سال 9، شماره 31 - ( 3-1404 )
سال 9 شماره 31 صفحات 32-7 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mi X. (2025). Origins and Odyssey: A Comprehensive Study of Camel Fighting’s Evolution and Expansion. Parseh J. Archaeol. Stud.. 9(31), 7-32. doi:10.61882/PJAS.1234
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1234-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1234-fa.html
می شیائوشینگ.(1404). پیشینه و سرچشمه: تکامل و گسترش جنگ شتر مطالعات باستانشناسی پارسه 9 (31) :32-7 10.61882/PJAS.1234
دانشیار گروه مرکز اطلاعات مطالعات دونهوانگ، آکادمی دونهوانگ، لانژو، گانسو، چین ، xiaomiqiang@126.com
چکیده: (1809 مشاهده)
چکیده
نگارههای «جنگ شتر» در هنر صخرهای بازتابی از مراسم آئینی بوده است که میتوان آن را به اواخر دورۀ پارینهسنگی تاریخگذاری کرد؛ اعتقاد بر این است که سرچشمۀ آن به شمالغربی قزاقستان امروزی بازمیگردد. با وجود این و به گمانی، نگارههای رایج جنگ شتر در آثار هنری منقول میتواند ریشه از نواحی «کاراتائو و بایکونور» قزاقستان از دوران مفرغ سرچشمه گرفته باشد.بهدلیل نزدیکی و موقعیت جغرافیایی، آئین جنگ شتر در اوایل به «سرماتیها» در استپهای اورال معرفی شد؛ سپس از طریق سرماتیها به «شیونگنو» در شمال و قوم «شی ایمو» در «سینکیانگ» چین و سپس به «کانگجو» گسترش یافت. جنگ شتر که در سنگنگارههای «سولائک» در حوضۀ «مینوسینسک» نگاریده شده، باید ملهم از سبک هنری قرقیزها و سرچشمۀ آن نیز میتواند شیونگنو باشد. نگارههای جنگ شتران در گورگاههای «لولان» به گمانی از شی ایمو یا از شیونگنو سرچشمه گرفته باشند. با وجود این، نگارههای جنگ شتر در مینیاتورهای ایرانی از زمان تیموریان آغاز شد و نوعی سرگرمی برای درباریان سلطنتی بود. با آمدن تیمور، به اوایل دودمان «یوان»، با پیدایی نوعی جنگ شتر، بهعنوان سرگرمی درباری، روبهرو میشویم. این موضوع نشان میدهد که نهتنها آئین جنگ شتر با آمدن مغولان گسترش یافت که نگارههای جنگ شتر در مینیاتور ایرانی نیز با آمدن مغولان به ایران درهمتنیده است.
کلیدواژگان: نبرد شترها، سَرماتها، هونها، قرقیزها، دودمان تیموری، نگارگری.
مقدمه
هرچند شترها عموماً چهارپایانی رام هستند، اما هر سال و در طول فصل جفتگیری، شترهای نر برای جفتگیری با شترهای ماده، با رقبای نر خود بهشدت میجنگند؛ در این رقابت، کار آنها با گاز گرفتن همدیگر و درگیری به جنگهای شدیدی کشیده میشود تا زمانیکه یکی بر دیگری پیروز شود. این جنگ فصلی اشتران که ازسوی انسانها به مفهومی خاص تفسیر شد در سراسر آسیایمیانه به روزگار باستان، تا به سیبری، سین-کیانگ در چین، ایران، هند و سایر مناطق گسترش یافت و هماکنون نیز در ترکیه، عربستان، افغانستان، پاکستان و جاهای دیگر رایج است.
شترها را میتوان به دو دستۀ تککوهانه یا دوکوهانه طبقهبندی کرد. جنگ اشتران در صورت اولیه بیشتر به شترهای دو کوهانه محدود بود که بهعبارتی گواه آغازین این آئین از اینگونه از اشتران بوده است. بهعنوان یک رفتار غریزی فحلشدگی، انسان با جنگ شتر به اواخر دورۀ پارینه سنگی آشنا شد. در سال 1988م.، یک استخوان ماموت دربردارندۀ نگارۀ انسان و حیوان در سواحل رودخانۀ تام در «سورسک»، استان تومسک، روسیه کشف شد. «یوری» و همکارانش با استفاده از فناوری جدید به شناسایی نگاره همت گماردند؛ آنها بدیننتیجه رسیدند که حیوانات نگاریدهشده دربردارندۀ نقش چهار شتر دوکوهانه هستند که دو تای آنها در حالت آغاز جنگ اشتران است. بررسی انجامشده دربارۀ این نگاره گواه گمانمند جنگ اشتران دو کوهانۀ وحشی است؛ آنها برپایۀ آزمایش کربن 14 و سبک نگارش نقشها، این حکاکی را مربوط به اواخر دورۀ پارینه سنگی تشخیص دادند. آن پژوهشگران، با توجه به فصلی بودن این نوع جنگ، انجام آن را بر پایۀ این سند به مراسمی آئینی ارزیابی کردند. دقت بالا در حکاکی این نگاره، یکی دیگر از دلایلی بود که این دانشمندان آنرا در شمار نخستین سند برای چنین موضوعی بر رسیدند.
نگارۀ گاز گرفتن دو شتر به عصر مفرغ در سنگنگارهها به ما رسیده است. «موخاروا» با بررسی این سنگنگارها دریافت که نگارههای «سولائک» در کران «مینوسینسک» به هزارۀ اول پسازمیلاد مربوط است؛ همین نگارهها (همانند) در «کاراتا» در جنوب قزاقستان نیز دیده میشود. «سرمتیان»، بهعنوان یکی از گروههای نیرومند اوراسیایی، بهخوبی با شترهای (مرغوب) بلخی آشنا بودند. سرمتیان نیز به جنگ شتر بسیار علاقمند بودند. از گورگاههای این دوره میراث جنگ شتر بهدست آمده است؛ صحنههای جنگ شتر برروی 29 پلاک زرین بهدست آمده از یکی از گورگاهها، بهخوبی قابلفهم است. نگارههای جنگ شتر بهدستآمده از کرانههای دریای سیاه نیز میتواند ناشی از جابهجایی سرمتیان و مهاجرت بدینکران جغرافیایی بوده باشد.
این سنت، یعنی جنگ شتر، در دوران پیشتاریخی از «راه ابریشم» به کرانههای شیونگنو و شینجیان چین نیز کشیده شد. شیونگنو به دورۀ دودمانی شین و هان، قدرت برتر در کران مراتع شمالی چین بود. از میراث شناختهشده باستانشناختی آنان باید به کمربند مستطیلیشکل با پلاکهای دارای آرایههای جانوری اشاره کرد. از شمار این آرایه باید به نگارۀ شتر بلخی ارجاع داد؛ از آنجمله به نگارۀ دو شتر که در حالت درازکش، روبهروی هم قرار گرفته و درحال گاز گرفتن همدیگر هستند. در موضوع جنگ شتر، برخی منابع چینی به نثار این رخداد به «معبد سه اژدها» در شیونگنو برای سرگرمی اشاره کردهاند. اینچنین، سنت جنگ شتر از این مسیر (شیونگنو) به شینجیانگ نیز گسترش یافت.
از پس این دوره، و به گورگاههای دورۀ «هان» شاهد میراث سنتی جنگ شتر هستیم. اندکاندک در دوران سپسینتر بر تابوتهای مقابر نیز این نگاره، یعنی جنگ شتر پدیدار شد؛ این نگاره به سدۀ چهارم میلادی در لولان دیده میشود؛ همچنین، در منابعی چون منابع ترکی، از نوشتاری و تا به نقاشی، با صحنه جنگ شتر روبهرو میشویم؛ این منابع به سدههای هفتم تا نهم میلادی وابستهاند.
مینیاتورهای ایرانی و نگارۀ جنگ شتر
نگارۀ جنگ شتر به فراوانی در مینیاتورهای ایرانی و البته به دورۀ مغولان به یک دورۀ زمانی 400سال روایی داشته است. در این مینیاتورها، شترها بیشتر از نوع شتر تککوهانهاند و درحال گاز گرفتن و هُل دادن همدیگر به یاری گردن بلند خود هستند؛ این نگارهها هم به جنگ شتران در مفهوم أخص و هم بهنوعی جنگ شتران در مسابقۀ شتران که در آن صاحبان افسار بهدست نیز دیده میشود، میپردازد.
در مسابقات امروزی جنگ شتر در کشور ترکیه، دهان شتران را میبندند تاز از گاز گرفتن همدیگر جلوگیری کنند؛ افزونتر، افسار شتران در دست صاحبان برای مراقبت و کنترل قرار دارد؛ در چنین صحنههایی، شتران با هُل دادن یکدیگر در مبارزه از گردن و دیگر اعضای بدن خود استفاده میکنند. بدین صحنهها نیز جنگ شتران گفته میشود. به گمانی این سنت جنگ شتران در ترکیه از آن سنت ایرانی (مینیاتور) برگرفته شده است.
با وجود این، از نبود پیشینۀ تاریخی جنگ شتر در غرب آسیا (ایران)، این تصور پیش میآید که نگارههای جنگ شتر در مینیاتورهای ایرانی، عنصری وارداتی است. بر پایۀ پژوهشهای «ریچارد دبیلو بولیت» باور دارد که رخداد جنگ شتران در ترکیه و نیز نگارههای آن در مینیاتورها پس از سلجوقیان در ترکیه رخ داده است؛ اکنون این پرسش کلیدی پیش میآید که آیا ترکان سلجوقی در وارد شدن نگارۀ جنگ شتران در مینیاتورها اثرگذارترین بودهاند؟
سلجوقیان به نیمۀ دوم سدۀ 11م. بهسوی خراسان و ایران آمدند و دودمان سلجوقی را برپا کردند. سلجوقیان بهعنوان آشناترین قوم به بهرهگیری از شتر، نباید با جنگ شتران به هنگام فصل جفتگیری ناآشنا بوده باشند. افزونتر، آنان در پرورش شتر بسیار فعال بودند و در پرورش شتران «دو گونهای» (جفتگیری بر پایۀ دو ژن/نوع متفاوت) بهمنظور تربیت شتران قویتر شهره هستند. نگارۀ شتر دو گونهای (ترکیب دو نوع متفاوت) از مینیاتورها (تصویر 11) آنجا که دو شتر دوکوهانۀ کوچک و دیگری کمرنگ شده، بهخوبی قابلفهم است.
با به قدرت رسیدن «تیمور»، احترام به بازماندگان «چنگیز» یکی از سیاستها بود. مغولان در دستگاه سیاسی به مناصب مهمی دستیافتند. مغولان سبک نقاشی چینی را با خود به ایران بردند؛ این سبک پردازش بر مینیاتورهای ایرانی اثرگذارترین افتاد. یکی از این نفوذها، باید به گسترش و ارتقا نگارۀ جنگ شتران در مینیاتورهای ایرانی بیاری سبک چینی اشاره کرد.
نتیجهگیری
نخستین نگارۀ معروف به جنگ شتر، که از آن بهعنوان صحنهای آئینی نام رفته است، به دورۀ پارینهسنگی و برروی استخوان یک ماموت برمیگردد. این اثر از کران تومسک روسیه کشف شد. از اینروی، پژوهشگران باور دارند که موضوع جنگ شتر از این کران جغرافیایی و شمالغرب قزاقستان برای نخستینبار ریشه گرفته است. سرمتیان نخستین گروه در گسترش صحنههای جنگ شتر برروی نوعی فلز بودند؛ این آثار، یعنی پلاکهای فلزی بیشتر از معابدی از بیابانهای جنوب اورال کشف شدهاند. سرمتیان در گسترش این هنر نقشی کلیدی داشتند و این هنر از راه سرمتیان به چین رسید. چنین بهنظر میرسد که بهدلیل نبود مدارک کافی، ترکان سلجوقی این هنر به غرب آسیا منتقل کردند. با ورود مغولان، هنر جنگ شتر بهویژه با دورۀ تیموری در مینیاتورهای ایرانی پدیدار شد. از مسیر مغولان، برخی ویژگی هنری «یوآن» چین نیز به مینیاتورهای ایرانی راه یافت.
نگارههای «جنگ شتر» در هنر صخرهای بازتابی از مراسم آئینی بوده است که میتوان آن را به اواخر دورۀ پارینهسنگی تاریخگذاری کرد؛ اعتقاد بر این است که سرچشمۀ آن به شمالغربی قزاقستان امروزی بازمیگردد. با وجود این و به گمانی، نگارههای رایج جنگ شتر در آثار هنری منقول میتواند ریشه از نواحی «کاراتائو و بایکونور» قزاقستان از دوران مفرغ سرچشمه گرفته باشد.بهدلیل نزدیکی و موقعیت جغرافیایی، آئین جنگ شتر در اوایل به «سرماتیها» در استپهای اورال معرفی شد؛ سپس از طریق سرماتیها به «شیونگنو» در شمال و قوم «شی ایمو» در «سینکیانگ» چین و سپس به «کانگجو» گسترش یافت. جنگ شتر که در سنگنگارههای «سولائک» در حوضۀ «مینوسینسک» نگاریده شده، باید ملهم از سبک هنری قرقیزها و سرچشمۀ آن نیز میتواند شیونگنو باشد. نگارههای جنگ شتران در گورگاههای «لولان» به گمانی از شی ایمو یا از شیونگنو سرچشمه گرفته باشند. با وجود این، نگارههای جنگ شتر در مینیاتورهای ایرانی از زمان تیموریان آغاز شد و نوعی سرگرمی برای درباریان سلطنتی بود. با آمدن تیمور، به اوایل دودمان «یوان»، با پیدایی نوعی جنگ شتر، بهعنوان سرگرمی درباری، روبهرو میشویم. این موضوع نشان میدهد که نهتنها آئین جنگ شتر با آمدن مغولان گسترش یافت که نگارههای جنگ شتر در مینیاتور ایرانی نیز با آمدن مغولان به ایران درهمتنیده است.
کلیدواژگان: نبرد شترها، سَرماتها، هونها، قرقیزها، دودمان تیموری، نگارگری.
مقدمه
هرچند شترها عموماً چهارپایانی رام هستند، اما هر سال و در طول فصل جفتگیری، شترهای نر برای جفتگیری با شترهای ماده، با رقبای نر خود بهشدت میجنگند؛ در این رقابت، کار آنها با گاز گرفتن همدیگر و درگیری به جنگهای شدیدی کشیده میشود تا زمانیکه یکی بر دیگری پیروز شود. این جنگ فصلی اشتران که ازسوی انسانها به مفهومی خاص تفسیر شد در سراسر آسیایمیانه به روزگار باستان، تا به سیبری، سین-کیانگ در چین، ایران، هند و سایر مناطق گسترش یافت و هماکنون نیز در ترکیه، عربستان، افغانستان، پاکستان و جاهای دیگر رایج است.
شترها را میتوان به دو دستۀ تککوهانه یا دوکوهانه طبقهبندی کرد. جنگ اشتران در صورت اولیه بیشتر به شترهای دو کوهانه محدود بود که بهعبارتی گواه آغازین این آئین از اینگونه از اشتران بوده است. بهعنوان یک رفتار غریزی فحلشدگی، انسان با جنگ شتر به اواخر دورۀ پارینه سنگی آشنا شد. در سال 1988م.، یک استخوان ماموت دربردارندۀ نگارۀ انسان و حیوان در سواحل رودخانۀ تام در «سورسک»، استان تومسک، روسیه کشف شد. «یوری» و همکارانش با استفاده از فناوری جدید به شناسایی نگاره همت گماردند؛ آنها بدیننتیجه رسیدند که حیوانات نگاریدهشده دربردارندۀ نقش چهار شتر دوکوهانه هستند که دو تای آنها در حالت آغاز جنگ اشتران است. بررسی انجامشده دربارۀ این نگاره گواه گمانمند جنگ اشتران دو کوهانۀ وحشی است؛ آنها برپایۀ آزمایش کربن 14 و سبک نگارش نقشها، این حکاکی را مربوط به اواخر دورۀ پارینه سنگی تشخیص دادند. آن پژوهشگران، با توجه به فصلی بودن این نوع جنگ، انجام آن را بر پایۀ این سند به مراسمی آئینی ارزیابی کردند. دقت بالا در حکاکی این نگاره، یکی دیگر از دلایلی بود که این دانشمندان آنرا در شمار نخستین سند برای چنین موضوعی بر رسیدند.
نگارۀ گاز گرفتن دو شتر به عصر مفرغ در سنگنگارهها به ما رسیده است. «موخاروا» با بررسی این سنگنگارها دریافت که نگارههای «سولائک» در کران «مینوسینسک» به هزارۀ اول پسازمیلاد مربوط است؛ همین نگارهها (همانند) در «کاراتا» در جنوب قزاقستان نیز دیده میشود. «سرمتیان»، بهعنوان یکی از گروههای نیرومند اوراسیایی، بهخوبی با شترهای (مرغوب) بلخی آشنا بودند. سرمتیان نیز به جنگ شتر بسیار علاقمند بودند. از گورگاههای این دوره میراث جنگ شتر بهدست آمده است؛ صحنههای جنگ شتر برروی 29 پلاک زرین بهدست آمده از یکی از گورگاهها، بهخوبی قابلفهم است. نگارههای جنگ شتر بهدستآمده از کرانههای دریای سیاه نیز میتواند ناشی از جابهجایی سرمتیان و مهاجرت بدینکران جغرافیایی بوده باشد.
این سنت، یعنی جنگ شتر، در دوران پیشتاریخی از «راه ابریشم» به کرانههای شیونگنو و شینجیان چین نیز کشیده شد. شیونگنو به دورۀ دودمانی شین و هان، قدرت برتر در کران مراتع شمالی چین بود. از میراث شناختهشده باستانشناختی آنان باید به کمربند مستطیلیشکل با پلاکهای دارای آرایههای جانوری اشاره کرد. از شمار این آرایه باید به نگارۀ شتر بلخی ارجاع داد؛ از آنجمله به نگارۀ دو شتر که در حالت درازکش، روبهروی هم قرار گرفته و درحال گاز گرفتن همدیگر هستند. در موضوع جنگ شتر، برخی منابع چینی به نثار این رخداد به «معبد سه اژدها» در شیونگنو برای سرگرمی اشاره کردهاند. اینچنین، سنت جنگ شتر از این مسیر (شیونگنو) به شینجیانگ نیز گسترش یافت.
از پس این دوره، و به گورگاههای دورۀ «هان» شاهد میراث سنتی جنگ شتر هستیم. اندکاندک در دوران سپسینتر بر تابوتهای مقابر نیز این نگاره، یعنی جنگ شتر پدیدار شد؛ این نگاره به سدۀ چهارم میلادی در لولان دیده میشود؛ همچنین، در منابعی چون منابع ترکی، از نوشتاری و تا به نقاشی، با صحنه جنگ شتر روبهرو میشویم؛ این منابع به سدههای هفتم تا نهم میلادی وابستهاند.
مینیاتورهای ایرانی و نگارۀ جنگ شتر
نگارۀ جنگ شتر به فراوانی در مینیاتورهای ایرانی و البته به دورۀ مغولان به یک دورۀ زمانی 400سال روایی داشته است. در این مینیاتورها، شترها بیشتر از نوع شتر تککوهانهاند و درحال گاز گرفتن و هُل دادن همدیگر به یاری گردن بلند خود هستند؛ این نگارهها هم به جنگ شتران در مفهوم أخص و هم بهنوعی جنگ شتران در مسابقۀ شتران که در آن صاحبان افسار بهدست نیز دیده میشود، میپردازد.
در مسابقات امروزی جنگ شتر در کشور ترکیه، دهان شتران را میبندند تاز از گاز گرفتن همدیگر جلوگیری کنند؛ افزونتر، افسار شتران در دست صاحبان برای مراقبت و کنترل قرار دارد؛ در چنین صحنههایی، شتران با هُل دادن یکدیگر در مبارزه از گردن و دیگر اعضای بدن خود استفاده میکنند. بدین صحنهها نیز جنگ شتران گفته میشود. به گمانی این سنت جنگ شتران در ترکیه از آن سنت ایرانی (مینیاتور) برگرفته شده است.
با وجود این، از نبود پیشینۀ تاریخی جنگ شتر در غرب آسیا (ایران)، این تصور پیش میآید که نگارههای جنگ شتر در مینیاتورهای ایرانی، عنصری وارداتی است. بر پایۀ پژوهشهای «ریچارد دبیلو بولیت» باور دارد که رخداد جنگ شتران در ترکیه و نیز نگارههای آن در مینیاتورها پس از سلجوقیان در ترکیه رخ داده است؛ اکنون این پرسش کلیدی پیش میآید که آیا ترکان سلجوقی در وارد شدن نگارۀ جنگ شتران در مینیاتورها اثرگذارترین بودهاند؟
سلجوقیان به نیمۀ دوم سدۀ 11م. بهسوی خراسان و ایران آمدند و دودمان سلجوقی را برپا کردند. سلجوقیان بهعنوان آشناترین قوم به بهرهگیری از شتر، نباید با جنگ شتران به هنگام فصل جفتگیری ناآشنا بوده باشند. افزونتر، آنان در پرورش شتر بسیار فعال بودند و در پرورش شتران «دو گونهای» (جفتگیری بر پایۀ دو ژن/نوع متفاوت) بهمنظور تربیت شتران قویتر شهره هستند. نگارۀ شتر دو گونهای (ترکیب دو نوع متفاوت) از مینیاتورها (تصویر 11) آنجا که دو شتر دوکوهانۀ کوچک و دیگری کمرنگ شده، بهخوبی قابلفهم است.
با به قدرت رسیدن «تیمور»، احترام به بازماندگان «چنگیز» یکی از سیاستها بود. مغولان در دستگاه سیاسی به مناصب مهمی دستیافتند. مغولان سبک نقاشی چینی را با خود به ایران بردند؛ این سبک پردازش بر مینیاتورهای ایرانی اثرگذارترین افتاد. یکی از این نفوذها، باید به گسترش و ارتقا نگارۀ جنگ شتران در مینیاتورهای ایرانی بیاری سبک چینی اشاره کرد.
نتیجهگیری
نخستین نگارۀ معروف به جنگ شتر، که از آن بهعنوان صحنهای آئینی نام رفته است، به دورۀ پارینهسنگی و برروی استخوان یک ماموت برمیگردد. این اثر از کران تومسک روسیه کشف شد. از اینروی، پژوهشگران باور دارند که موضوع جنگ شتر از این کران جغرافیایی و شمالغرب قزاقستان برای نخستینبار ریشه گرفته است. سرمتیان نخستین گروه در گسترش صحنههای جنگ شتر برروی نوعی فلز بودند؛ این آثار، یعنی پلاکهای فلزی بیشتر از معابدی از بیابانهای جنوب اورال کشف شدهاند. سرمتیان در گسترش این هنر نقشی کلیدی داشتند و این هنر از راه سرمتیان به چین رسید. چنین بهنظر میرسد که بهدلیل نبود مدارک کافی، ترکان سلجوقی این هنر به غرب آسیا منتقل کردند. با ورود مغولان، هنر جنگ شتر بهویژه با دورۀ تیموری در مینیاتورهای ایرانی پدیدار شد. از مسیر مغولان، برخی ویژگی هنری «یوآن» چین نیز به مینیاتورهای ایرانی راه یافت.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1403/11/24 | پذیرش: 1403/12/28 | انتشار: 1404/3/10
دریافت: 1403/11/24 | پذیرش: 1403/12/28 | انتشار: 1404/3/10
فهرست منابع
1. - Adamova, A. T., (2004). “The Iconography of a Camel Fight”. Muqarnas, vol. XXI: 1-14. https: //doi.org/10.1163/22118993-90000049
2. - Aruz, J. et al., (2000). The Golden Deer of Eurasia. New York: The Metropolitan Museum of Art.
3. - Bo, W. et al., (2003). “Excavation of Graveyard No.1 at Zagunluk in Charchan, Xinjiang”. Acta Archaeologica Sinica, CXLVIII: 89-136.
4. - Brosseder, U. & Miller, B. K., (2011). Huns Archaeology: Multidisciplinary Perspectives of the First Steppe Empire in Inner Asia. Bonn: vfgarch.press uni-bonn.
5. - Bulliet, R. W., (1990). The Camel and the Wheel. New York: Columbia University Press.
6. - Bulliet, R. W., (2009). Cotton, Climate, and Camels in Early Islamic Iran: A Moment in World History. New York: Columbia University Press.
7. Chengshi, D., (1981). Youyang Zazu. Beijing: Zhonghua Book Company.
8. - Esin, Y. N. et al., (2020). “Images of Camels on a Mammoth Tusk from West Siberia”. Archaeological Research in Asia, XXII: 1-13. https: //doi.org/10.1016/j.ara.2020.100180
9. - Francfort, H.-P., (2020). “Les vestiges et les representations du Camelus bactrianus en Asie centrale entre le IIIe et le Ier millénaire av. J.‑C”. In: Damien Agut-Labordère et Bérangère Redon (dir.), Les vaisseaux du désert et des steppes Les camélidés dans l’Antiquité (Camelus dromedarius et Camelus bactrianus), Lyon: MOM Éditions: 27-54. https: //doi.org/10.4000/books.momeditions.8532
10. - Geping, H., (2016). Collation and Annotation of All Yuan Dynasty Fu. Changchun: Jilin Literature and History Publishing House.
11. - Grube, E. J. & Sims, E., (1985). Between China and Iran: Paintings from Four Istanbul Albums. London: Percival Dacid Foundation.
12. - Gu, B., (1964). History of the Han Dynasty. Beijing: Zhonghua Book Company.
13. - Hongyan, M., (2015). “The Influence of the Chinese System of Court Painting Academy on the Development of Islamic Miniature Art”. Journal of Hui Muslim Minority Studies, XCVII: 59-65.
14. - Hui qiu, Sh., (2008). “The Research of Zaghunluq Culture in Xinjiang”. Research of China’s Frontier Archaeology, VII: 170-183.
15. - Huiqiu, Sh., (2021). “Research on the Subeixi Culture in Xinjiang”. Research of China’s Frontier Archaeology, XII: 193-220.
16. - Ilyasov, J. Y. & Rusanov, D. V., (1997/98). “A Study on the Bone Plates from Orlat”. Silk Road Art and Archaeology, V: 107-159.
17. - Jacobson-Tepfer E. & Novozhenov V., (2020). Rock Art Chronicles of Gloden Steppe. Almaty: UNESCO Center for the Rapprochement of Cultures.
18. - Jie, W., (2013).“A Study of Chinese Transcription of the Tribe Name of Qïrqïz”. The Journal of Ancient Civilizations, VII: 78-82.
19. - Kashgari, M., (2002). Dīwān Lughāt al-Turk. Beijing: Ethnic Publishing House.
20. - Ke, X., (1986). Qing Bailei Leichao. Beijing: Zhonghua Book Company.
21. - Korolkova, E., (2006). “Camel Imagery in Animal Style Art”. in: Joan Aruz, Ann Farkas and Elisabetta Valtz Fino (eds.), The Golden Deer of Eurasia: Perspectives on the Steppe Nomads of the Ancient World. New York: The Metropolitan Museum of Art: 196-207.
22. - Kuznetsova, Z. F. & Kurmankulov, J. K., (1993). “Bronzovyye izdeliya iz pamyatnikov Bronzovyye izdeliya iz pamyatnikov savromatskoy kul’tury Zapadnogo Kazakhstana(dannyye spektral’nogo analiza)”. Sbornik Nauchnykh Trudov, Kochevniki uralo-kazakhstanskikh stepey, Yekaterinburg: UIF «nauka»: 44-52.
23. - Kyzlasov, I. L., (1994). Runicheskiye pis’mennosti yevraziyskikh stepey. Moskva: Izdatel’skaya firma «Vostochnaya literatura» RAN.
24. - Lipeng, L. & Wan, J., (2007). “A Preliminary Study on the Combs Unearthed from Cemetery No. 1 in Zagunluk, Qiemo and the Evolution of Its Burial Structure”. Xibu Kaogu, II: 149-164.
25. - Meicun, L., (2006). Fifteen Lectures on Archaeology of the Silk Road. Beijing: Peking University Press.
26. - Minjing, Zh., (2002). “A Study on Duan Chengshi’s ‘Youyang Zazu’”. PhD Dissertation, Graduate School of Chinese Academy of Social Sciences.
27. - Mukhareva, A. N., (2007).“Camel Scenes in the Rock Art of the Minusinsk Basin”. Archaeology Ethnology and Anthropology of Eurasia, XXXII: 253-261. https: //doi.org/10.1134/S1563011007040093
28. - Pritsak, O., (1950). “Karachanidische Streitfragen”. Oriens, III: 209-228. https: //doi.org/10.1163/1877837250X00336
29. - Qian, S., (1959). Shiji (Records of the Grand Historian). Beijing: Zhonghua Book Company.
30. - Qi, L., ( 2018). “On Political Governance in Timurid Empires”. Journal of Guizhou Normal University(Social Science), CCXIV: 127-134
31. - Ronghui, L., (2020). “The New Research on Jiankun and Qïrqïz Ethnic Groups Name”. Northwest Ethnology Series, XX: 47-58.
32. - Sarianidi, V. I., (1989). “Protozoroastriyskiy khram v Margiane i problema vozniknoveniye zoroastizma”. Vestnik drevney istorii, CLXXXVIII: 152-169.
33. - Shi, L., (2007). Tai Ping Huan Yu Ji. Beijing: Zhonghua Book Company.
34. - Shuping, W., (2008). Annotated Dongguan Hanji. Beijing: Zhonghua Book Company.
35. - Smirnov, K. F., (1964). Savromaty Rannyaya istoriya i kul’tura sarmatov. M.: Nauka.
36. - Trudov & Sbornik Nauchnykh., (1993). Kochevniki uralo-kazakhstanskikh stepey.Yekaterinburg: UIF «nauka».
37. -Wende, Zh & Weiwei, J., (2021). “The Construction of Legitimacy of Kingship of Timurid Dynasty in Central Asia”. J. of Jiangsu Normal Uni. (Philosophy and Social Sciences Edition), XLVII: 30-42.
38. - Xiaolin, Y., (2014). “Research on Turkic Ethnic Sports in the 11th Century Karakhanid Dynasty - Taking Divan Lugat it-Turk and the Wisdom of Happiness as Examples”. Master’s Degree Thesis of Xinjiang Normal University.
39. - Yinshan, Zh., Can, T. & Liuhong, Z., (2016). “Research on the Sports Culture of the Karakhanid Dynasty - Based on Historical Records such as Divan Lugat it-Turk”. Sports Culture Guide, X: 164-169.
40. - Xiaolu, Ch., (2012). “Cultural Elements of the Kushan Empire Found in the Loulan Mural Tombs”. Archaeology and Cultural Relics, CXC: 79-88.
41. - Xiaolu, Ch., (2014). Archaeology of Loulan. Lanzhou: Lanzhou University Press.
42. - Xiaolu, Ch., (2017). “The Spread of Early Camels in the Western Regions from Archaeological Materials”. in: Wang Yu (ed.), Cultural Relics, Documents, and Culture - A Collection of Essays by Young Scholars in Historical Archaeology, Shanghai: Shanghai Ancient Books Publishing House: 247-262.
43. - Xiaoxue, H. & Fuxue, Y., (2014). “On the Entry and Exit of the Kyrgyz in the Western Regions”. Turpan Studies, XIII: 107-116.
44. - Xinjiang Uygur Autonomous Region Cultural Relics Bureau., (2011). The Third National Cultural Relics Census Results Compilation of Xinjiang Uygur Autonomous Region - Bayingolin Mongol Autonomous Prefecture Volume. Beijing: Science Press.
45. - Xiu, O. & Qi, S., (1975). New Book of Tang. Beijing: Zhonghua Book Company.
46. - Ye, F., (1965). Book of the Later Han. Beijing: Zhonghua Book Company.
47. - Yevtyukhova, L. A., (1948). Arkheologicheskiye Pamyatniki Yeniseyskikh Kyrgyzov(Khakasov). ABAKAN.
48. - Yilmaz, O. & Ertugrul, M., (2014). “Camel Wrestling Culture in Turkey”. Turkish Journal of Agricultural and Natural Sciences, II: 1998-2005. https: //doi.org/10.1080/21615667.2014.954972
49. - Yueying, Sh. & Yan, L., (2008). “A Study of Huns Waist Ornaments and Related Issues”. Palace Museum Journal, CXXXVI: 130-163.
50. - Yun, L., (2018). “An Opinion on Kangju Culture”. Cultural Relics, DCCXLVI: 71-80.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |