سال 8، شماره 27 - ( 3-1403 )
سال 8 شماره 27 صفحات 384-363 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Karami A, Pahlavani F, Nikfarjam Z. (2024). The Study of Features Cultural-Historical Properties Possession. Parseh J. Archaeol. Stud.. 8(27), 363-384. doi:10.22034/PJAS.8.27.363
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-847-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-847-fa.html
کرمی افشین، پهلوانی فریبا، نیکفرجام زهره.(1403). مطالعۀ ابعاد مالکیت اموال فرهنگی-تاریخی مطالعات باستانشناسی پارسه 8 (27) :384-363 10.22034/PJAS.8.27.363
افشین کرمی1 
، فریبا پهلوانی*2 ، زهره نیکفرجام3
، فریبا پهلوانی*2 ، زهره نیکفرجام3
1- دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوقاسلام، گروه الهیات، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد یادگار امام شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد، شهرری، ایران
2- استادیار گروه الهیات، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد یادگار امام شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد، شهرری، ایران ،Faribapahlevani200@gmail.com
3- استادیار گروه الهیات، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد یادگار امام شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد، شهرری، ایران
2- استادیار گروه الهیات، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد یادگار امام شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد، شهرری، ایران ،
3- استادیار گروه الهیات، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد یادگار امام شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد، شهرری، ایران
چکیده: (1578 مشاهده)
امـروزه حـق مالکیـت، حـق مطلقـی نبـوده و قانونگـذار میتوانـد بنـا بـه عللـی، محدودیتهایـی را بـر حـق مالکیـت اعمـال نمایـد؛ گرچه در قواعد عمومی حقوق مدنی، باور اولیه بر آن است که مالکیت، اصل خدشهناپذیر و مسلّم حقوقی است، بر اینمبنا، بنا به جهات و اسباب مختلف، محدودیتهایی وارد میشود و گاه، این اصل، بهطورکلی مورد انکار قانونگذار واقع میگردد. قواعد میراثفرهنگی ازجمله اسباب محدودیت و سلب اصل مالکیت محسوب میشود. پرسش اصلی این مقاله این است که، ابعاد مالکیت اموال فرهنگی-تاریخی در قوانین و مقررات ایران چیست؟ و حق مالکیت معنوی و مادی مالک آثار تاریخی-فرهنگی چه جایگاهی در قوانین و نهادهای حقوقی دارد؟ گردآوری اطلاعات به شیوۀ اسنادی و کتابخانهای صورتگرفته و روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است؛ برایناساس، پژوهش حاضر ازطریق مراجعه به قوانین و مصوبات موجود و کتب و مقالات در اینزمینه سامان یافته است. بهنظر میرسد که در برخی شرایط میتوان محدودیتی نسبت به بعضی از اموال قائل شد که از آنجمله، میراثفرهنگی است که میتواند در این شمول قرار گیرد. این قوانین در بسیاری از موارد، تضعیف مالکیتهای خصوصی را درپی دارد؛ ازطرفی شریعت اسلام با توجه به اهتمام خاصی که به مالکیت خصوصی دارد، براساس احکام اولیه، مالکیت یا تملک آثار تاریخی-فرهنگی را همچون سایر اموال، نهتنها معتبر دانسته، بلکه تخطی از آنرا خلاف قوانین شرع بهشمار میآورد. قوانین فعلی بهدلیل عدم بهروزرسانی جامع و نیز فقدان ظرفیتهای اجرائی برای جلوگیری از تعارض منافع عمومی و خصوصی در چارچوب صحیح قانونی و شرعی، کارکرد خود را از دست داده است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1402/1/11 | پذیرش: 1402/2/24 | انتشار: 1403/3/10
دریافت: 1402/1/11 | پذیرش: 1402/2/24 | انتشار: 1403/3/10
فهرست منابع
1. - قرآنکریم.
2. - ابنفاریس قزوینی، احمد، (1362). معجم مقاییس اللغه. جلد 6، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزۀ علمیه قم.
3. - ابنمنظور، ابوالفضل، (1414). لسانالعرب. جلد 11، بیروت: دالفکر الطباعه و النشر و التوزیع، دارصادر.
4. - اسلامنیا، رشید؛ و آلبویه، علی، (1395). «مالکیت اموال منقول و غیرمنقول در حقوق ایران». کنفرانس جهانی روانشناسی و علومتربیتی، حقوق و علوماجتماعی در آغازهزارۀ سوم.
5. - امامی، حسن، (1364). حقوق مدنی. جلد اول، تهران: کتابفروشی اسلامیه.
6. - بهرامیفر، زهره، (1391). مالکیت اموال فرهنگی-تاریخی در فقه و حقوق ایران و اسناد بینالملل. تهران: مرکز پیام نور.
7. - حیدریشولی، فروغ؛ و جلالی، محمد، (1400). «مطالعۀ تطبیقی حفاظت از بناهای تاریخی دارای مالک خصوصی در نظام حقوقی انگلیس و ایران؛ از مجوزدهی تا اعتراض». مجلۀ حقوق تطبیقی، 12 (1): 82-61. 10.22059/DOI: JCL.2021.323512.634193
8. - خدابخشیپالندی، حسن، (1388). «حمایت کیفری از اموال تاریخی، فرهنگی در ایران». پایاننامۀ کارشناسیارشد حقوق جزا و جرمشناسی دانشگاه مازندران (منتشرنشده).
9. - خدادادیلرزجان، مهدی، (1395). مالکیت حقوقی در اموال میراثفرهنگی. قم: دانشگاه علمی کاربردی استانداری قم.
10. - خلقی، منیر؛ و شریفیطرازکوهی، حسین، (1396). «ضرورت تأسیس دیوان بینالمللی برای حل و فصل دعاوی میراثفرهنگی، آرمان یا واقعیت». مجلۀ حقوقی بینالمللی، 56: 187-163. DOI: 10.22066/cilamag.2017.25169
11. - خلیلیان، علیمحمد، (1375). «اموال فرهنگی در گسترۀ تاریخ معاصر ایران». میراثفرهنگی، 16: 31-24.
12. - شهیدثانی، (1414). الروضهالبهیۀ. تهران: کتابفروشی مرتضوی، چاپ سوم.
13. - طهماسبی، اشکان؛ و بازیار، علی، (1395). «بررسی ابطال و اصلاح اسناد مالکیت اموال غیرمنقول در نظام حقوقی ایران». کنفرانس جهانی روانشناسی و علومتربیتی، حقوق و علوماجتماعی در آغاز هزارۀ سوم.
14. - عباسی، بیژن، (1399). «حقوق و تکالیف مالکان خصوصی آثار ثبتشده در فهرست آثار مالی». فصلنامۀ پژوهشهای نوین حقوق اداری،2 (4): 38-11. DOI: 10, 22034/MRAL/2020.125633.1018
15. - فتاحی، محسن؛ مؤمنی، عابدین؛ و امام، محمدرضا، (1389). «دیدگاهی نو دربارۀ مالکیت خصوصی میراثفرهنگی». مجلۀ فقه و مبانی حقوق اسلامی، 1: 134-119. https://journals.ut.ac.ir/article_22570.html
16. - فینچام، درک؛ و چراغچی، سوسن، (1388). «رد قاعده رانووا در مورد اموال فرهنگی منقول: پروندۀ جمهوری اسلامی ایران و دنیز برند (سر سرباز هخامنشی)». مجلۀ حقوقی بینالمللی، 41: 347-337. 10.22066/DOI: CILAMAG.2009.17367
17. - کاتوزیان، ناصر، (1388). اموال و مالکیت. تهران: میزان.
18. - کاتوزیان، ناصر؛ و پیلوار، رحیم، (1393). «مالکیت و آزادی». فصلنامۀ حقوق، 44 (1): 67-51.
19. - کاتوزیان، ناصر، (1389)، شیوۀ تجربی تحقیق در حقوق، تهران: گنج دانش. 10.22059/DOI: JLQ.2014.50819
20. - کاظمینافچی، محمدرضا؛ نصیران، داوود؛ مهدوی، محمدهادی؛ و عباسیان، رضا، (1399). «بررسی حق شفعه در اموال منقول و اموال غیرمنقول غیرقابل تقسیم در فقه شیعه و اهل سنت». مبانی فقهی حقوق اسلامی، 13 (2): 168-131. 10.30495/DOI: JIJL.2021.17271
21. - کرمی، حامد؛ و خیرخواه، سمیه، (1399)، «مفهومشناسی و تاریخچۀ آثار ملی در حقوق ایران».فصلنامه پژوهشهای حقوقی میانرشتهای، 1 (3): 15-1. 10.29252/DOI: Jilr.1.3.1
22. - کریمی، عباس؛ و پرتو، حمیدرضا، (1391). «داوری پذیری دعاوی مربوط به اموال عمومی و دولتی». فصلنامۀ پژوهش حقوق عمومی، 36: 184-157. https://qjpl.atu.ac.ir/article_2414.html
23. - مشکینیاردبیلی، علی؛ و احمدیجلفایی، احمد، (1379). مصطلحات الفقه. قم: مؤسسۀ فرهنگی دارالحدیث.
24. - مکارمشیرازی، ناصر (1374)، انوار الفقاهه، قم: مدرسه امام علی ابن ابیطالب
25. - نجفی، محمدحسن (1362)، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، جلد 7، قم: جامعه مدرسین قم.
26. قوانین و آییننامهها
27. - آییننامه مدیریت، ساماندهی، نظارت و حمایت از مالکان و دارندگان اموال فرهنگی تاریخی منقول مجاز مصوب سال ۱۳۸۴.
28. - دستورالعمل اجرایی تجارت اموال فرهنگی، تاریخی و هنری منقول مجاز در مورخ ۸/۸/ ۱۳۹۸.
29. - قانون خرید اراضی و ابنیه و تأسیسات برای حفظ آثار تاریخی و باستانی مصوب 26/9/1347.
30. - قانون حمایت از مرمت و احیاء بافتهای تاریخی فرهنگی مصوب 1398.
31. - قانون اساسی.
32. - قانون مجازات 1370.
33. - قانون مجازات 1392.
34. - مادهواحده قانون ثبت آثار ملی مصوب ۱۳۵۲.
35. - قانون راجعبه حفظ آثار ملی مورخ 12/8/1309.
36. - مجموعه قوانین، مقررات و دستورالعملهای مرتبط با امور موزهها و اموال منقول فرهنگی تاریخ 1394.
37. - The Holy Quran.
38. - Abbasi, B., (2020). “Rights and private duties of monuments registered in the list of national properties”. Quarterly Journal of Modern Administrative Law Research, 2 (4): 12-38. DOI: 10, 22034/MRAL/2020.125633.1018 (In Persian).
39. - Bahramifar, Z., (2012). Ownership of cultural-historical properties in Iranian jurisprudence and law and international pieces of document. Faculty of Literature and Human Sciences. Tehran Payam Noor Center. (In Persian).
40. - Emami, S. H., (1985). Civil law (5th ed., Vol. 1). Bookshop Eslamiyeh.(In Persian).- Fatahi, M.; Momeni, A. & Imam, M. R., (2010). “A new perspective on private ownership of cultural heritage”. Fiqh and Fundamentals of Islamic Law Journal, 1: 119-134. https://journals.ut.ac.ir/article_22570.html (In Persian).
41. - Fincham, D. & Cheragchi, S., (2009). “Rejection of anova's rule regarding movable cultural properties: the case of the Islamic Republic of Iran and Deniz Brand (Achaemenid soldier)”. International Legal Journal, Presidential International Legal Affairs Center. DOI: 10.22066/CILAMAG.2009.17367 (In Persian).
42. - Heydari Shouli, F. & Jalali, M., (2021). “A comparative study of the preservation of historical monuments with private owners in the legal system of England and Iran; From permission to objection”. Journal of Comparative Law, 12 (1): 61-82. 10.22059/DOI: JCL.2021.323512.634193 (In Persian).
43. - Ibn Faris, A., (1983). Mu'jam maqayis al-luqah (1st ed., Vol. 6). Qom: office of Tabiliqat Eslami Hawzah Ilmiyah Qom. (In Arabic)
44. - Ibn Manzoor, A. F., (1994). Lasan al-Arab. volume 11, Beirut, Lebanon, Dalfikr al-Taba'ah wa al-Nashar wa al-Tawzi'ah, Dar Sadir. (In Persian).
45. - Islamnia, R. & Al-e Boyeh, A., (2016). “Ownership of movable and immovable properties in Iranian law”. World Conference on Psychology and Educational Sciences, Law and Social Sciences at the beginning of the third millennium. Company of Idea and green Industry, Shiraz. (In Persian).
46. - Karimi, A. & Perto, H., (2011). “Arbitrability of claims related to public and government properties”. Law Research Quarterly, 14 (36): 157-184. https://qjpl.atu.ac.ir/article_2414.html (In Persian).
47. - Karmi, H. & Khairkhah, S., (2020). “The study of concept and history of national properties in Iranian law”. Interdisciplinary Legal Research Quarterly, 1 (3): 157-184. DOI: 10.29252/Jilr.1.3.1 (In Persian).
48. - Katouzian, N., (2009). Properties and ownership. Tehran, Mizan. (In Persian).
49. - Katouzian, N., (2010). The experimental method of law research. first edition. (In Persian).
50. - Katouzian, N., (2013). “Ownership and freedom, Law quarterly”. Journal of Faculty of Law and Political Science, 44 (1): 51-67. DOI: 10.22059/JLQ.2014.50819 (In Persian).
51. - Kazemi Nafchi, M. R.; Nasiran, D.; Mahdavi, M. H. & Abbasian, R., (2020). “Examining the right of intercession in movable property and indivisible immovable properties in Shia and Sunni jurisprudence”. Fundamentals of Islamic Jurisprudence, Course, 13 (2): 131-168. DOI: 10.30495/JIJL.2021.17271 (In Persian).
52. - Khalilian, A. M., (1995). “Cultural properties in the scope of Iran's contemporary history”. Cultural heritage, 16 (2): 24-31. (In Persian).
53. - Khodabakhshi Palandi, H., (2009). “Retributive protection of historical and cultural properties in Iran”. M.A. Thesis, Mazandaran University. (In Persian).
54. - Khodadadi Larzjan, M., (2016). Legal ownership in cultural heritage properties. Qom: Qom Elmi-Karbordi University. (In Persian).
55. - Kholghi, M. & Sharifi Tarzkohi, H., (2017). “The necessity of establishing an international court to settle cultural heritage claims, ideal or reality”. International Legal Journal, 56: 163-187. DOI: 10.22066/cilamag.2017.25169 (In Persian).
56. - Makarem Shirazi, N., (1995). Anwar al-fiqahah, kitab al-khums wa al-anfal (1st ed.). Iran, Qom: Entesharat madreseh Imam Ali Ibn Abi Talib (a.s.). (In Arabic)
57. - Marie, C. & Marc-André, R., (2010). “New Developments in Restitution of Cultural Property: Alternative Means of Dispute Resolution”. International Journal of Cultural Property, USA: 4.
58. - Meshkini, M.A., (2000). Mustalahat al-fiqh. Qom: publishing office al-Hadi. (In Arabic)
59. - Najafi. M., (1983). Jawahir al-kalam fi sharh sharayi’ al-islam. (Vol. 7). Beirut: Dar al-ihya’ al-turath al-arab. (In Arabic)
60. - Shahid Sani, (1994). Al-Ruda Al-Bahiya. Mortazavi Bookstore, Tehran, third edition. (In Persian).
61. - Tahmasabi, A. & Baziar, A., (2016). “Investigation of revocation and modification of real properties ownership documentation in Iranian legal system”. World Conference on Psychology and Educational Sciences, Law and Social Sciences at the beginning of the third millennium: 1-16. https://civilica.com/doc/516991 (In Persian).
62. - Zahiri, A., (2018). The possibility of applying an ethical code of conduct for antique dealers in Iran. Islamic Azad University, Tehran branch. (In Persian).
64. Laws and regulations
65. - Regulations for the management, organization, supervision and support of the owners and holders of the permitted movable historical cultural property approved in 2005. (In Persian).
66. - Executive instructions for trade in movable historical and artistic cultural properties, dated 2009. (In Persian).
67. - Law on the purchase of land, buildings and facilities for the preservation of historical and ancient monuments approved on 1968. (In Persian).
68. - The Law to Support the restoration and revival of historical-cultural textures approved in 2019. (In Persian).
69. - Penal Law 1991. (In Persian).
70. - Punishment Law 2013. (In Persian).
71. - Article 1 of the Law on registration of national monuments approved in 1973. (In Persian).
72. - The Law on preservation of national monuments dated 1930. (In Persian).
73. - Collection of rules, regulations and instructions related to the affairs of museums and movable cultural properties dated 1394. (In Persian).
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |