logo
سال 5، شماره 16 - ( 6-1400 )                   سال 5 شماره 16 صفحات 28-7 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.30699/PJAS.5.16.7
‎ 20.1001.1.26455048.1400.5.16.1.1

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Karimikiya A, Rezaloo R, Abedi A, Javanmardzadhe A. (2021). Cultural Interactions Between the Northwestern Iran and the South Caucasus in the Chalcolithic Period. Parseh J Archaeol Stud. 5(16), 7-28. doi:10.30699/PJAS.5.16.7
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-177-fa.html
کریمی‌کیا علی، رضالو رضا، عابدی اکبر، جوانمردزاده اردشیر.(1400). تعاملات فرهنگی منطقۀ شمال‌غرب ایران و قفقاز جنوبی در دورۀ مس‌و‌سنگ مطالعات باستان‌شناسی پارسه 5 (16) :28-7 10.30699/PJAS.5.16.7

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-177-fa.html

تعاملات فرهنگی منطقۀ شمال‌غرب ایران و قفقاز جنوبی در دورۀ مس‌و‌سنگ
علی کریمی‌کیا1 ، رضا رضالو*2 ، اکبر عابدی3 ، اردشیر جوانمردزاده4
1- دانشجوی دکتری، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم‌اجتماعی دانشگاه محقق‌اردبیلی، اردبیل، ایران
2- استاد گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم‌اجتماعی دانشگاه محقق‌اردبیلی، اردبیل، ایران ، rwza.rezaloo@yahoo.com
3- دانشیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
4- استادیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم‌اجتماعی دانشگاه محقق‌اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده:   (3842 مشاهده)
شمال‌غرب ایران و قفقاز جنوبی ازلحاظ زیست‌محیطی، شرایط نسبتاً مناسبی برای شکل‌گیری استقرارهای باستانی دارند؛ ازجمله می‌توان به حوضۀ دریاچۀ ارومیه و سواحل اَرس در شمال‌غرب ایران و حوضه‌های رود کورا، میل‌مغان (مناطق کوهستانی) در منطقۀ قفقاز جنوبی اشاره کرد. شواهد باستان‌شناختی و تحقیقات انجام‌یافتۀ اخیر در دو حوزۀ جغرافیایی، اشتراکات و تشابهات فرهنگی دورۀ مذکور را به‌میان می‌گذارد. هدف اصلی در این مقاله، معرفی محوطه‌ها و سنت‌های سفالی و مشخص ساختن توالی گاهنگاری در مناطق موردمطالعه است. برای دستیابی به تعاملات فرهنگی در حوزۀ جغرافیایی موردمطالعه در دورۀ مس‌وسنگ پرسش‌های ذیل مطرح می‌گردد؛ وضیعت توالی گاهنگاری در دو حوزۀ فرهنگی چگونه است؟ فرضیۀ اصلی در این ارتباط، وجود گاهنگاری (آغاز و پایان دورۀ مس‌وسنگ) تقریباً همسان در دو نقطۀ جغرافیایی است. لایه‌های استقراری و توالی سکونت از دورۀ نوسنگی به دورۀ مس‌وسنگ در محوطه‌های باستانی، موضوع تداوم و انتقال فرهنگی را چگونه نشان می‌دهد؟ نگارش پیشِ‌رو، با روش توصیفی-تحلیلی صورت می‌گیرد. به‌عنوان نتیجۀ نهایی می‌توان به تشابهات و تفاوت‌های داده‌های باستان‌شناختی، ازجمله به ویژگی‌های سفالی، ساختار معماری، تدفین و... اشاره کرد که با مطالعۀ محوطه‌هایی مانند دالما‌تپه، کول‌تپۀ جلفا، دَوَ‌گوز خوی و... در شمال‌غرب ایران و لیلا‌تپه، قالایری، پویلو‌تپه، بویوک کسیک، سویوق بولاق، بریکیل دیبی، کاوتسخِوی، تخوت در منطقۀ قفقاز جنوبی به‌دست آمده است و ازلحاظ گاهنگاری از 5000 تا 3700/3600 پ.م. را شامل می‌شود. 
واژه‌های کلیدی: مس‌وسنگ، شمال‌غرب ایران، قفقاز جنوبی، گاهنگاری.
