سال 6، شماره 20 - ( 6-1401 )
سال 6 شماره 20 صفحات 84-59 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Sedghi Y, Beheshti I, Seyed Sajadi M. (2022). Structural Study of Lapis Lazuli Stones and Beads of the Shahr-i Sokhta in Sistan. Parseh J Archaeol Stud. 6(20), 59-84. doi:10.30699/PJAS.6.20.59
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-248-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-248-fa.html
صدقی یاسین، بهشتی ایرج، سیدسجادی منصور.(1401). ساختارشناسی سنگها و مهرههای لاجورد شهرسوختۀ سیستان مطالعات باستانشناسی پارسه 6 (20) :84-59 10.30699/PJAS.6.20.59
یاسین صدقی*1 
، ایرج بهشتی2 ، منصور سیدسجادی3
، ایرج بهشتی2 ، منصور سیدسجادی3
1- دانشجوی دکتری مرمت آثار و اشیاء تاریخی-فرهنگی، دانشگاه هنر، تهران، ایران ، sedghi.yassin@gmail.com
2- کارشناسارشد زمینشناسی، پژوهشکدۀ حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
3- دکتری باستانشناسی، سرپرست گروه باستانشناسی شهرسوخته و دهانۀ غلامان، سیستانوبلوچستان، ایران.
2- کارشناسارشد زمینشناسی، پژوهشکدۀ حفاظت و مرمت آثار تاریخی-فرهنگی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
3- دکتری باستانشناسی، سرپرست گروه باستانشناسی شهرسوخته و دهانۀ غلامان، سیستانوبلوچستان، ایران.
چکیده: (2506 مشاهده)
یکی از مهمترین آثار بهدستآمده از محوطۀ باستانی شهرسوخته سیستان سنگها و مهرههای لاجورد مورداستفاده بهعنوان جواهرات و زیورآلات سنگی است که نحوۀ ساخت و نوع ساختار سنگهای بهکاررفته در این آثار همواره یکی از مهمترین موضوعات باستانشناسی و باستانسنجی در این محوطه است. مهرههای لاجورد شهرسوخته در قالب فرمهای مختلف عدسی، لوزی، دایرهای و غیره ساخته شدهاند که بهعنوان جواهرات و زیورآلاتی همچون: دستبند، پابند، گردنبند و غیره مورداستفاده قرار میگرفتهاند. تراش و ساخت این مهرهها بهوسیلۀ متههایی از جنس فلینت صورت میگرفته است. شناخت ساختارشناسی و بررسی کانیشناسی مهرههای لاجورد مکشوف از شهرسوخته موضوع اصلی در این پژوهش است. در همینراستا، سعی شده است برای شناخت ساختار مهرهها و سنگهای شهرسوخته با استفاده از روشهای آزمایشگاهی-دستگاهی همچون: پتروگرافی مقاطع نازک، میکروآنالیز پراش انرژی پرتوی ایکس، آنالیز رامان و روشهای گوهرشناسی، به بررسی و مطالعۀ سه نمونه از مهرهها و سنگهای لاجورد باستانی شهرسوخته پرداخته شود. نتایج مطالعات آزمایشگاهی نشان میدهند که ساختار سنگهای لاجورد شهرسوخته از جنس کانیهای لازوریت با درصد بالای ناخالصیهای کانی کلسیت است که باعث شده تا از میزان شفافیت و خلوص آن کاسته شود؛ همچنین مطالعات عنصری نیز نشاندهندۀ کانیهای لازوریت است. مطالعات ساختارشناسی رامان و گوهرشناسی بهدرستی ساختار، میزان ضریب جذب و وزن مخصوص آن را در ساختار اصلی سنگ لاجورد نشان میدهد. بررسیهای شیمیایی و ساختاری، سنگها را ازلحاظ ترکیب مشابه بههم نشان میدهند.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1398/9/11 | پذیرش: 1399/1/31 | انتشار: 1401/6/10
دریافت: 1398/9/11 | پذیرش: 1399/1/31 | انتشار: 1401/6/10
فهرست منابع
1. - ادیب، داریوش، (1392). فرهنگ جامع گوهرشناسی، جهان جواهرات. تهران: انتشارات پازینه، چاپ دوم.
2. - استوارت، باربارا، (1393). روشهای تجزیه مواد در مرمت و حفاظت آثار تاریخی. ترجمۀ مسعود باقرزادهکثیری، تبریز: دانشگاه هنر اسلامی تبریز.
3. - اماناللهی، حمید، (1388). «پتروگرافی و کاربرد آن در شناسایی مواد باستانشناختی (مطالعه موردی سنگ)». مجله پیام باستانشناس، 12: 140-121.
4. - باقرزادهکثیری، مسعود، (1394). «شناسایی رنگدانۀ لاجورد در نگارههای ایرانی با استفاده از روشهای نشر پرتو ایکس القایی پروتون (PIXE) و میکروسکپی نیروی اتمی (AFM)». نشریۀ علمی-پژوهشی علوم و فناوری رنگ، 9: 258-251.
5. - بهادری، رویا؛ و آقاعلیگل، داوود، (1397). «مطالعات آزمایشگاهی تعدادی از مهرههای آبی و سبز بهکاررفته در زیورآلات پیشازتاریخ موزۀ ملی ایران». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 18: 62-45.
6. - بهشتی، ایرج؛ صدقی، یاسین؛ و سیدسجادی، سیدمنصور، (1398) «مطالعهای نو درباب باستانشناسی و باستانسنجی مهرههای سنگی نیمهبهادار شهرسوخته». مجموعه مقالات شهرسوخته 2، بهکوشش: سیدمنصور سیدسجادی و انریکو اسکالونه، تهران: نشرمدید، پیشین پژوه.
7. - حاج علیلو، بهزاد، (1386). گوهرشناسی (رشتۀ زمینشناسی). انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ اول.
8. - داداشزاده، مارال؛ عبداللهخان گرجی، مهناز؛ و وحیدزاده، رضا، (1395). «خمیر لاجورد یا آبی مصری؟ بررسی ساختاری و هویتبخشی مجموعهای از اشیاء منسوب به خمیرلاجورد در موزۀ ملی ایران». پژوهۀ باستانسنجی، 2 (2): 48-35.
9. - سیدسجادی، سیدمنصور، (1382). جواهرسازی در شهرسوخته. تهران: معاونت پژوهشی میراثفرهنگی کشور.
10. - سیدسجادی، سیدمنصور، (1383). «آغاز شهرنشینی در نیمۀ شرقی فلات ایران». نامۀ انسانشناسی، 3 (6): 96-63.
11. - سیدسجادی، سیدمنصور، (1387). «منابع تأمین سنگ لاجورد جیرفت با توجه به آخرین یافتههای باستانشناسی در شهرسوخته». مجموعه مقالات نخستین همایش بینالمللی تمدن حوزۀ هلیلرود، جیرفت، بهکوشش: یوسف مجیدزاده، تهران: میراثفرهنگیکرمان.
12. - سیدسجادی، سیدمنصور، (1398). «گزیدهای از پژوهشهای میدانی سال 1393 در شهرسوخته». مجموعه مقالات شهرسوخته 2، بهکوشش: سیدمنصور سیدسجادی و انریکو اسکالونه، تهران: نشر مدید، پیشین پژوه.
13. - شیرزاده، غلام؛ کاکا، غفور؛ و محمدی، منیره، (1391). «تجارت سنگ لاجورد و نقش آن در توسعه استقرارهای شرق ایران، طی هزارههای چهارم و سوم ق. م.». فصلنامۀ تخصصی باستانشناسی ایران. 2 (2): 107-85.
14. - صدقی، یاسین؛ بهشتی، ایرج؛ و سیدسجادی، سیدمنصور، (1396). «بررسی و مطالعه سنگهای نیمهقیمتی شهرسوخته (35 نمونه)». طرح پژوهشی پژوهشکدۀ حفاظت و مرمت آثار فرهنگی - تاریخی (منتشرنشده).
15. - طهماسبیزاوه، حامد؛ سلحشور دورکی، علیاصغر، (1396). «سنگ لاجورد در متون و منابع تاریخی اسلامی (بازتعریف مناطق استحصالی و کاربردها)». فصلنامۀ تاریخ پژوهی، 19 (71): 53-65.
16. - عباسنژاد سرستی، رحمت؛ شرامه، مهسا، (1396). «سازوکارهای اقتصادی-اجتماعی استخراج، فراوری و تولید سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی در جنوبشرق ایران در هزارۀ سوم ق.م.». دومین همایش بینالمللی جنوب شرق ایران، بهکوشش: نصیر اسکندری، دانشگاه جیرفت، (چکیده).
17. - فرخنیا، شراره، (1396). «تجارت سنگ لاجورد در مناطق شرقی ایران در هزارۀ سوم پیشازمیلاد». دومین همایش بینالمللی جنوبشرق ایران، بهکوشش: نصیر اسکندری، دانشگاه جیرفت، (چکیده).
18. - قربانی، منصور، (1382). سنگها و کانیهای گرانبها (گوهرها) و جایگاه آنها در ایران. تهران: آرین زمین.
19. - مجیدزاده، یوسف، (1366). «سنگ لاجورد و جاده بزرگ خراسان». مجلۀ باستانشناسی و تاریخ، 1 (2): 12-24.
20. - منصوری، فیروز، (1372). «سنگ لاجورد». مجلۀ میراث فرهنگی، 8 و 9، بهار و تابستان: 60-68
21. - نیکبخت، طاهره؛ کاکویی، امیدرضا؛ لامعیرشتی، محمد؛ و صداقتیبورخانی، محمد، (1394). «مشخصهیابی سنگ لاجورد با استفاده از روشهای مکمل آیبیل و میکروسکپی»، مجلۀ پژوهش فیزیک، 15 (1): 17-9.
22. - ولیپور، حمیدرضا، (1384). «سنگ لاجورد کالای تجاری باستان». پیام باستانشناس، 2 (3): 58-47.
23. - هرمان، جورجینا؛ و موری، پی، آر.، (1385). «باستانشناسیلاجورد». ترجمۀ ناصر نوروززادهچگینی، دوفصلنامۀ باستانپژوهشی، 1 (2): 69-71.
25. - Abbasnezhad Seresti, R. & Sharameh, M., (2017). “Mechanisms of extraction, procreation, production and trading of precious and semiprecious stones at Southeast of Iran during 3rd millennium BC”. 2nd International conference on the archaeology of southeastern iran, December 11-13, University of Jiroft, (Abstract).
26. - Adib, D., (2013). Encyclopedia of Gemology: World of Jewels. Tehran: Pazineh, Second edition.
27. - Amanollahi, H., (2009). “Petrography and its Function for Investigation of Archaeological materials a case study: Stone”. Payam-e Bastanshenas, 6(12): 121-140.
28. - Angelici, D., (2015). “Petrographic and Minero-Chemical characterization of Lapis Lazuli: a Provenance study of rocks and artefacts from cultural heritage. PLINIUS. 41.
29. - Angelici, D.; Borghi, A.; Chiarelli, F.; Cossio, R.; Gariani, G.; Giudice, A. L., ... & Vaggelli, G., (2015). “µ-XRF analysis of trace elements in lapis lazuli-forming minerals for a provenance study”. Microscopy and Microanalysis, 21(2): 526-533.
30. - Bahadori, R. & Agha-Aligol, D., (2018). “Labratorial Studies on the Blue and Green Beads Used in the Prehistoric Ornaments of National Museum of Iran”. Pazhoheshha-ye Bastanshenasi Iran, 8(18): 45-62. doi: 10.22084/nbsh.2018.14839.1654.
31. - Beheshti, I.; Sedghi, Y. & Seyyed Sajjadi, S. M., (2019). “New studies in archaeology and archaeometry of Semi-precious Stons and Beads of Shahr-i Sokhta in Sistan”. Scavi e Ricerche a Shahr-i Sokhta, A cura di Enrico Ascalone and Seyyed Mansur Seyyed Sajjadi, Madid and Pishin-Pazhuh, first edition: 245-272.
32. - Bersani, D. & Lottici, P, P., (2016). “Raman spectroscopy of minerals and mineral pigments”. Archaeometry, J. Raman Spectrosc. DOI 10.1002/jrs.4914
33. - Biscione, R.; Bulgarelli, G. M.; Costantini, L.; Piperno, M. & Tosi, M., (1974). “Archaeological discoveries and methdological problems in the excavations of Shahr-i Sokhta, Sitan”. In: van Lohuizen-De Leeun, J.E., Ubaghs, J.M.M. (Eds.), South Asian Archaeology, 1973, Leiden.
34. - Cally, H., (2009). Guide to Gemstones. (M. H. Arab Asadi, Trans.), Tehran: Pazineh.
35. - Casanova, M., (1989). “The sources of the lapis lazuli found in Iran”. South Asian Archaeology, 10: 49-56.
36. - Casanova, M., (2013). Le Lapis-Lazuli dans l’Orient ancien. Éditions du CTHS, Paris. 281 p.
37. - Dadashzadeh, M.; Abdollah Khan Gorji, M., & Vahidzadeh, R., (2017). ““Egyption Blue” or “Lapis Lazuli Paste”? Structural study and identification of the collection of the objects Nominate Lapis Lazuli Paste in the National Museum of Iran”. Journal of Research on Archaeometry, 2(2): 35-48.
38. - Delmas, A. B. & Casanova, M., (1990). “The Lapis Lazuli sources in the ancient east”. In: “South Asian Archaeology”. M. Taddei, ed. Istituto Italiano per il Medio ed Estremo Oriente, Roma, Serie Orientale Roma, 66: 493-505.
39. - Demtröder, W., (2008). Laser Spectroscopy Vol. 2: Experimental Techniques, Spectroscopy, 2.
40. - Domínguez-Bella, S. & Herrero, J. M., (2012). “Archaeomineralogy of prehistoric artifacts and gemstones”. In: Archaeometry and Cultural Heritage: the Contribution of Mineralogy. International Seminar: 5-28.
41. - Farokhnia, Sh., (2017). “The trade of lapis lazuli in the eastern regions of Iran during 3rd millennium BC”. 2nd international conference on the archaeology of southeastern iran, December 11-13, University of Jiroft, (Abstract).
42. - Farzin, S.; Zohouriyan, M. & Hajizadeh, M. A., (2019). “The Effect of Trading Lapis Lazuli on the Settlements in the East of Iran's Central Plateau (3 rd–4 th Mill. BCE)”. Central Asiatic Journal, 62(2): 193-202.
43. - Favaro, M.; Guastoni, A.; Marini, F. B. & Gambirasi. A., (2011). “Characterization of lapis lazuli and corresponding purified pigments for a provenance study of ultramarine pigments used in works of art”. Anal Bioanal Chem, Springer-Verlag, 19: DOI 10.1007/s00216-011-5645-4
44. - Foglini. L., (1998). “L’area di lavorazione del lapislazzuli nei quadrati EWK-EWP”. In: G. Lombardo, Perle orientali, Tradizione antica e artigianato moderno nella lavorazione delle pietre semipreziose in Medio Oriente, Rome: 71-75.
45. - Gettens, R. J. & Stout, G, L., (1966). Painting materials: a short encyclopaedia. Courier Corporation.
46. - Ghorbani, M., (2003). Precious stones and minerals (gemstones) and their position in iran. First edition. Tehran: Ariyan Zamin.
47. - Giudice, A. L.; Angelici, D.; Re, A.; Gariani, G.; Borghi, A.; Calusi, S.; ... & Calligaro, T., (2017). “Protocol for lapis lazuli provenance determination: evidence for an Afghan origin of the stones used for ancient carved artefacts kept at the Egyptian Museum of Florence (Italy)”. Archaeological and Anthropological Sciences, 9(4): 637-651.
48. - Giudice, A. L.; Re, A.; Calusi, S.; Giuntini, L.; Massi, M.; Olivero, P.; ... & Conz, E., (2009). “Multitechnique characterization of lapis lazuli for provenance study”. Analytical and bioanalytical chemistry, 395(7): 2211-2217.
49. - Giudice, A.; Re, A.; Angelici, D. & Pratesi, G., (2012). “Characterisation of lapis lazuli for a provenance study by means of SEM-EDX and SEM-cathodoluminescence”. In: SEM2010 (SEM and microanalysis in the study of historical technology, materials and conservation: 166-168, Archetype Publications.
50. - Hajalilu, B., (2007). Gemology (Geology). Payam-e Noor Publication, First editin.
51. - Hatipo˘glu, M. & Güney, H., (2013). “Archaeo-gemmological investigation of gemstone glyptics (seal stones and ceremonial stones) and ancient jewelleries mounted gemstones” in ˙Izmir Archaeological Museum (Turkey). Journal of Cultural Heritage, http://dx.doi.org/10.1016/j.culher.2012.12.012.
52. - Henry, A.; Hanni, A.; Kiefert, L. & Chalain. J. P., (1997). “A Raman Microscope in the Gemmological Laboratory: first experiences of application”. The Jouenal of Gemmology, 25(6): 394-406.
53. - Hermann, G., (1968). “lapis-lazuli: the early phasses of trade”. Iraq, 30(1): 21-57.
54. - Herrmann, G. & Moorey, P. R. S., (2006). “Lapis lazuli archaeology. (N. Norouz Zadeh Chegini Trans.)”. Bastan Pazhouhi, (1)2: 69-71.
55. - Kasiri, M., (2015). “Identification of Lazurite Pigment in Persian Miniatures by PIXE and AFM Methosds”. Journal of Color Science and Technology, 9(3): 251-258.
56. - Kock, L. D., (2010). Raman spectroscopic studies of the underglaze pigments of porcelain shards of archaeological origins (Doctoral dissertation, University of Pretoria).
57. - Law, R., (2014). “Evaluating potential lapis lazuli sources for ancient South Asia using sulfur isotope analysis”. My life is like the summer rose” Maurizio Tosi e l’archeologia come modo di vivere. Archaeopress, Oxford: 419-429.
58. - Majidzadeh, Y., (1982). “Lapis lazuli and the Great Khorasan Road”. Paléorient: 59-69.
59. - Majidzadeh, Y., (1987). “Lapis Lazuli and the Great Khorasan Road”. Journal of Bastanshenasi and Tarikh, 2(1): 12-24.
60. - Mansouri, F., (1993). “Lapis lazuli Stone”. Journal of cultural heritage, 8 & 9: 60-68.
61. - Nikbakht, T.; Kakuee, O. & Lamehi-Rachti, M., (2017). “Ionoluminescence spectroscopy and microscopy of lapis lazuli”. Journal of Luminescence, 181: 246-251.
62. - Nikbakht, T.; Kakuee, O.; Lamehi Rachti, M. & Sedaghati Boorkhani, M., (2019). “Elemental Analysis of Lapis Lazuli sample, using complementary techniques of IBIL and MicroPIXE”. Iranian Journal of Physics Research, 15(1): 9-17. doi: 10.18869/acadpub.ijpr.15.1.9
63. - Nöller, R.; Feldmann, I.; Kasztovszky, Z.; Szőkefalvi-Nagy, Z. & Kovács, I., (2019). “Characteristic Features of Lapis Lazuli from Different Provenances, Revised by µXRF, ESEM, PGAA and PIXE”. Journal of Geological Resource and Engineering, 7: 57-69.
64. - Piperno, M., (1976). “Grave 77 at Shahr-i Sokhta : Further Evidence of Technological Specialization in the 3rd Millennium B.C. Ismeo”. East and West, 26: 1-2.
65. - Piperno, M. & Salvatori, S., (2007). The Shahr-i Sokhta Graveyard (Sistan, Iran). Excavation Campaigns, 1972-1978. Reports and Memoirs VI, Rome.
66. - Rapp. G., (2009). Archaeomineralogy. second ed., in: B. Herrmann, G.A. Wagner (Eds.), Springer-Verlag Berlin Heidelberg, Berlin.
67. - Re, A., (2011). “Ion and Electron Microscopy for the Characterization of Materials of Archaeological, Historical and Artistic Interest: Determination of the Provenance of Lapis Lazuli used for Glyptic'”. (Doctoral dissertation, Ph.D. Thesis) Università degli Studi di Torino.
68. - Re, A.; Angelici, D.; Lo Giudice, A.; Corsi, J.; Allegretti, S.; Biondi, A. F.; Gariani, G.; Calusi, S.; Gelli, N.; Giuntini, L.; Massi, M.; Taccetti, F.; La Torre, L.; Rigato, V. & Pratesi, G., (2015). “Ion beam analysis for the provenance attribution of lapis lazuli used in glyptic: the case of the Collezione Medicea”. Nucl. Instrum. Meth. B, 348: 278-284.
69. - Re, A.; Corsi, J.; Angelici, D.; Lo Giudice, A.; Borghi, A.; Costa, E.; ... & Pratesi, G., (2014). “Neutron diffraction on lapis lazuli: characterisation of rocks and artworks for a provenance study”. SR2A-Synchrotron radiation and neutrons in art and archaeology Conference: 156-156, Axiome.
70. - Re, A.; Giudice, A. L.; Angelici, D.; Calusi, S.; Giuntini, L.; Massi, M. & Pratesi, G., (2011). “Lapis lazuli provenance study by means of micro-PIXE”. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms, 269(20): 2373-2377.
71. - Re, A.; Giudice, A. L.; Guidorzi, L.; Sebar, L. E.; La Torre, L.; Carlucci, D., ... & Pratesi, G. (2018). “Luminescence Properties of Lapis Lazuli Investigated by means of a Proton Micro-Beam”. https://iris.unito.it/rm/popup/rmItem/journal/crisId/journal63481/detail.htm. LNL- ANNUAL REPORT, 251: 132-133.
72. - Sajjadi, S. M. S., (2005). “Sistan and Beluchistan Project”. IRAN, 43: 87-92.
73. - Sajjadi, S. M. S., (2007). Excavations at Shahr-i Sokhta, Graveyard 1997-2000. Preliminary Report 1, Tehran.
74. - Savatori, S. & Vidale, M., (1997). “Shahr-i Sokhta 1975e1978: Central Quarters Excavations”. In: Preliminary Report, Report and Memoirs, Series Minor, I, Rome.
75. - Sedghi. Y.; Beheshti, I. & Seyyed Sajjadi, S. M., (2017). “Investigation and study of semi-precious stones of Shahr-i Sokhta (35 samples)”. Research project of the research center for the conservation of cultural relics (RCCCR), (unpublished).
76. - Seyyed Sajjadi, S. M., (2005). “The origin of Urbanization in the Eastern Iran”. Iranian journal of Anthropology, 3(6): 63-96.
77. - Seyyed Sajjadi, S. M., (2008). “Resources of Jiroft lapis lazuli according to the latest archaeological findings in Shahr-i Sokhta”. The collection of articles from the first international conferences on Halilroud basin civilization, Jiroft, Edited: Yousef Majidzadeh, Tehran: Kerman Cultural Heritage.
78. - Seyyed Sajjadi, S. M., (2019). “Breve rapport degli scavi 2014-2015”. Scavi e Ricerche a Shahr-i Sokhta, a cura di Enrico Ascalone and Seyyed Mansur Seyyed Sajjadi, Madid and Pishin Pazhuh, First edition: 245-272.
79. - Seyyed Sajjadi, S. M., (2003). Jewelry Making in Shahr-i Sokhta. Tehran: Cultural Heritage.
80. - Shirzadeh, Gh.; Kaka, Gh. & Mohammadi, M., (2012). “The trade of lapis lazuli and its effect in development settlements of eastern Iran during the forth and third millennium B.C.”. Bastanshenasi Iran, 2(2): 85-107.
81. - Stuart, B. H., (2007). Analytical techniques in materials conservation. Johm Wiley & Sons.
82. - Tahmasbi Zaveh, H. & Salahshoor Doraki, A., (2017). “Lapis lazuli stone in the Islamic texts and historical sources (redefinition of areas of extraction and applications)”. Tarikh Pazhouhi, 19(71): 53-65.
83. - Tosi .M., (1968). “Excavation at Shahr-i Sokhta, a Chalcolithic settelement in the Iranian Sistan. Preliminary Report on the First Campaign.October-December 1967”. East and West, 18: 9-66.
84. - Tosi, M. & Piperno, M., (1975). “The Graveyard of _Shar-e Suxteh”. In: Proceedings of the 3rd Annual Symposium on Archaeological Research in Ira: 121-141.
85. - Tosi, M., (1973). “The cultural sequence at Shahr-i Sokhta. Bull”. Asia Inst. Pahlavi Univ. 3: 64-80.
86. - Tosi, M., (1974). The lapis lazuli trade across the Iranian plateau in the 3rd millennium BC. (pp. 3-22). Istituto universitario orientale.
87. - Tosi, M., (1976). “A Topographical and stratigraphical Periplus of Sahr-e Suxteh”. In: Proceedings of the IV Annual Symposium on Archaeological Research in Iran, 3rd and 8th November 1975, Teheran: 130-158.
88. - Valipour, H., (2005). “Lapis lazuli is an ancient trade item”. Journal of Payam-e bastanshenas, 2(3): 47-58.
89. - Vidale, M. & Lazzari, A., (2017). “Lapis Lazuli Bead Making at Shahr-i Sokhta”. Interpreting Craft Production in a Urban Community of the 3rd Millennium BC (Serie Orientale Roma, Nuova Serie 6). Antilia/ISMEO, Rome.
90. - Vidale, M.; Mariottini, M.; Sidoti, G. & Zahir, M., (2017). “Early Evidence of Beadmaking at Mehrgarh, Pakistan: A Tribute to the Scientific Curiosity of Catherine and Jean-Francois Jarrige”. In: Stone Beads of South and Southeast Asia: Archaeology, Ethnography and Global Connections, edited by Alok Kumar Kanungo: 233-254. Indian Institute of Technology Gandhinagar.
91. - Webster, R., (1983). Gem: The Sources, Description and Identification. London: Butterworths.,1006p.
92. - Weisgerber, G., (2004). “Decorative stones in the ancient orient (lapis-lazuli, turquoise, agate, carneolo)”. Persiens Antike Pracht, Ausstellungskatalog. Veröff. Deutsch. Bergbau-Mus. Bochum, 128: 64-75.
93. - Williams, H.; Turner, F. J. & Cilbert, C. M., (1982). Petrography: an introduction to the study of Rocks in Thin Section. W.H. Freeman, San Francisco.
94. - Wyart, J.; Bariand, P. & Filippi, J., (1981). “Lapis-lazuli from Sar-e-Sang, Badakhshan, Afghanistan”. Gems and Gemmology, 17(4): 184-190.
95. - Zöldföldi, J. & Kasztovsky, Z., (2009). “Provenance study of lapis lazuli by non-destructive prompt gamma activation analysis”. In: Proc. 7th International conf. Assoc. for Study of Marble and Other Stones in Antiquity (ed. Y. Maniatis), BCH Suppl, 51: 677-691.
96. - Zöldföldi, J.; Richter, S.; Kasztovszky, Z. & Mihály, J., (2006). “Where does lapis lazuli come from? Non-destructive provenance analysis by PGAA”. In: 34th International Symposium on Archaeometry: 353-362, Centro de Estudios Borjanos.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |