لودریچه محله‌ای واقع‌در شهرستان برخوار و 9 کیلومتری شمال شهر اصفهان است. این بنا در مجاورت قبرستان کهن که امروزه تبدیل به فضای سبز شده، قرار دارد. جهت بنا شمال‌غربی- جنوب‌شرقی و نقشۀ آن چهارطاقی است که بعدها دخالت‌هایی در آن صورت گرفته است. به‌دلیل قرارگیری این منطقه در فاصلۀ 4 کیلومتری شرق شهر تاریخی گز (با استقرارهایی از دورۀ اشکانی و ساسانی) مطالعۀ این بنا در بافت فرهنگی تاریخی‌اش درخور اهمیت است. در همین راستا تلاش شد تا ضمن بررسی باستان‌شناسانۀ چهارطاقی لودریچه، فهمی نسبی از تاریخ ساخت و کاربری این بنا ارائه و به‌عنوان یکی از اولین پژوهش‌های متکی‌بر فعالیت باستان‌شناسانه در شهرستان برخوار، مبنای مطالعات تطبیقی و مقایسه‌ای آتی در این منطقه قرار گیرد. مهم‌ترین و اصلی‌ترین پرسش‌های پژوهش، زمان ساخت بنا و کاربری بنا از زمان ساخت آن تاکنون(؟) است. برحسب فرض‌های اولیه و با تشریح نقشۀ بنا، بنای لودریچه متعلق به دورۀ ساسانی و قرون اولیۀ اسلامی با کاربری مذهبی درنظر گرفته شد که با انجام پژوهش، این فرضیات اثبات شد. این پژوهش با روش بررسی پیشینۀ بنا در متون تاریخی، ارزیابی مصالح و عناصر تزئینی بنا، تحلیل نقشۀ معماری و مقایسۀ آن با سایر بناهای همجوار و همزمان انجام شده است. نتایج حاصل از پژوهش بیانگر این است که بنای لودریچه چهارطاقی‌ای متعلق به دورۀ ساسانی یا سده‌های اولیۀ اسلامی با کاربری آتشکده یا همان «آتشکدۀ زروان اردشیر» است که به‌‌دستور اردشیر بابکان پس از تصرف اصفهان در هنگام ظهر در قریۀ «خوار» ساخته شده که بعدها با ورود دین اسلام به منطقه، این بنا از آتشکده به حسینیه تغییرکاربری داده و تا امروز اهالی این منطقه از آن به‌عنوان بنایی مذهبی استفاده می‌نمایند.

در این پژوهش به مطالعۀ گونه‌شناختی و شناسایی سیر تحول طراحی پیه‌سوزهای سفالی ایران در قرون اولیه و میانی اسلامی پرداخته شده است؛ اگرچه ابداع و ترویج کاربرد پیه‌سوزهای سفالی ایرانی به دوران پیش از اسلام بازمی‌گردد، توسعه و پیشرفت فنی سفالگری در دوران اسلامی تأثیر چشمگیری در تحول طراحی این وسیله‌ها گذاشته است. بر این‌اساس، هدف عمدۀ این پژوهش بررسی و پیگیری گام‌به‌گام روند طراحی پیه‌سوزهای سفالی ایرانی طی قرون اولیه و میانی اسلامی است. پرسش این است که، مهم‌ترین تغییرات ایجاد‌شده در شیوۀ طراحی و نحوۀ استفاده از پیه‌سوزهای سفالی ایران از ابتدای دوران اسلامی تا انتهای سدۀ ششم هجری‌قمری چیست؟ و این تغییرات، در بستر تاریخ طراحی پیه‌سوزهای سفالی، چه معنایی می‌دهند؟ فرض‌بر این است که بیشترین تغییرات پیه‌سوزهای سفالی ایران در این دوره با طرح کلی و تزئینات رویۀ آن‌ها مرتبط بوده باشد. برای انجام این پژوهش از روش پژوهش توصیفی-تحلیلی استفاده و بخش بسیار زیادی از اطلاعات موردنیاز را به روش کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است؛ همچنین، در این پژوهش، براساس رویکرد «کومار ویاس» در مطالعۀ تاریخ تحول اشیاء، وجه‌تمایز انواع گونه‌های پیه‌سوزهای سفالی از پنج منظر مورد مطالعه و تحقیق قرار گرفته است. این پنج منظر عبارتنداز: طرح و ساختار کلی پیه‌سوزها، جلوۀ ظاهری پیه‌سوزها، روش ساخت و تولید پیه‌سوزها، روش کاربرد پیه‌سوزها، و درنهایت رابطۀ پیه‌سوزها با کاربرانشان. درنهایت گفتنی است، مطالعۀ گونه‌شناختی پیه‌سوزهای سفالی اوایل دوران اسلامی در ایران حاکی از وجود سه دسته چراغ است که برپایۀ معیارهای ویاس تفاوت‌های قابل‌ملاحظه‌ای با یک‌دیگر دارند. این دسته‌ها که تاحدودی از توالی تاریخی نیز برخوردارند عبارتنداز: 1) پیه‌سوزهای پیاله‌ای‌شکل با فتیله‌گیرهای لب‌برگشته؛ 2) پیه‌سوزهای کروی‌شکل بدنه‌بسته با فتیله‌گبر‌های نایژه‌ای کشیده؛ و 3) پیه‌سوزهای پایه‌دار با زیرپایه‌های طبقچه‌ای. مجموع این تغییرات موجب شده است طرح پیه‌سوزها از یک طرح سادۀ عام و استاندارد، در دوره‌های اولیه، به طرح‌های پیچیدۀ خاص و گاهی سفارشی، در دوره‌های بعدی، تبدیل شوند؛ همچنین این تغییرات نشان از آن دارد که این پیه‌سوزهای سفالی از وسیله‌های صرفاً کاربردی، در قرون اولیۀ اسلامی، به‌وسیله‌هایی با ارزش‌های زیبایی‌شناسانه و نمادین، در اواخر قرون میانی اسلامی، تبدیل شده‌اند.