چندی از اتفاقات مهم زندگی حضرت ابراهیم(ع) در بابِل-بینالنهرین رقمخورده، بنابراین نام آن حضرت برای مردم بابل آشنا بوده است. شهر بابِل یکی از تمدنها و شهرهای واقع در جنوب بینالنهرین است. مردم بابل خدای یکتا و بزرگ را نمیشناختند و بتهای سنگی را میپرستیدند، تا اینکه حضرت ابراهیم(ع) پس از حضورش در این شهر، بتهای معبد این شهر را درهم شکست و بههمین دلیل وی را به دستور نمرود داخل کوهی از آتش انداختند و آتش برای او گلستان شد. او مسلمانی پاکدین بود که بهجز خالق یکتا بر هیچچیز دیگر سجده نکرد؛ پیامبری که مورد ابتلاء قرار گرفت و هربار سربلند از آزمایش الهی، خود را به معبودش نزدیکتر یافت. یکی از آزمایشات حضرت ابراهیم(ع)، «ذبح» فرزندش حضرت اسماعیل(ع) به دستور خداوند باری تعالی است و بعد از این آزمایش الهی بود که او مقام خلّت را از درگاه پروردگار خود گرفت و تاج خلیل الهی1 را برسر نهاد. وقایع زندگی او بهصورت مفصل در قرآن کریم2 آمده است. اثر مهرهای منقوش از جمله منابع تصویری و مکتوب و یکی از راههایی است که ما را از زمان باستان و تحولات اجتماعی آنها آشنا میسازد. با مطالعه بر روی اثر مهرها و نقوش آنها میتوان با زندگی اجتماعی مردمان پیش از تاریخ و نحوۀ فعالیتها، آداب و رسوم، اعتقادات، سنن و خصوصیات زندگیشان آشنا شد. یکی از مهمترین یافتههای کاوش باستانشناختی شهر بابِل، «اثر مُهری» است که نقش ترسیمشده بر روی این قطعه گل منقوش، روایت بریدن سر شخصی (ذبح) را تداعی میکند که "مضمون" آن قابلقیاس با ذبح حضرت اسماعیل(ع) است. سؤال اصلی این پژوهش این است که چه ارتباط معنایی و زمانی بین واقعۀ تاریخی ذبح حضرت اسماعیل(ع) با اثر مهر بهدستآمده از بابل وجود دارد؟ با فرض داشتنِ ارتباط معنایی در مضمون هر دو داستان، در این نوشتار سعی شده است واقعۀ تاریخی ذبح حضرت اسماعیل(ع) که یکی از مهمترین قصص مختلف قرآن کریم و منابع دینی و عرفانی ادبی است، با یکی از مهمترین یافتههای تصویری باستانشناختی از شهر بابل (شامل اثر مهری از صحنۀ قربانگاه که مشابه با واقعۀ تاریخی ذبح حضرت اسماعیل(ع) است) را بازگو کرده و ارتباط بین این دو ارائه گردد.