متن کامل [PDF 1407 kb]   (502 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1398/6/9 | پذیرش: 1398/11/19 | انتشار: 1400/6/10
فهرست منابع
1. - بخشعلی‌اف، ولی؛ و مارو، کاترین، (1395). باستان‌شناسی نخجوان. ترجمۀ علی کریمی‌کیا و محمد میرزایی، تهران: کمال‌اندیشه.
2. - چایچی‌امیرخیز، احمد، (1387). «گزارش لایه‌نگاری برای گمانه‌زنی دئیرمان‌تپه بستان‌آباد (فصل اول زمستان 1387)». تبریز: آرشیو ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی (منتشر‌نشده).
3. - حصاری، مرتضی؛ و اکبری، حسن، (1384). «گزارش گمانه‌زنی تپه ایدیر اصلاندوز». گزارش‌های باستان‌شناسی 4، تهران: پژوهشکدۀ باستان‌شناسی.
4. - حصاری، مرتضی، (1398). «تحلیل و بررسی تغییرات در سنت سفال مس‌وسنگ تپه ایدیر، دشت مغان، استان اردبیل». پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، سال9 ، شمارۀ 21، صص: 23-40.
5. - حیدریان، محمود، (1396). «شواهد باستان‌شناختی حوزۀ آبگیر سد احمد‌بیگلو، مشکین‌شهر». پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، دورۀ 7، شمارۀ 13، صص: 24-7.
6. - رحیمی‌سرخنی، رقیه؛ نیکنامی، کمال‌الدین؛ و اسلامی، معین، (1395). «سفال‌های غیر‌دالمایی در بستر دالمایی: تشخیص باستان‌شناختی و توضیح آزمایشگاهی نمونه موردی: سها‌چای‌تپه زنجان». مطالعات باستان‌شناسی، دورۀ 8، شمارۀ 2، صص: 70-51.
7. - رزاقی، حسین؛ و فهیمی، حمید؛ (1383). «گزارش مقدماتی گمانه‌زنی تپه‌جلبر (خان‌بابا)، آذربایجان‌غربی، مرداد 1375». باستان‌شناسی و تاریخ، دورۀ 18، شمارۀ 2، صص: 59-52.
8. - ساعدموچشی، امیر، (1392). «حوزه آب‌گیر رودخانۀ قزل‌اوزن در دورۀ مس و سنگ: براساس بررسی‌های باستان‌شناختی شهرستان بیجار». پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران. دورۀ سوم، شمارۀ 5، صص: 50-25.
9. - سلمانپور، رضا؛ ابطحی‌فروشانی، سیده‌زهرا، (1392). «گزارش نهایی بررسی و شناسایی باستان‌شناختی شهرستان هوراند»، تبریز: آرشیو ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی (منتشر‌نشده).
10. - عابدی، اکبر، (1395). «گزارش مقدماتی دومین فصل کاوش باستان‌شناختی محوطۀ کول‌تپۀ هادی‌شهر، شمال‌غرب ایران». مطالعات باستان‌شناسی. دانشگاه تهران، دورۀ 8، شمارۀ 1، بهار و تابستان، صص: 111- 91.
11. - علی‌یاری، احمد؛ و طلایی، حسن، (1384). «تحلیل ساختاری نقوش سفال نوسنگی شمال‌غرب ایران». مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران، دورۀ 56، شمارۀ ضمیمه، بعد از شمارۀ 176، صص: 77-61.
12. - علیزاده، کریم؛ و آذرنوش، مسعود، (1382). «بررسی روشمند تپه باروج: روابط فرهنگی دو سوی ارس». باستان‌شناسی و تاریخ، سال 17، شمارۀ 2، صص: 22-2.
13. - عمرانی، بهروز، (1372). «سیمای باستان‌شناسی شرق دریاچۀ ارومیه از دورۀ نوسنگی تا عصر آهن». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه تهران (منتشر‌نشده).
14. - کارگر، بهمن، (1374). «بررسی و گمانه زنی در اهرنجان و قره‌تپه سلماس». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تهران (منتشرنشده).
15. - طلایی، حسن، (1390). هشت هزار سال سفال ایران، تهران: سمت.
16. - واندنبرگ، لوئی، ( 1379). باستان‌شناسی ایران‌باستان. ترجمۀ عیسی بهنام، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. چاپ سوم.
