شهرستان رامهرمز در استان خوزستان واقعدر جنوبغربی ایران قرار دارد. بنیانگذاری رامهرمز در متون دوران اسلامی به شاهان ساسانی نسبت دادهشده است. براساس بررسیهای باستانشناختی و کاوشهای باستانشناسی که در رامهرمز صورتگرفته، آثاری از استقرارهای پیشازتاریخ تا دورۀ قاجار شناساییشده است. رودخانۀ اعلاء بهعنوان یکی از مهمترین رودخانههای این شهرستان ازمیان دشت رامهرمز عبور میکند و این دشت را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کرده است. در کنارههای این رود آثار و شواهد سرمایهگذاری ساسانیان در اقتصاد کشاورزی نظیر تونلها و کانالهای آبرسانی بهچشم میخورد. اخیراً در اثر فرونشست بستر این رودخانه در نزدیکی تل بُرمی و جنوب رامهرمز، بخشی از بقایای یک سازه آشکارشده است. این پژوهش برای نخستینبار ارتباط این سازۀ رودخانهای با آثار آبیاری رامهرمز را بررسی کرد. در نبود پژوهش جامع و مستقل درمورد سیستم آبیاری دشت رامهرمز، ضرورت و لزوم چنین پژوهشی بیشازپیش آشکار است.گاهنگاری سازه و شناخت ارتباط آن با دیگر شواهد آبیاری دشت از جهت تعیین کارکرد از اهداف این پژوهش است. در راستای پژوهش این اهداف از روش مطالعات کتابخانهای و تحلیل متون تاریخی و یافتههای بررسیهای باستانشناختی پیشین در کنار تحلیل و بررسی یافتههای حاصل از پایش میدانی نگارنده از سازۀ رودخانهای و کانالهای روباز و سرپوشیدۀ رود اعلاء استفاده شد. تعیین کارکرد سازۀ نویافته رودخانهای بهعنوان پلبند و بخشی از سیستم آبیاری رامهرمز در جهت تغذیۀ کانال جنوبی موسوم به «مرادبیگی» و فراهمکردن امکان جابهجایی بین دو بخش دشت، تعیین گاهنگاری ساسانی کانال مرادبیگی و سازۀ پلبند براساس ارتباط با محوطههای ساسانی دشت غربی، از مهمترین یافتههای این پژوهش هستند.
