سال 9، شماره 32 - ( 6-1404 )
سال 9 شماره 32 صفحات 140-115 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hajilooei H, Mollazadeh K, Maleki M. (2025). Analysis of Climatic Adaptability and Heating and Cooling Arrangements of Achaemenid Architecture (Case Study: Persepolis Complex). Parseh J. Archaeol. Stud.. 9(32), 115-140. doi:10.61882/PJAS.855
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-855-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-855-fa.html
حاجیلوئی حامد، ملازاده کاظم، ملکی مرتضی.(1404). تحلیل انطباقپذیری اقلیمی و تمهیدات گرمایشی و سرمایشی معماری هخامنشی (مطالعۀ موردی: مجموعۀ تختجمشید) مطالعات باستانشناسی پارسه 9 (32) :140-115 10.61882/PJAS.855
حامد حاجیلوئی1 
، کاظم ملازاده*2 ، مرتضی ملکی3
، کاظم ملازاده*2 ، مرتضی ملکی3
1- کارشناسیارشد باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران (نویسندۀ مسئول). ،mollazadeh@basu.ac.ir
3- استادیار گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران (نویسندۀ مسئول). ،
3- استادیار گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
چکیده: (1191 مشاهده)
مطالعۀ انطباقپذیری اقلیمی معماری حال و گذشته با بهرهمندی از علوم باستانشناسی، معماری، جغرافیا، اقلیمشناسی کاربردی و دیریناقلیمشناسی امکانپذیر است. انجام چنین مطالعاتی در ارتباط با مجموعۀ تختجمشید در دشت مرودشت متعلق به دورۀ هخامنشی، اطلاعات نوینی به گسترۀ دانستههایمان از معماری دورۀ مذکور میافزاید. پژوهش حاضر بهدنبال ارزیابی سه پرسش اصلی است؛ 1) مؤلفههای کالبدی معماری مجموعۀ تختجمشید بهمنظور انطباقپذیری آن با شرایط اقلیمی چه بوده است؟ 2) میزان اثربخشی این مؤلفهها در راستای موضوع مذکور در چه حد بوده است؟ و 3) تمهیدات گرمایشی یا سرمایشی غیرکالبدی مجموعه چه بوده است؟ اطلاعات لازم به روشهای کتابخانهای و میدانی و تحلیلهای چهار نرمافزار اتوکد، کلایمت کنسالتنت، اکوتکت و دیزاینبیلدر در حوزۀ انرژی و معماری گردآوری و به روش توصیفی-تحلیلی پردازش شده است. مؤلفههای کالبدی معماری مجموعه شامل جهتگیری آن بهسمت جنوب با کشیدگی شمال غربی-جنوب شرقی، تراکم و ارتفاع زیاد بناها و ایجاد معابر با عرض کم، استفاده از خشت در ساخت دیوارها و ایجاد پوشش مسطح تیر چوبی، تعبیه درگاهها و پنجرههای جانبی در دیوارهای جنوبی در اغلب بناها، ساخت ایوان ستوندار در ورودی اغلب بناها است. این مؤلفهها در استفاده از حرارت تابشی خورشید جهت گرمایش ساکنان در برخی ساعات در محدودۀ زمانی اواسط مهر تا اواسط فروردین مؤثر است. اما بهکارگیری این راهکارها از اواسط آبان تا اواسط اسفند (درمجموع 1632 ساعت) کافی نیست و به تولید گرما نیاز بوده است. به احتمال، ساکنان جهت دستیابی به آسایش حرارتی، در برگزاری گردهماییها مدیریت زمانی داشته و از تمهیدات گرمایشی غیرکالبدی مشابه منقلهای آتش قابلحمل مکشوف از کاخهای امپراتوری آشور استفاده میکردهاند؛ درنهایت، انطباقپذیری اقلیمی مجموعه با دشت مرودشت و اتخاذ تمهیدات گرمایشی و سرمایشی مناسب در آن باعث تأمین آسایش حرارتی ساکنان میشده است.
واژههای کلیدی: باستانشناسی محیطی، معماری هخامنشی، مجموعۀ تختجمشید، آسایش حرارتی، انطباقپذیری اقلیمی.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1402/2/10 | پذیرش: 1402/2/22 | انتشار: 1404/6/1
دریافت: 1402/2/10 | پذیرش: 1402/2/22 | انتشار: 1404/6/1
فهرست منابع
1. - اشمیت، ف.، اِ، (1342). تختجمشید 1: بناها، نقشها و نبشتهها. مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر با همکاری مؤسسۀ انتشارت فرانکلین.
2. - بازایی، محمد؛ قاسمی سیچانی، مریم؛ شجاعی، علیرضا؛ و مداحی، مهدی، (1399). «خوانش نحوی تدام و تغییر در پیکرهبندی فضایی خانههای بومی شهر شیراز، از عهد زندیه تاکنون با استفاده از دادههای کمی نرمافزار “Ucl Depth Map”». مطالعات هنر اسلامی، 16 (37): 47-65. https://doi.org/10.22034/ias.2020.108414
3. - برزگر، زهرا؛ و حیدری، شاهین، (1396). «بررسی نقش عمق و سایه ورودی خانههای سنتی در تأمین آسایش حرارتی بیرونی- نمونه موردی: بافت قدیم شهر شیراز». معماری اقلیم گرم و خشک، 5 (5): 21-32. https://doi.org/10.29252/smb.5.5.21
4. - پسران، آرش، کریمی نیا، شهاب، ناظمی، الهام و طغیانی، شیرین، (1398). «ارزیابی وجود مکانیزم طراحی منطبق بر تهویۀ طبیعی در معماری سنتی شهرهای اقلیم گرموخشک بدون بادگیر (نمونه موردی: فضای بیرونی بناهای چهارطرفه قاجاری شیراز)». معماری اقلیم گرم و خشک، 7 (9): 101-119. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26453711.1398.7.9.6.5
5. - تابان، محسن؛ پورجعفر، محمدرضا؛ بمانیان، محمدرضا؛ و حیدری، شاهین، (1391). «تأثیر اقلیم بر شکل تزیینات معماری با تکیه بر تحلیل میزان سایهاندازی، خوونچینیهای آجری بافت تاریخی دزفول». نقش جهان، 2 (3): 1-11. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23224991.1391.2.2.1.3
6. - ثروتی، زهرا؛ و لطیفی، غلامرضا، (1400). «ارزیابی تأثیر معیارهای اقلیمی طراحی مدل جغرافیایی میدان شهری براساس کیفیت و جهتیابی باد غالب بهمنظور دستیابی به آسایش حرارتی: مطالعه موردی میدان نبوت شرق تهران». اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، 30 (117): 251-265. https://doi.org/10.22131/sepehr.2021.244466
7. - جعفریان، سپیده؛ سرکردهئی، الهام؛ منصفی پراپری، دانیال؛ و مجاهدی، محمدرضا، (1399). «ایجاد سایه در فضای باز با هدف افزایش آسایش حرارتی». معماریشناسی، 3 (18): 1-8. https://doi.org/10.30475/isau.2023.262631.1596
8. - جوانمردی، فاطمه؛ ملازاده، کاظم؛ و محمدیانمنصور، صاحب، (1398). «بررسی نظام پیمون در معماری هخامنشی: مطالعۀ موردی کاخ آپادانا و صدستون». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9 (22): 123-142. https://doi.org/10.22084/nbsh.2019.17557.1838
9. - حاتمیبهمنبیگلو، خداکرم؛ و خوشحالدستجردی، جواد، (1389). «نواحی اقلیمی استان فارس به روش تحلیل عاملی». فضای جغرافیایی، 10 (32): 135-150.
10. - حجازیزاده، زهرا؛ و کربلائی درئی، علیرضا، (1394). «آسایش حرارتی در ایران». جغرافیا، 13 (46): 21-29.
11. - دهقانی، راضیه؛ گندمکار، امیر؛ اسلامیان، سعید؛ غیور نجفآبادی، حسنعلی؛ و مدرس، رضا، (1398). «تحلیل فراوانی سرعت و جهت باد و نقش آن در برنامهریزی منطقهای استان فارس». نگرشهای نو در جغرافیای انسانی، 11 (4): 125-142.
12. - رازجویان، محمود، (1374). «شرایط کوران هوا». صفه، 5 (1 و 2): 32-43. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1683870.1374.5.2.8.6
13. - زارعمهذبیه، آیدا؛ حیدری، شاهین؛ و شاهچراغی، آزاده، (1398). «بررسی کیفیت محیطی داخلی خانههای قاجاری شیراز با تأکید بر آسایش حرارتی و نور روز (نمونه موردی: خانه نعمتی)». معماری اقلیم گرم و خشک، 7 (10): 269-290. https://doi.org/10.29252/ahdc.2020.12108.1261
14. - زنگنه، نجمه؛ و برزگر، زهرا، (1397). «مقایسه میزان آسایش حرارتی درونی و بیرونی زمستاننشین و حیاط مرکزی در خانه سنتی به روش PMV و PPD (مطالعه موردی: خانه تولایی شیراز)». مطالعات محیطی هفت حصار، 6 (24): 55-68. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23225602.1397.6.24.7.4
15. - سامی، علی، (1334). پارسه (تختجمشید). شیراز: چاپخانه موسوی.
16. - شهبازی، علیرضا شاپور، (1384). راهنمای مستند تختجمشید. تهران: سفیران.
17. - عیالی، حامد؛ و موحد، خسرو، (1395). «تعیین جهت بهینۀ حیاط مرکزی خانههای دورۀ قاجار شیراز براساس میزان دریافت تابش انرژی خورشیدی». جغرافیا و توسعه، 14 (42): 161-182.
18. - قانقرمه، عبدالعظیم؛ و روشن، غلامرضا، (1397). «بازنگری در تعیین دمای پایه آسایش حرارتی مناطق اقلیمی متفاوت ایران بهمنظور محاسبه شاخص درجه-روز مورد نیاز سرمایشی و گرمایشی». اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، 27 (105): 127-143. https://doi.org/10.22131/sepehr.2018.31481
19. - کرفتر، فریدریش، (1388). طرحهای بازسازی تختجمشید. به ترجمه فرانک بحرالعلومی شاپورآبادی، تهران: بنیاد پژوهشی پارسه-پاسارگاد، سازمان میراثفرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دفتر امور فرهنگی، اداره برنامهریزی نشر.
20. - کرمیراد، سینا؛ بنازاده، بهاره؛ زارعی، هانی؛ و قزلباش، ابراهیم، (1398). «ارزیابی و تحلیل آسایش حرارتی در حیاط خانههای تاریخی شهر شیراز در دورۀ قاجاریه». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 9 (20): 183-202. https://doi.org/10.22084/nbsh.2019.17023.1792
21. - کریمزاده، جمشید؛ مهدینژاددرزی، جمالالدین؛ و کریمی، باقر، (1400). «سنجش عملکرد عناصر اقلیمی خانههای سنتی بافت تاریخی شیراز با رویکرد آسایش حرارتی؛ مورد پژوهی: ایوان». معماری ایرانی، 10 (20): 89-115. https://doi.org/10.22052/jias.2022.111875
22. - طاهباز، منصوره؛ جلیلیان، شهربانو؛ و موسوی، فاطمه، (1393). «نقش جرم حرارتی خاک در کنترل شرایط محیطی ساختمان؛ برداشت میدانی در تعدادی از بناهای تاریخی شهر کاشان». صفه، 24 (3): 31-55. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1683870.1393.24.3.3.6
23. - طلایی، حسن، (1385). عصر مفرغ ایران. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)، پژوهشکدۀ تحقیق و توسعۀ علوم انسانی.
24. - ظهوری قرهدرویشلو، راحله، (1394). «معماری همساز با اقلیم کوهستانی خیلی سرد، مطالعه موردی: خانههای تاریخی اردبیل». جغرافیا، 13 (47): 211-229.
25. - محبوبی، قربان و آذر، علی، (1399). «بازشناخت نقش محیط و معیشت بر تکوین گونه مسکن روستایی، مطالعه موردی: شمال شهرستان مراغه». اندیشۀ معماری، 4 (7): 138-154.
26. - ملک شهمیرزادی، صادق، (1391). ایران در پیشازتاریخ: باستانشناسی ایران از آغاز تا سپیدهدم شهرنشینی. تهران: سبحان نور.
27. - منشیزاده، رحمت اله؛ حسینی، سید ابراهیم؛ اجاق، عقیل؛ و شعبانی، سیده حمیده، (1392). «آسایش حرارتی و تأثیر ارتفاع ساختمان ها بر خرده اقلیمهای فضاهای شهری، نمونه موردی خیابان شهرداری تهران (حد فاصل میدان تجریش تا میدان قدس)». آمایش محیط، 12 (2): 110-123.
28. - مؤذن، سجاد؛ و صبرنجی، شینا، (1400). «شناخت و تحلیل کالبدی معماری بومی روستای لیوس». معماری و شهرسازی ایران، 12 (2): 153-169. https://doi.org/10.30475/isau.2021.221675.1362
29. - یادگاری، پگاه؛ و سجادزاده، حسن، (1400). «نقش الگوی فضایی و پوشش گیاهی فضاهای باز محلی بر میزان آسایش حرارتی در اقلیم سرد». مطالعات شهری، 10 (40): 15-26. https://doi.org/10.34785/J011.2021.937
31. - Ayali, H. & Movahed, Kh., (2016). “Determining the optimal direction of the central courtyard of Qajar period houses in Shiraz based on the amount of solar radiation received”. Geography and Development, 14 (42): 161-182 (In Persian).
32. - Barzegar, Z. & Heidari, S., (2017). “A Study of the Functions of Traditional House Entrances’ Depth and Shadow on Outdoor Thermal Comfort in the Historical Context of Shiraz”. Journal of Architecture in Hot and Dry Climate, 5(5), 21-32. https://doi.org/10.29252/smb.5.5.21 (In Persian).
33. - Bazaei, M., Ghasemi Sichani, M., Shojaei, A. & Madahi, M., (2020). “Continuous Reading and Change in the Spatial Configuration of Native Houses of Shiraz (Zandieh and Qajar) Using Quantitative Data with UCL Depth Map Software”. Islamic Art Studies, 16.17(37): 47-67. https://doi.org/10.22034/ias.2020.108414 (In Persian).
34. - Codella, K. C., (2007). Achaemenid Monumental Gateways at Pasargadae, Susa and Persepolis. Berkeley: University of California.
35. - Goff, C., (1970). “Excavations at Bābā Jān, 1968: Third Preliminary Report”. Iran, 8, 141-156. https://doi.org/10.2307/4299639
36. - Goff, C., (1977). “Excavations at Baba Jan: The Architecture of the East Mound, Levels II and III’’. Iran, 15, 103-140. Https://doi.org/10.2307/4300567
37. - Dehghani, R., Gandomkar, A., Eslamian, S., Ghayour Najafabadi, H. & Modarres, R, (2019). “Analysis of the frequency of wind speed and direction and its role in regional planning of Fars Province”. New Perspectives in Human Geography, 11 (4): 125-142 (In Persian).
38. - Hatami B., Beyglou, Kh. & Khoshal Dastjerdi, J. (2010). “Climatic regions of Fars province using factor analysis method”. Geographical Space, 10 (32): 135-150 (In Persian).
39. - Hejazizadeh, Z. & Karbalaie, A. (2023). “Thermal comfort in Iran”. Geography. 13(46), 21-39 (In Persian).
40. - Ghanghermeh, A., Roshan, G. & shahkooeei, S., (2018). “The review of determining the thermal comfort base temperature in different climatic regions in order to calculate the required Degree-Day index for cooling and heating”. Scientific- Research Quarterly of Geographical Data (SEPEHR), 27(105): 127-143. https://doi.org/10.22131/sepehr.2018.31481 (In Persian).
41. - Jafarian, S., Sarkardehee, E., Monsefi Parapari, D. & Mojahedi, M. R., (2023). “Simulation and evaluation of the effect of membrane canopy on outdoor thermal comfort in Semnan city”. Journal of Iranian Architecture & Urbanism (JIAU), 14(1): 5-19. https://doi.org/10.30475/isau.2023.262631.1596 (In Persian).
42. - Javanmardi, F., Mollazadeh, K. & Mohammadian Mansour, S., (2019). “The Survey of Module in Achaemenid Architecture, Case Study:The Palace of Apadana and the Hall of a Hundred-Column”. Archaeological Research of Iran, 9(22): 123-142. https://doi.org/10.22084/nbsh.2019.17557.1838 (In Persian).
43. - Karamirad, S., banazade, B., Zarei, H. & Ghezelbash, E., (2019). “Assessment and Analysis of Thermal Comfort Courtyards of Shiraz Historical Houses in Qajar Era”. Archaeological Research of Iran, 9(20), 183-202. https://doi.org/10.22084/nbsh.2019.17023.1792 (In Persian).
44. - Karim-zadeh, J., Mahdi-nejad Darzi, J. A. & Karimi, B. (2022). “Climatic Performance of Traditional Houses in the Old Texture of Shiraz using the Thermal Comfort Approach Case Study: the Iwan (Veranda)”. Journal of Iranian Architecture Studies, 10(20), 89-115. https://doi.org/10.22052/jias.2022.111875 (In Persian).
45. - Kertai, D., (2015). The Architecture of Late Assyrian Royal Palaces. Oxford University Press; Illustrated edition.
46. - Krefter, F., (1971). Persepolis Rekonstruktionen. Berlin.
47. - Krafter, F.., (2009). Plans for the Reconstruction of Persepolis. Translated by: Faranak Bahr-ol-Olumi Shapourabadi, Tehran: Parse-Pasargad Research Foundation, Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization, Cultural Affairs Office, Publication Planning Department (In Persian).
48. - Mahboubi, Gh. & Azar, A., (2019). “Recognizing the role of environment and livelihood on the development of rural housing types, case study: North of Maragheh County”. Architectural Thought, 4 (7): 138-154 (In Persian).
49. - Malek Shahmirzadi, S., (2012). Iran in Prehistory: Iranian Archaeology from the Beginning to the Dawn of Urbanization. Tehran: Sobhan Noor (In Persian).
50. - Matthews, R. & Fazeli Nashli, H., (2022). The Archaeology of Iran from the Palaeolithic to the Achaemenid Empire (1st ed.). London & New York: Routledge.
51. - Moazen, S. & Sad Berenji, S., (2021). “Physical Analysis and Cognition of Vernacular Architecture in Leives Village”. Journal of Iranian Architecture & Urbanism (JIAU), 12(2): 153-169. https://doi.org/10.30475/isau.2021.221675.1362 (In Persian).
52. - Monshizadeh, R., Hosseini, E., Ojaq, A. & Shabani, H., (2013). “Thermal comfort and the effect of building height on microclimates of urban spaces, a case study of Tehran Municipality Street (between Tajrish Square and Qods Square)”. Environmental Planning, 12 (2): 110-123 (In Persian).
53. - Razjouyan, M., (1995). “Conditions of the Blind Air”. Soffeh, 5 (1 & 2): 32-43. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1683870.1374.5.2.8.6 (In Persian).
54. - Roaf, M. (1983). “Sculptures and Sculptors at Persepolis”. Iran, 21: i–164. https://doi.org/10.2307/4299731.
55. - Pesaran, A., Kariminia, S., Nazemi, E. & Toghyani, S. (2019). “Evaluating the Existence of a design mechanism based on natural ventilation in the traditional architecture of cities in hot-arid climate without the use of windcatchers (case study: outer space of four-sided Qajar buildings in Shiraz). Journal of Architecture in Hot and Dry Climate, 7(9), 101-119. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26453711.1398.7.9.6.5 (In Persian).
56. - Sami, A., (1955). Parseh (Takht-e Jamshid). Shiraz: Mousavi Printing institute (In Persian).
57. - Schmidt, E. F., (1953). Persepolis I: Structures, Reliefs, Inscriptions. The University of Chicago Oriental Institute Publications, Vol. LXVIII, Chicago Press.
58. - Schmidt, E. F., (1963). Persepolis I: Structures, Reliefs, Inscriptions. Amir-Kabir publishing institute in collaboration with Franklin publishing institute (In Persian).
59. - Servati, Z. & Latifi, G., (2021). “Evaluating the impacts of climatic factors, especially quality and direction of the prevailing wind on thermal comfort using geographical models of a town square Case study: Nabovat Square in East of Tehran”. Scientific- Research Quarterly of Geographical Data (SEPEHR), 30(117), 251-265. https://doi.org/10.22131/sepehr.2021.244466 (In Persian).
60. - Shahbazi, A., (2005). Documentary Guide to Persepolis. Tehran: Safiran (In Persian).
61. - Taban, M., Bemanian, M., Pourjafar, M., Heidari, S., Bemanian, M. and Heidari,S. (2025). “Climate Impact on Architectural Ornament Analyzing the Shadow of Khavoons in Dezful Historical Context with the Use of Image Processing”. Naqshejahan- Basic studies and New Technologies of Architecture and Planning, 2(2), 79-90. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23224991.1391.2.2.1.3 (In Persian).
62. - Tahbaz, M., Jalilian, S. & Moosavi, F. (2014). “Subterranean Thermal Mass in Environmental Control A Field Study in Historic Houses, Kashan”. Soffeh, 24(3), 31-56. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.1683870.1393.24.3.3.6 (In Persian).
63. - Talaei, H., (2006). The Bronze Age of Iran. Tehran: Organization for the Study and Compilation of Humanities Books of Universities (SAMAT), Institute for Research and Development of Humanities (In Persian).
64. - Turner, G., (1970). “The State Apartments of Late Assyrian Palaces’’. Iraq, 32 (2), 177-213. Https://doi.org/10.2307/4199901.
65. - Yadegari, P. & sajadzadeh, H. (2021). “The impact of spatial pattern and local urban space vegetation on the thermal comfort in cold climate”. Motaleate Shahri, 10(40): 15-26. https://doi.org/10.34785/J011.2021.937 (In Persian).
66. - Zangeneh, N. & Barzegar, Z., (2018). “The Comparison of Internal and External Thermal Comfort of winter stayed and Central Yard in Traditional House by PMV and PPD Methods (Case Study: Tavallaee House in Shiraz)”. Haft Hesar, 6 (24): 55-68. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23225602.1397.6.24.7.4 (In Persian).
67. - Zare Mohazzabieh, A., Heydari, S. & Shahcheraghi, A., (2020). “Indoor Environmental Quality in Qajar Houses of Shiraz with an emphasis on Thermal Comfort and Daylighting (case study: Nemati House)”. Journal of Architecture in Hot and Dry Climate, 7(10), 269-291. https://doi.org/10.29252/ahdc.2020.12108.1261 (In Persian).
68. - Zohori Ghare-Darvishloo, R., (2015). “Architecture compatible with a very cold mountainous climate, a case study: historical houses of Ardabil”. Geography, 13 (47): 211-229 (In Persian).
69. - 3D Images of Persepolis: http://www.persepolis3d.com/
70. - Aerial images: https://earth.google.com/web/
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |