رامین چهری، سید مهدی موسویکوهپر، مصطفی دهپهلوان، سال 10، شماره 36 - ( 6-1405 )
چکیده
محوطۀ باستانی موسوم به تپهگوهره در استان کرمانشاه و در منطقۀ بیستون (بگستانۀ باستان) قرار دارد. شواهد سطحی بهدست آمده از بررسیهای اولیه در این محوطه نشان از وجود آثار فرهنگی از دورههای سلوکی و اشکانی داشت. پژوهش پیشِرو با هدف بررسی و تحلیل وضعیت تاریخی و فرهنگی تپهگوهره و ارتباطات این محوطه با دیگر مراکز فرهنگی همزمان در منطقۀ بگستانه و زاگرسمرکزی انجام شد. این پژوهش مبتنیبر روشهای میدانی و شیوۀ اسنادی بوده که در روش نخست با انجام کاوش باستانشناختی نهشتهها و یافتههای فرهنگی مستندنگاری گردیده و درنهایت مطالعۀ اسنادی شامل منابع تاریخی، کتب، مقالات منتشر شده و گزارشات کاوشها مورداستفاده و استناد قرار گرفته است. نتایج بهدست آمده نشان از وجود محوطهای باستانی از دورههای سلوکی و اشکانی در منطقۀ بیستون و زاگرسمرکزی دارد. مطالعات انجام شده بر روی ساختار اجتماعی و الگوی معیشت جوامع تپهگوهره نشان میدهد؛ دامپروری، شکار و احتمالاً کشاورزی و نیز سایر فعالیتهای اجتماعی، مانند بافندگی/ ریسندگی و سفالگری در این جوامع رواج داشته است. آثار معماری در استقرارها و فازهای مختلف و نیز سفالهای شاخص ازجمله: سفال منقوش، لعابدار، کلینکی و ساده از دیگر یافتههای مهم فرهنگی هستند. بررسی و مطالعۀ این یافتهها گویای همگونی فرهنگی تپهگوهره با دیگر محوطههای شاخص زاگرسمرکزی مانند: دامنۀ پارتی بیستون، سرخدُم لکی کوهدشت، لائودیسۀ نهاوند، هگمتانه و سنگشیر همدان، آناهیتای کنگاور و خورهه است.