17. - ولایتی، رحیم، (1385). «گزارش بررسی باستان‌شناسی منطقۀ بستان‌آباد»، مرحلۀ اول، با همکاری سازمان میراث‌فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان‌شرقی و مؤسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران، تبریز: بایگانی ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی (منتشر‌نشده).
18. - ولایتی، رحیم، (1392). «گزارش بررسی باستان‌شناسی منطقۀ بستان‌آباد». مرحلۀ دوم، با همکاری سازمان میراث‌فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان‌شرقی و مؤسسۀ باستان‌شناسی دانشگاه تهران، تبریز: بایگانی ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی (منتشر‌نشده).
19. - هژبری‌نوبری، علیرضا؛ و پورفرج، اکبر، (1385). «تبیین دوران نوسنگی و کالکولتیک منطقه اردبیل براساس داده‌های باستان‌شناختی قوشاتپه شهریری»، مجلۀ دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران. شمارۀ 180، صص: 26-1.
20. - هول، فرانک، (1382). «موضوع‌ها و مشکلات باستان‌شناسی ایران». در باستان‌شناسی غرب ایران. زیر‌نظر: فرانک هول. ترجمۀ زهرا باستی، تهران: انتشارات سمت. چاپ سوم.
22. - Abedi, A.; Khatib Shahid, H.; Chataigner, C.; Eskandari, N.; Kazempour, M.; Pirmohammadi, A.; Hosseinzadeh, J. & Ebrahimi, G., (2014). “Excavation at Kul Tepe (Hadishahr), North-Western Iran, 2010: First Preliminary Report”. ANES51, Pp: 33-167.
23. - Abedi, A., (2017). “Iranian Azerbaijan pathway from the Zagros to the Caucasus, Anatolia and northern Mesopotamia: DavaGoz, a new Neolithic and Chalcolithic site in NW Iran”. Mediterranean Archaeology and Archaeometry, Vol. 17/1. Pp: 69-87.
24. - Abibullayev, О. А., (1959). Археологическиераскопки в Кюльтепе. Издательство АН Азербайджанской ССР. Баку.
25. - Aliev, N. & Narimanov I., (2001). Kul’turasevernogoAzerbaidzhana v epokhupozdnegoeneolita, baku.
26. - Aliyev, T., & Helwing, B., (2009). “Kamiltepe in der Milebene. Archa ¨ologische Untersuchungen 2009”. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan 41. Pp: 23-45.
27. - Arimatst, Y., 2020, “Neolithic pottery from Göytepe’’, Göt tepe Neolithic excavation in the middle kura valley, Azerbaijan, Edited by Yoshihiro Nishiaki and Farhad Guliyev, Archaeopress Archaeology.
28. - Avşarova, I. & Pirquliyeva, Q., (2010), “Qafqaz Arxeologiyasi”. Baki, baki universiteti nesriati.
29. - Badalyan, R. & Avetisyan, P., (2007). Bronze and Early Iron Age Archaeological sites in Armenia. vol. I. Mount Aragats and its surrounding Region. BAR 1697.
30. - Badalyan, R. S.; Harutyunyan, A.; Chataigner, A.; Francoies, L. M.; Jacquese, Ch., Jacquese, L. B.; Adrian, B.; Valentin, R. & Hovsepyan, R., (2010). “The settlement of Akhnashen – khatunarkh, A neolitic site in the Ararat plain (Armenia), Excavation results 2004-2009”. TUBA – AR, 13. Pp: 185-218.
31. - Balalyan, R. S.; Harutyunyan, A.; Chataigner, A.; Francoies, L.M.; Jacquese, Ch., Jacquese, L. B.; Adrian, B.; Valentin, R. & Hovsepyan, R., (2010). “The settlement of Akhnashen – khatunarkh, A neolitic site in the Ararat plain (Armenia), Excavation results 2004-2009”, TUBA – AR, No. 13, Pp: 185-218.
32. - Baxşəliyev, V.; Marro, C. & Aşurov, S., (2010). Ovçulartəpəsi. Baki, Elm.
33. - Baxşəliyev, V., (2017). I kultəepe və onun ətrafinda araşdirmalar. Baki: mutercim.
34. - Baxşəliyev, V.; Quliyeva, Z. & Rezayeva, R., (2017a) “Yeni yol yasayis yerinde arxeoloji arasdirmalar”. Azerbaycan milli elmiler akademiyasi xabarlari, sosiyal elmilerseriyasi, No. 1, Pp: 49-56.
35. - Baxşəliyev, V.; Marro, C.; Berthon, R.; Quliyeva, Z. & Sarialtun, S., (2017b). Kultəpədə Arxeoloji Tədqiqatlar (2013-2016). Nurlan, Baki.
36. - Baxşəliyev, V.; Quliyeva, Z.; Həşimova, T.; Mehbaliyev, K., & Baxşəliyev, E., (2018). Naxçivantəpəyerindəarxeolojitədqiqatlar. Naxçivan, Əcəmi.
37. - Binandeh, A.; Hejabri Nobari, A.; Neyestani, J. & Vahdati Nasab, H., (2012). “A new archaeological research in northwestern Iran: prehistoric settlements Zab river basin”. Humanities, Vol. 19/2. Pp: 27-42.
38. - Burney, C. A., (1962). “The Excavations at YanikTepe, Azerbaijan, 1961 Second Preliminary Report”. IRAQ 24(2). Pp: 134–152.
39. - Burney C. A., (1964).”The Excavations at yaniktepe, Azerbaijan, 1962: Third Preliminary Report”. IRAQ 26. Pp: 54-61.
40. - Burney, C. A., (1973). “Excavation at Haftavan Tepe 1971: Third Preliminary Report”. IRAN 11. Pp: 153–172.
41. - Burney, C. A., (1976). “The Fifth Season of Excavations at Haftavan Tepe: Brief
42. - Summary of Principal Results”. In: Firouz Baqherzadeh (ed.), Proceedings of the IVth Annual Symposium on Archaeological Research in Iran, 1975, edited by F. Baqherzadeh, Pp: 257–271. Tehran: Iranian Centre for Archaeological Research.
43. - Burton-Brown, T., (1951). Excavation In Azarbaijan. 1948, London.
44. - Connor, S. & Sagona, A., (2007). “Environment and society in the late prehistory of southern Georgia”. Caucasus, les cultures du caucase (VI-III millenairesavantnotre ere), paris. Pp: 21-36
45. - Danti, D.; Michael, V. M. M. & Dyson R. H., (2004). “The Search for The Late Chalcolithic/Early Bronze Age Transition In The Ushnu- Solduz Valley, Iran”. In: A View from The Highlands, A. Sagona (Ed.), Pp: 583-616.
46. - Dyson, Jr. R. H., (1965). “Problems of Protohistoric Iran as seen from Hasanlu”. JNES 24. Pp: 193-217.
47. - Dyson, Jr. R. H., & Young, T. C. Jr., (1960). “The Solduz Valley, Iran: Pisdelitepe”. Antiquity 40. Pp: 19–27.
48. - Hamon, C., (2008).”From Neolithic to Chalcolithic in the Southern Caucasus: Economy and macrolithic implements from Shulaveri-Shomusites of Kwemo-Kartli (Georgia)”. Paléorient 34/2. Pp: 85-135.
49. - Hamlin, C., (1975). ”Dalmatepe”. IRAN. Vol 13. Pp: 111-127.
50. - Hansen, S. & Mirtskhulava, G., (2012). “The Neolithic settlement of Aruchlo: Report on the excavations in 2009-2011”. In B. Lyonnet, F. Guliyev, B. Helwing, T. Aliyev, S. Hansen and G. Mirtskhulava, Ancient Kura 2010-2011: the first two seasons of joint field work in the southern Caucasus. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan 44. Pp: 58-86.
51. - Hejabri Nobari, A.; Binandeh, A.; Neyestani, J. & Vahdati Nasab, H., (2012). “Excavation at Lavin Tepe in north west Iran”. Ancient Near Eastern Studies 49. Pp: 95-117.
52. - Helwing, B., (2012). “Late Chalcolithic Craft Traditions at The Northeastern ‘Periphery’ Of Mesopotamia: Potters Vs. Smiths in The Southern Caucausus”. ORIGINI XXXIV. Pp: 201-220.
53. - Henrickson, E., (1983). “Ceramic Styles and Cultural Interactionin the Early and Middle Chalcolithic of the Central Zagros”. Ph.D. Dissertation, Department of Anthropology, University of Toronto (Unpublished).
54. - Henrickson, E. F., (1985). “An Updated Chronology of the Early and Middle Chalcolithic of the Central Zagros Highlands, Western Iran”. IRAN. XXIII, Pp: 63-108.
55. - Iessen, A. A., (1965). “IzistoricheskogoproshlogoMil sko – Karabakhskojstepi, Materiali I Issledvanija po Arkheologii”. SSSR 125. Pp: 3-10.
56. - Kearton, R. R. B., (1969). “Survey in Azerbaijan”. IRAN 7. Pp: 186–187.
57. - Kearton, R. R. B., (1970). “A Study of Settlement in The Salmas Valley, West Azerbaijan, Iran”. Manuscript in The Files of the Hasanlu Project. Philadelphia: University Museum, University of Pennsylvania.
58. - Kiguradze, T., (1986). Neolithscheseidlungen von kvemo-kartli. Georgien, munchen, velag.
59. - Kleiss, W. & Kroll, S., (1992). “Survey in OstAzarbaidjan 1991”. Archäologische Mitteilungen aus Iran 25. Pp: 1–46.
60. - Kroll, S., (1990). “Der Kultepe bei Marand eine Chalkolithische siedlung in İranisch-Azarbaidjan”. Archäologische Mitteilungen aus Iran 23. Pp: 59–71.
61. - Kuliyeva, Z. & Bahşeliyev, V., (2018). “Nahçivanin Kalkolitik çağ kulturu (Azerbaycan)”. TUBA–AR, Pp: 29-52.
62. - Levine, L. D., & Mcdonald, M. M. A., (1977). “The Neolithic and Chalcolithic Periods in the Mahidasht”. IRAN, XV, Pp: 39-50.
63. - Lippert, A., (1979). “Die Österreichischenausgrabungen Am Kordlartepe In Persisch-West Aserbaidschan (1971-1978)”. Archäologische mitteilungen aus Iran Bd, 12, Pp: 102-153.
64. - Lyonnet, B.; Akhundov, T.; Almamedov, K.; Bouquet, A.; Courcier, B.; Jelilov, F.; Huseynov, S.; Loute, Z. M. & Reynard, S., (2008). “Late Chalcolithic Kurgans in Transcaucasia. The cemetery of soyuqbulaq (Azerbaijan)”. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan 40. Pp: 27-44.
65. - Lyonnet, B. & Quliyev, F., (2010). “Bati Azerbaycanda Neolitik ve Kalkolitik donemeait yeni bulgular”. TUBA-AR 13. Pp: 219-228.
66. - Lyonnet, B.; Guliyev, F.; Helwing, B.;, Aliyev, T.; Hansen, S. & Guram M., (2012). “Ancient Kura 2010–2011: The first two seasons of joint field work in the Southern Caucasus”. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan 44. Pp: 1-195.
67. - Lyonnet, B.; Guliyev, F.; Helwing, B.; Aliyev, T.; Hansen, S. & Guram, M., (2012). “Ancient Kura 2010–2011: The first two seasons of joint field work in the Southern Caucasus”. Iran und Turan, No. 44, Pp: 1-195.
68. - Marro C.; Bakhshaliyev V. & Ashurovs., (2011). “Excavations at Ovculartepesi (Nakhchivan, Azerbaijan). Second Preliminaryreport: The 2009 - 2010 Seasons”. Anatolica Antiqua 19. Pp: 53-100.
69. - Maziar, S., (2010). “Excavation at Kohnepasgah Tepesi, Araxes valley, Northwest Iran: First Preliminary Report”. Ancient Near Eastern Studies, Vol. 47. Pp: 165-193.
70. - Muscarella, O. W., (1968a). “Excavation at Dinkhatepe 1966”. Metropolitan Museum of Art Bulletin 27/3. Pp: 96-187.
71. - Muscarella, O. W., (1968b). “Qalatgah: An Urartian Site in Northwestern Iran”.Expedition 13/3-4. Pp: 44-49.
72. - Muscarella, O. W., (1969). “The Tumuli at Se Gridan: A Preliminary Report”.Metropolitan Museum Journal 2. Pp: 5-25.
73. - Muscarella, O. W., (1973). “Excavation at Agrabtepe”. Metropolitan Museum Journal 8. Pp: 47-76.
74. - Muscarella, O. W., (1974). “The Iron Age at Dinkhatepe, Iran”. Metropolitan Museum Journal 9. Pp: 35-90.
75. - Muscarella, O. W., (2003). “The Chronology and Culture of Se Gridan: Phase III. Ancient Civilizations from Scythia to Siberia”. Metropolitan Museum Journal 9. Pp: 31-117.
76. - Museyibli, N. & Huseynov, M., (2004). Excavation of Boyuk Kasik Settlement.Azerbaijan, Baku.
77. - Museyibli, N., (2007). Böyük Kəsik Eneolit dövrü yaşayiş məskəni. Baki, Nafta-press.
78. - Museyibli, N., (2011). “Leylatəpə arxeoloji mədəniyyəti: On Asiya kokləri və Qafqaz eneolitində yeri”. [Leylatepe archaeological culture: On roots in Asia and place in Caucasus Chalcolithic]. Azərbaycan arxeologiyası və etnoqrafiyası [Azerbaijan Archaeology and Ethnography], 2. Pp: 5-10.
79. - Narimanov, I. G., (1987). Kul’turadrevnejshegozemledel’chesko-skotovodcheskogonaselenijaAzerbaidzhana (epokha Eneolita VI-IV tys. do n. e.). Baku.
80. - Narimanov, I. & Ismayilov, G. S., (1962). Акстафачайскоепоселениеблиз г. Казаха, Советскаяархеология.
81. - Palumbi, G., (2007). “A Preliminary Analysis On the Prehistoric Pottery from Aratashen (Armenia)”. In: Les Cultures Du Caucase (Vie-Iiiemillenairesavantnotre Ere) Leurs Relations Avec Le Proche-Orient, Bertillelyonnet (Ed), Pp: 63-76.
82. - Pecorella P. E. & Salvini, M., (eds.) (1984). Tra lo Zagros e L’Urmia. Ricerche storiche ed archeologiche nell’Azerbaigian iraniano. Ed. dell’Atene. Rome.
83. - Poulmarc'h, M. & LeMort, F., (2015). “Diversification of the funerary practices in the Southern Caucasus from the Neolithic to the Chalcolithic”. Quaternary International XXX. Pp: 1-10.
84. - Quliyev, F. & Lyonnet, B., (2012). “Menteş qədim yaşayiş yerində Arxeoloji tədqiqatlar”. Azərbaycanda Arxeoloji tədqiqatlar, Baki, Xəzər Yuniversteti Nəşriyati.
85. - Quliyev, F. & NishiaKi, Y., (2012). “Excavations at the neolithic settlement of Göytepe”. The middle kura valley, Azerbaijan, 2008–2009, 71-83.
86. - Rothman, M., (ed.), (2001). Uruk Mesopotamia and its neighbors: cross-cultural interactions and their consequences in the era of state formation. School of American Research. Santa Fe.
87. - Sagona, A., (2008). The Archeaology of the Caucasus from earliest settlement to the iron age, Cambridge.
88. - Talai, H., (1983). “Pottery Evidence from Ahranjantepe, A Neolithic Site in The Salmas Plain (Azerbaijan, Iran)”. Archäologische Mitteilungen aus Iran, No. 16. Pp: 7-18.
89. - Torosjan, R. M., (1976). Rannezemledel’cheskoeposelenieTekhuta (IV tys. do n. e.). Arkheologicheskie Raskopki v Armenii, 14, Erevan.
90. - Varazashvili, V. V., (1992). Rannezemledel’cheskajakul’turaIoro-Alazanskogo Bassejna. Tbilisi.
91. - Voigt, M. M., (1983). “Hajji firuz tepe: the Neolithic settlement, hasanlu excavation reports”. Vol. 1, University Museum Monograph 50, Philadelphia, university of Pennsylvania.
92. - Voight, M. M. & Dyson, R., (1992). “The chronology of Iran, ca, 8000-2000 B.C”. In: R.W. Ehrich (ed.),” Chronology in old word Archaeology: Pp: 122-178”, Chicago, University of Chicago press.
93. - Young, T. C. (1974). “Excavations at Godin Tappeh, 1973”. İn: Proceedings of the II Annual Symposium on Archaeological research in İran. (Ed. By Bagherzadeh F.) Centre for Archaeological Research Tehran, Pp: 80-90.
94. - Zavarišvili, A. I., (1998). “Ausgrabungen in Berikldeebi (ŠidaKartli)”. Georgica, 21, Pp: 7-20.
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.