سال 3، شماره 8 - ( 6-1398 )
سال 3 شماره 8 صفحات 36-25 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Niknami K A, Hessari M, Shokri T. (2019). Evidence of Cultural Connection Between the Proto-Elamite and the Old Elamite based on Mesopotamian Texts. Parseh J. Archaeol. Stud.. 3(8), 25-36. doi:10.30699/PJAS.3.8.25
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-219-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-219-fa.html
نیکنامی کمالالدین، حصاری مرتضی، شکری طاهره.(1398). شواهد ارتباط فرهنگی آغازایلامی تا ایلام قدیم براساس متون بینالنهرین مطالعات باستانشناسی پارسه 3 (8) :36-25 10.30699/PJAS.3.8.25
کمالالدین نیکنامی*1 
، مرتضی حصاری2 ، طاهره شکری3
، مرتضی حصاری2 ، طاهره شکری3
1- استاد گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهاناصفهان، ایران.
3- دانشآموختۀ دکتری باستانشناسی دورۀ تاریخی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهاناصفهان، ایران.
3- دانشآموختۀ دکتری باستانشناسی دورۀ تاریخی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده: (9292 مشاهده)
دورۀ فرهنگی آغازایلامی بهدلیل ورود فلات ایران به مرحلهای دیگر از دورۀ شهرنشینی و داشتن گلنوشتههایی که معرف شروع نوشتار در این سرزمین است، یک مرحلۀ مهم در آغازتاریخی ایران محسوب میشود. پس از آن، دورۀ ایلام بهدلیل ایجاد اولین حکومتهای سلسلهای سرزمین ایران بسیار موردتوجه است. توالی آغازایلامی تا شروع دورۀ ایلام قدیم برمبنای نوشتار آغازایلامی و ایلامی، خطی دارای شبهاتی است و برمبنای برخی اطلاعات و دادهها ازجمله نوشتار آغازایلامی، توقف یکبارۀ دورۀ آغازایلامی مدنظر قرار گرفته و سیر تحول آن تا دورۀ ایلام قدیم با علامت سؤال مطرح میشود، اما توالی یادشده در متون بینالنهرین (شبهمیخی و میخی دورههای اوروک، جمدتنصر، سلسلههای اولیه تا دورۀ اکد و حتی بعد از آن) قابل پیگیری و بررسی است. پژوهش انجامگرفته با هدف بررسی نام ایلام، سرزمین و ایالات آن در بازۀ زمانی پس از آغازایلامی تا ایلام قدیم در متون بینالنهرینی انجام گرفت و مهمترین پرسش این پژوهش پاسخ به شناخت چگونگی توالی دورۀ آغازایلامی تا ایلام قدیم برمبنای متون بینالنهرینی در این فاصلۀ زمانی است. پیجوییهای انجامگرفته درکنار یافتههای باستانشناسی، وجود نام ایلام و ایالات ایلامی را در هزارۀ سوم قبلازمیلاد در متون زبانشناسی بینالنهرینی بهدستآمده از این برهۀ زمانی، تأیید مینماید. پژوهش حاضر دارای نظام کیفی و راهبردی است و براساس هدفهای بنیادی صورت گرفته و ازنظر روش، توصیفی است. روش یافتهاندوزی بهشیوۀ کتابخانهای انجام شده و تمامی آنها از منابع معتبر استخراج شدهاند. اساس تحلیل بیشتر متکیبر اطلاعات و یافتههای کتابخانهای است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1398/1/3 | پذیرش: 1398/3/29 | انتشار: 1398/6/30
دریافت: 1398/1/3 | پذیرش: 1398/3/29 | انتشار: 1398/6/30
فهرست منابع
1. - آمیه، پییر (1389). «روابط ایران و بینالنهرین از 3500-1600 ق.م.». در بینالنهرین و ایرانباستان. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
2. - ارفعی، عبدالمجید (1367). «سپیدهدمی که به روشنایی میگراید». مجلۀ باستانشناسی و تاریخ. شمارۀ 3. صص: 78-77.
3. - ارفعی، عبدالمجید (1376). «شیوۀ برگردان نامها و واژگان - زبانهای سومری، اکدی (بابلی و آشوری) و ایلامی به پارسی». در: مجموعه مقالات یاد بهار، تهران: انتشارات آگه. صص: 84-75.
4. - استولپر، ماتیو. ولفانگ (1389). تاریخ ایلام. ترجمۀ شهرام جلیلیان، تهران: انتشارات توس.
5. - استیونموری، پیتر. راجر (1389). «آیا ایران بهمنزلۀ اِلدورادوی سومریان بوده است؟». بینالنهرین و ایران در دوران باستان. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
6. - اشمانت- بسرات، دنیز (1395). نگارش چگونه پدید آمد. ترجمۀ علیاکبر وحدتی، تهران: انتشارات شاپیکان.
7. - اعراب، علی (1396). «بررسی جاینامهای مرتبط با خلیجفارس در دورۀ ایلام». فصلنامۀ مطالعات خلیج فارس. دورۀ 3. شمارۀ 9. صص: 17-6.
8. - اکبری، حسن؛ و حصاری، مرتضی (1383). «پیدایش نگارش در ایران». مجلۀ مطالعات ایرانی، شمارۀ 6. صص: 46-27.
9. - پاتس، دنیل (1385). باستانشناسی ایلام. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
10. - پاتس، دنیل (1391). «کاسههای لبهواریخته و نانپزیها». ترجمۀ نصیر اسکندری و سعدی سعیدیان. مجلۀ پژوهشهای باستانشناسی مدرس. سال سوم و چهارم. شمارههای 6 و 7. صص: 71-56.
11. - پاتس، تیموتی. اف (1397). ایران در اسناد میانرودانی، هزارۀ سوم و دوم پیش از میلاد. ترجمۀ خشایار بهاری، تهران: نشر فرزانروز.
12. - پیغمبری، حمیدرضا (1393). «جغرافیای تاریخی سرزمینهای حوزۀ خلیجفارس در هزارۀ سوم ق.م». رسالۀ دکتری تاریخ دانشگاه تهران.
13. - جانسون، ا. گرگوری (1382). «نههزار سال تغییر اجتماعی در غرب ایران». باستانشناسی غرب ایران. بهکوشش: فرانک هول. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
14. - حصاری، مرتضی (1378). «فرهنگ آغازایلامی در ایران». مجلۀ باستان پژوهی. شمارههای 5 و 6. صص: 20-14.
15. - حصاری، مرتضی ( 1392). شکل گیری و توسعۀ آغازنگارش در ایران. تهران: انتشارات سمت.
16. - دال، یاکوب (1394). «ارزیابی دوبارۀ نگارش آغازین». ترجمۀ پارسا دانشمند. مجلۀ اثر. شمارۀ 68. صص: 9-1.
17. - رو، ژورژ (1369). بینالنهرین باستان. ترجمۀ عبدالرضا هوشنگمهدوی، تهران: نشر آبی.
18. - رید، جولین (1386). بین النهرین. ترجمۀ آذر بصیر، تهران: انتشارات امیرکبیر.
19. - سرلک، سیامک (1389). فرهنگ هفت هزارسالۀ شهر قم. قم: انتشارات نقش.
20. - سرلک، سیامک (1390). باستانشناسی و تاریخ قم. قم: انتشارت شاخص.
21. - شاخت، رابرت (1382). «فرهنگهای تاریخی اولیه». باستانشناسی غرب ایران. بهکوشش: فرانک هول. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
22. - کالینز، پال (1396). کوهها و دشتها: ایران باستان و بینالنهرین. ترجمۀ عباس مقدم، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری.
23. - کرامر، سمیوئل. نوآ (1391). الواح سومری. ترجمۀ داود رسائی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
24. - کرافورد، هریت (1387). سومر وسومریان. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
25. - کمرون، جرج. گلن (1386). ایران در سپیدهدم تاریخ. ترجمۀ حسن انوشه، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
26. - کوهل، فیلیپ (1387). «حکومتهای درجه دو شرق سومر: توصیف مقدماتی جغرافیای سیاسی شرق ایران». در: مجموعه مقالات نخستین همایش بینالمللی تمدن حوزۀ هلیل: جیرفت. بهکوشش یوسف مجیدزاده، کرمان: سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان کرمان.
27. - گوپنیک، هیلاری؛ و راثمن، میچل (1395). در مسیر شاهراه: پژوهشهای باستانشناختی در گودینتپه. ترجمۀ محمدامین میرقادری و هادی صبوری، تهران: مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی.
28. - علیزاده، عباس؛ احمدزاده، لقمان؛ و امیدفر، مهدی (1395). سیستمهای استقراری و فرهنگهای باستانی دشت رامهرمز. ترجمۀ ماندانا کرمی و رامین یشمی، تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری.
29. - میچالووسکی، پیوتر؛ دومیروشیجی، پیر؛ و رایت، هنری (1395). «مدارک نوشتاری دشت دهلران از 2550 تا 325 ق.م.» در: سکونتگاههای عیلامی و هخامنشی دشت دهلران. بهکوشش: هنری رایت و جیمز نیلی. ترجمۀ حسنعلی عرب، شیراز: دانشگاه هنر شیراز.
30. - مجیدزاده، یوسف (1382). سومین فصل حفریات باستانشناختی در محوطۀ ازبکی: ساوجبلاغ. تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور- پژوهشکدۀ باستانشناسی.
31. - مجیدزاده، یوسف (1390). گزارشهای محوطۀ باستانی ازبکی. تهران: سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران.
32. - نیسن، هانس. یورگ (1389). «زمینۀ ظهور نگارش در بینالنهرین و ایران». بینالنهرین و ایران در دوران باستان. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت.
33. - هینتس، والتر (1386). شهریاری ایلام. ترجمۀ پرویز رجبی، تهران: نشر ماهی.
34. - هینتس، والتر (1396). دنیای گمشدۀ عیلام. ترجمۀ فیروز فیروزنیا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
35. - یغمایی، احسان (1390). «کاوشهای نجاتبخش در تپهحصار دامغان». نشست تخصصی آغاز نگارش در مرکز فلات ایران. پاییز و زمستان 137، تهران: موزۀ ملی ایران.
37. - Abdi, K. (2001). “Malyan 1999”. IRAN.Vol 30. pp: 73-98.
38. - Alden, John. (1982).”Trade and politics in Proto- Elamite Iran”. Current Anthropology. Vol 23(6). pp: 613-640.
39. - Alizadeh, A. (2010). “The Rise of the Highland Elamite in Southwestern Iran”. Current Anthropology. vol 5(13). pp: 353-376.
40. - Amiet, P. (1972). Glyptique Susienne. des origines à l'époque des Perses Achéménides. Cachets, sceaux-cylindres et empreintes, Paris,
41. - Brentjes. B. & Tosi, M. (1983). “On Proto-Elamite Iran”. Current Anthropology. Vol 24. pp: 240-241.
42. - Caldwel. J. R. (1968). “Tall.i Ghazir”. Reallexikon der Assyriologie und vorderasiatiechenArchaologe 3. pp: 319-355.
43. - Carter, E. (1998). “The Archaeology of Elam”. In: Encyclopedia Iranica. Edit by EhsanYarshater. vol VIII. pp 313-325
44. - Dahl, J. L. (2010). “Deciphering Proto-Elamite”. RAI 51. Chicago.
45. - Dahl, J. L.; Hessari, M. & Yousefi Zoshk, R. (2012). “The Proto-Elamite Tablets from Tape Sofalin”. Iranian Journal of Archaeological Studies 2(1). pp: 54-73.
46. - Dahl, J. L.; Petrie, A. C. & Patts. D. T. (2013). “Chronological Parameters of the earliest writing system in Iran”. In: Ancient Iran and its Neigh burg. Oxbow Books, Oxford, UK. pp: 353- 378.
47. - Delaport, L. (1996). Mesopotamia, the Babylonian and Assyrian Civilization. Translated by V. Gordon Child. London & New York.
48. - Dyson, R. H. & Howard, S. A. (1989). Teppe Hissar. Reports of the Restudy Project 1976, Firenze: Case Editrice le Lettere.
49. - Englund, R. (1998). “Elam IV. Proto-Elamite”. In: Encyclopedia Iranica. pp: 325-330.
50. - Gelb. I. J & Kienast. B. (1990). Die Altakkadischen Konigsinshriften des Dritten Jahrtausends. V. Chr. Franz Steiner Verlag. Stuttgart.
51. - Frayne, D. R. (1992). “The Early Dynastic List of Geographical Names”. AOS 14. pp: 58-59. New Haven
52. - Girshman. R. (1934). “The Tablette Proto-Elamite du Plateau Iranien”. Revue d Asstriologie XXXI. pp: 115-119.
53. - Hessari, M. (2011). “New Evidence of the Emergence of Complex Societies Discovered on the Central Iranian Plateau”. Iranian Journal Of Archaeological Studies 1(2). pp:35-48
54. - Hessari, M. & Yousefi Zoshk. R. (2013). “New Evidences on Emergence of Complex Societies in the Central Iranian Pelateau”. In: Susa and Elam. Published: Brill.
55. - Jacobsen, T. (1939). The Sumerian King List. Chicago: AS 11.
56. - Kramer, N. Samuel. (1972). The Sumerians. The University of Chicago Press.
57. - Lamberg-Karlovsky. C. C. (1971). “Proto- Elamite at Tape Yahya”. Iran. vol (9): 87-96.
58. - Lamberg-Karlovsky. C. C. (1976). “The Third Millennium at TepeYahya. A Preliminary Statement”. Archaeological Research in Iran. pp: 71-84.
59. - Mutin, B. & Karlovsky-Lamberg, C. C. (2013). The Proto- Elamite settlement and Its Neighbors. Publication by the American School of Prehistoric Research.
60. - Oates, J. (1986). Babylon. Thames and Hudson. London.
61. - Oppenheim. A. L. (1964). Ancient Mesopotamia. The University of Chicago press.
62. - Potts, D. T (1999). The Archaeology of Elam. Cambridge University Press. Cambridge.
63. - Schmidt, F. (1937). Excavations at Tepe Hissar, Damghan. Phiadelphia .Publications of the Iranian section of the University Museum.
64. - Scheil.V. (1906). “Steme De Numeration Proto Elamite”. MDP6. Paris.
65. - Scheil.V. (1923). “Textes de Comptalite. Proto Elamite”. MDP 17. Paris.
66. - Scheil.V. (1935). “Textes de Comptalite. Proto Elamite”. MDP 26. Paris.
67. - Selz, G. J. (1991). “Elam und Sumer: Skizzeeiner Nachbarshaftnachinschriftlichan Quellen der Varsargonischen Zeit. Occasional Publication1”. Belgium. pp: 27-43.
68. - Steibel, H. (1982). Die Altsumerischen Bau-und Weihinschriften I-II. Wiesbaden: FAOS5.
69. - Stolper, M. W. (1985). Proto Elamite Texts from Tall- I Malyan. Kadmus. Band XXIV. Heft 1.
70. - Sumner, William. (1973). “Tall-i-Malyan and Choronology Kur River. Iran”. American Journal of Archaeology. Vol 77(3). pp: 288-290.
71. - Tosi. Maurizio. (1983). “Excavation at Shahr-I Sokhta, Season 1969-1970”, In: M. Tosi, Prehistoric Sistan 1, Roma. pp: 73-126.
72. - Vallat. F. (1985). “Elaments de geographie Elamite (resume)”. Paleorient. Vol 11. No2. pp: 49-54.
73. - Whitcomb, D. (1966). “The proto Elamite at Tall- Ghazir. Iran”. M.A. Thesis. University of Georgia.
74. - Weiss, T. & Young, C. (1975). “The Mertchants of Susa: Godin V and plateau – lowland Relations in the Late Fourth Millenium B.C”. IRAN. Vol 13. pp:1-18.
75. - Zadok, Ran. (1991). “Elamite Onomastics”. SEL 8. pp: 225-237.
76. - Zadok, Ran. (1994). “Elamites and other Peoples from Iran and the Persian Gulf Region in early Mesopotamian Sources”. IRAN. Vol 32. pp: 31-51.
77. - Zadok, Ran. (1995). “On the Current State of Elamite Lexicography”. Sel 12. p: 241.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |