logo
سال 2، شماره 5 - ( 9-1397 )                   سال 2 شماره 5 صفحات 142-127 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.30699/PJAS.2.5.127
‎ 20.1001.1.26455048.1397.2.5.9.6

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Namjo A, Haghi N. (2018). Analysis of the Style and Name of the Shahnameh: Known as 29 Miniaturesor Madhi. Parseh J. Archaeol. Stud.. 2(5), 127-142. doi:10.30699/PJAS.2.5.127
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-111-fa.html
نامجو عباس، حقی نازگل.(1397). تحلیلی بر سبک و نام شاهنامۀ معروف به: مینیاتور 29 یا مدحی مطالعات باستان‌شناسی پارسه 2 (5) :142-127 10.30699/PJAS.2.5.127

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-111-fa.html

تحلیلی بر سبک و نام شاهنامۀ معروف به: مینیاتور 29 یا مدحی
عباس نامجو*1 ، نازگل حقی2
1- استادیار گروه پژوهش هنر، دانشگاه علم و فرهنگ ، namjoo@usc.ac.ir
2- دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد رشتۀ نقاشی، دانشگاه علم و فرهنگ.
چکیده:   (7780 مشاهده)
شاهنامۀ مدحی در نیمۀ اول سدۀ هفدهم م. توسط هنرمندان عثمانی نگارگری شده است. معرفی این کتاب و بررسی نگاره‌های آن از این جهت حائز اهمیت است که نگارگری عثمانی در منظومۀ تاریخ‌ هنر اسلامی و به‌ویژه در ایران به‌واسطۀ قرابت، ارتباطات و کشمکش‌های زیادی که فیمابین دولت صفوی و عثمانی وجود داشت، می‌تواند گره‌گشای بسیاری از مباحث پیرامونی قلمرو فرهنگ و هنر این دو کشور باشد و هم اینکه تحلیلی تاریخی پیرامون نام و هویت تاریخی یکی از نسخ معتبر شاهنامه به زبانی غیر از فارسی در خارج از کشور انجام می‌گیرد. این کتاب به خط عربی و به زبان ترکی استانبولی تحریر شده است. کتاب ترجمۀ ترکی یکی از متون ایرانی است که آوازه‌ای جهانی دارد. این پژوهش با هدف شناخت و آگاهی از هنر دورۀ عثمانی و تأثیرات فرهنگ و ادبیات ایران بر آن هنر انجام شده است. برای مطالعه‌ و تحقیق بر روی این کتاب به مخزن کتابخانۀ دانشگاه اوپسالا در سوئد مراجعه شده است. کتابخانه، این کتاب را با عنوان شاهنامۀ 29مینیاتور ثبت کرده است. برای تحلیل و جمع‌آوری اطلاعات در مورد نگاره‌های این کتاب علاوه‌بر استناد به اصل نسخه، به کتاب‌های هنر اسلامی به‌خصوص نگارگری عثمانی به‌ویژه عثمان دوم که نگارش این کتاب به فرمان او انجام شده، رجوع گردید. این پژوهش به‌شیوۀ اسنادی و با رویکرد تاریخی و به‌روش تحلیلی انجام گرفته است. نتایج این تحقیق نشان‌ می‌دهد که نگارگری عثمانی با وجود تأثیرپذیری از نگارگری ایرانی و نقاشی اروپایی راه خود را ادامه داده و با روش خود به آن‌ها هویت مستقل بخشیده است. با توجه به نوع ترکیب‌بندی‌ها، نگاره‌های این شاهنامه در سه سبک جای می‌گیرند که احتمالاً توسط سه نگارگر کار شده است.
واژه‌های کلیدی: شاهنامۀ فردوسی، شاهنامۀ مدحی، شاهنامۀ ۲۹مینیاتور، مکتب نگارگری عثمانی، هنر عثمانی.
متن کامل [PDF 958 kb]   (1529 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1397/11/24 | پذیرش: 1397/11/24 | انتشار: 1397/11/24
فهرست منابع
1. - بخت‌آور، الهه و شیرازی، علی‌اصغر (13۸۸). «نحوۀ شکل‌گیری مکتب عثمانی و بررسی ویژگی‌های آن». فصلنامۀ نگره. شمارۀ 10. صص: 3۱-4۱.
2. - برند، باربارا (۱۳۸۳). هنر اسلامی، ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: مؤسسه مطالعات هنر اسلامی.
3. - بلر، شیلا و ام. بلوم، جاناتان (13۸۱). هنر و معماری اسلامی. ترجمۀ اردشیر اشراقی، تهران: سروش (انتشارات صدا و سیما).
4. - بیانی، مهدی (۱۳۶۳). احوال و آثار خوشنویسان. چاپ دوم، تهران: انتشارات علمی.
5. - پرایس، کریستین (13۶۴). تاریخ هنر اسلامی. ترجمۀ مسعود رجب‌نیا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
6. - تالبوت‌رایس، دیوید (13۷۵). هنر اسلام. ترجمۀ بهار ماه‌ملک، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
7. - چتین، عبدالباقی و مقدم، علیرضا (13۸۸). «مفردات: قدیمی‌ترین دستور زبان فارسی در آناتولی». مجلۀ تاریخ ادبیات. شمارۀ 3/۶۰. صص: ۵۳-۷۲.
8. - حیدرزاده، توفیق (1375). «مهاجرت علمای ایران به امپراتوری عثمانی (و انتقال سنت‌های مدارس ایرانی به آن سرزمین از اوایل دورۀ تیموری تا اواخر عهد صفوی)». مجلۀ فرهنگ. شمارۀ۲۰ و ۲۱. صص: 94-49.
9. - خسروشاهی، رضا (13۵۰). شعر و ادب فارسی در آسیای صغیر تا سدۀ دهم هجری. تهران: انتشارات دانشسرای عالی. شمارۀ ۴۰.
10. - ریاحی، محمد‌امین (136۹). زبان و ادب فارسی در قلمرو عثمانی. تهران: شرکت انتشاراتی پاژنگ.
11. - عابدینی، ابوالفضل (138۸). «مناسبات اجتماعی ایران و عثمانی». مجلۀ تاریخ روابط خارجی. شمارۀ پیاپی ۴۱. صص: ۶۱-۷۸.
12. - فرخ‌فر، فرزانه (۱۳۹۱). «تأثیر هنر ایران بر هنر عثمانی، در حوزۀ نگارگری قرون دهم و یازدهم هجری». پایان‌نامۀ دکتری پژوهش هنر. دانشگاه تربیت‌مدرس.
13. - فردوسی، ابوالقاسم (1373). شاهنامه‌‌ فردوسی. براساس چاپ مسکو (به‌کوشش سعید حمیدیان)، تهران: نشر قطره.
14. - مول، ژول (13۷۶). دیباچه شاهنامه فردوسی. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر.
16. - تارنمای کتابخانۀ دانشگاه اوپسالا: http://www.ub.uu.se/
17. - تصاویر نگاره‌ها: http://art.alvin-portal.org/alvin/result.jsf?cid=1 و http://www.ub.uu.se/searching-and-writing/library-catalogues/picture-search/
19. - Akurgal, E. (1980). The art and architecture of Turkey. Switzerland: Oxford University Press.
20. - Atasoy, N. & Cagman, F. (1974). Turkish Miniature Painting. Istanbul: Publication of The R.C.D Cultural Institute.
21. - Muhaddis, A. (2012). Catalogue of The Persian Manuscripts in Uppsala University Library. Sweden: Uppsala University.
22. - http://shahnama.caret.cam.ac.uk/
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.