.; Miri, J. & Baghizadeh, S., (2012). “A Historical Look at the Iranian Lifestyle: The Structure of the Nomadic Society of Iran from Ancient Times to the Present Age”. Quarterly Journal of Lifestyle Studies, 1 (2): 9-34 (in Persian).
93. - Yousefi Zoshk, R.; Baghizadeh, S. & Etemadifar, D., ( 2019). “The gender division of labour during the proto-Elamite period in late 4th millennium BCE Iran. A case study from Tepe Sofalin in Iranian Central Plateau”. In: Julia Katharina Koch & Wiebke Kirleis (eds.), Gender Transformations in Prehistoric and Archaic Societies: 423-434. Leiden: Sidestone Press.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |