سال 7، شماره 23 - ( 3-1402 )
سال 7 شماره 23 صفحات 129-105 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Heydari Mehr P, Iravani Ghadim F, Aliyari A. (2023). Typology and Proposing a Model for the Spatial Distribution and Temporal Dimension of Megalithic Graves in Kermanshah Province (Case Study: Gilan-e Gharb and Sarpol-e Zahab Towns). Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(23), 105-129. doi:10.30699/PJAS.7.23.105
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-736-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-736-fa.html
حیدری مهر پوریا، ایروانیقدیم فرشید، علییاری احمد.(1402). گونهشناسی و پیشنهاد الگوی پراکندگی و بُعد زمانی قبور کلانسنگی استان کرمانشاه(مطالعۀ ویژه: شهرستانهای گیلانغرب و سرپل ذهاب) مطالعات باستانشناسی پارسه 7 (23) :129-105 10.30699/PJAS.7.23.105
1- دانشجوی دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2- دانشیار، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ،iravanline@yahoo.com
3- استادیار، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- دانشیار، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران ،
3- استادیار، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (2679 مشاهده)
استان کرمانشاه از مناطق قابلتوجه باستانشناسان است که تاکنون مطالعات زیادی در آن انجام گرفته است. پژوهش حاضر به بررسی قبور کلانسنگی در شهرستانهای گیلانغرب و سرپل ذهاب میپردازد. قبور کلانسنگی، ازجمله تدفینهایی هستند که دارای ساختار و معماری ویژهای هستند که در ایران و بهخصوص در منطقۀ مطالعهشده کمتر شناخته شده و پژوهش شده است. با مطالعه برروی این قبور میتوان شناختی هرچند اندک از فرهنگ، اعتقادات و نیز نحوۀ زندگی مردمان صاحب این قبور بهدست آورد. مهمترین پرسشهای این پژوهش عبارتنداز: ویژگی ساختار معماری این قبور چگونه بوده است؟ حوزۀ پراکندگی گونههای این قبور چگونه بوده و چه الگویی برای این پراکندگی میتوان تعریف کرد؟ روش پژوهش ازنظر هدف کاربردی-تاریخی است که با استناد به نظریات ارائهشده در اینباره، تأثیر بسیاری در شناسایی و بازسازی گونههای تدفینی داشته است. دستهبندی شکل و ساختار قبور بهصورت توصیفی انجام گرفته است. بررسی و انطباق ساختار قبور و ارتباطات فرهنگی مطالعه بهصورت تاریخی بوده است. در همینراستا، ضمن بررسی میدانی منطقه، ابتدا مقایسۀ گونهشناختی دادهها و گاهنگاری نسبی قبور انجام شد و سپس با نرمافزار GIS به تحلیل و شناسایی الگوی پراکنش قبور منطقه با عوامل مختلف جغرافیای طبیعی پرداخته شد. دیگر اطلاعات در زمینۀ موردمطالعه بهروش کتابخانهای گردآوری شده است تا زمینهای برای مقایسه با محوطههای همجوار فراهم شود. بر ایناساس متغیرهای گوناگونی ازقبیل: ارتفاع، شیب و رودخانهها تجزیه و تحلیل شدند. بهصورت کلی قبور شناساییشده در این بررسی به دو گروه اصلی «قبور صندوقی» و «قبور کروملیچ: تقسیم میشوند که قبور کروملیچ زیرگونههای مختلفی را شامل میشود؛ درنهایت براساس مطالعات صورتگرفته و نیز کاوشهایی که برروی قبور کلانسنگی شمالغرب انجام گرفته است و نیز با توجه به عدم شناسایی استقرارهای مرتبط با قبور، میتوان شیوۀ زندگی کوچروی را برای صاحبان این قبور پیشنهاد داد.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصی باستانشناسی
دریافت: 1401/2/10 | پذیرش: 1401/3/17 | انتشار: 1402/3/1
دریافت: 1401/2/10 | پذیرش: 1401/3/17 | انتشار: 1402/3/1
فهرست منابع
1. - افضلی، سید ایمان؛ ایروانیقدیم، فرشید؛ و چایچیامیرخیز، احمد، (1400). «تبیین مردمشناختی جوامع کوچرو جنگجوی اورآسیا در شمالغرب ایران بر پایۀ فرهنگ مادی تدفین». نامۀ انسانشناسی، 18 (32): 81-47.
2. - اورلت، برونو، (1393). عصرآهن اولیه در پشتکوه لرستان. ترجمۀ کمالالدین نیکنامی و امیر ساعدموچشی، تهران: انتشارات سمت.
3. - پورفرج، اکبر، (1386). «بازنگری عصرآهن شمالغرب، مطالعۀ موردی محوطه شهریری و قلاع اقماری». رسالۀ دکتری باستانشناسی، دانشگاه تربیتمدرس (منتشرنشده).
4. - حصاری، مرتضی؛ و اکبری، حسن، (1385). «مسئله معماری عصربرنز قدیم ماوراءقفقاز». پیام باستانشناس، 2 (6): 62-43.
5. - حصاری، مرتضی؛ و علییاری، احمد، (1391). «مطالعه و گونهشناسی قبور کلانسنگی و تپهای (کورگان) استان اردبیل». مطالعات باستانشناسی، 4 (1): 130-113.
6. - حیدریمهر،پوریا، (1394). «گونهشناسی و مطالعه پراکنش مکانی و زمانی قبور کلانسنگی استان کرمانشاه (مطالعۀ موردی: شهرستانهای گیلانغرب، سرپلذهاب)». پایاننامۀ کارشناسیارشد، گرایش پیشازتاریخ، دانشگاه هنر اصفهان (منتشر نشده)
7. - خانمحمدی، بهروز، (1389). مقبرهای از عصر آهن در بایزیدآباد نقده (آذربایجان غربی). باستانپژوهی، 8-9: 159-173.
8. - خلعتبری، محمدرضا، (1383الف). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش (مریان، تندوین). تهران: ادارۀ کل میراثفرهنگی استان گیلان، ادارۀ کل آموزش، انتشارات و تولیدات فرهنگی.
9. - خلعتبری، محمدرضا، (1383ب). کاوشهای باستانشناسی در محوطههای باستانی تالش: وسکه - میانرود. تهران: انتشارات سازمان میراثفرهنگی.
10. - خوراهه، غزال، (1392). «گونهشناختی و مطالعۀ بعد لندسکیپی ساختار قبور کلانسنگی شمالغرب ایران». پایاننامۀ کارشناسیارشد باستانشناسی گرایش پیشازتاریخ، دانشگاه هنر اصفهان (منتشرنشده).
11. - صمدی، حبیبالله، (1338). «حفریات باستانشناسی گرماک و تماجان». باستانشناسی، 1 و 2: 95-94.
12. - فرمانی، داریوش، (1380). «گزارش بررسی باستانشناسی گیلانغرب». کرمانشاه: انتشارات سازمان میراثفرهنگی (منتشرنشده).
13. - کامبخشفرد، سیفالله، (1370). تهران سه هزار و دویستساله براساس کاوشهای باستانشناسی. تهران: نشر فضا.
14. - کمری، منوچهر؛ و جمشیدی، رضا، (1392). سرپلذهاب در گذر تاریخ (جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل سرپلذهاب). کرمانشاه: چشمۀ هنر و دانش.
15. - واندنبرگ، لوئی، (1345). باستانشناسی ایرانباستان. ترجمۀ عیسی بهنام، تهران: مؤسسۀ چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
16. نیکنامی، کمالالدین، (1390). «بررسی و شناسایی محوطۀ زردخانۀ اهر». با همکاری گروه باستانشناسی دانشگاه تهران (منتشر نشده).
18. - Afzali, S. I.; Iravani Ghadim, F. & Chaychi Amir Khiz, A., (2021). “Anthropological Explanation of Eurasian Warrior Nomadic Communities in Northern and Northwestern Iran Based on Archaeological Burial Material Culture”. Iranian Journal of Antheropology, 18(32): 47-81. (In Persian).
19. - Bахşəliyеv, V., (2008). Nахçıvаnın аrхеоlоji аbidələri. Bаkı: Еlm (Аzərbаycаn Milli Еlmlər Аkаdеmiyаsının Nахçıvаn Bölməsində)
20. - Brown, T. B., (1951). Excavations in Azarbaijan, 1948. London.
21. - Burney, C. A. & Lang, D. M., (1972). The peoples of the hills: Ancient Ararat and Caucasus.
22. - Cover, L. B., (1971). Anthropology for our times. Oxford Book Company.
23. - Egami, N.; Fukai, S. & Masuda, S., (1966). Dailaman II: The Excavations at Noruzmahale and Khoramrud, 1960. University of Tokyo, Institute of Oriental Culture.
24. - Farmani, D., (2001). :The report of the archaeological investigation of Gilan-Gharb, Kermanshah”. Publications of the Cultural Heritage Organization. (Unpublished), (In Persian).
25. - Hessari, M. & Ali Yari, A., (2012). “Introducing the large Chamber or Kurgans graves of Ardabil Province”. Journal of Archaeological Studies, 4(1): 113-130. (In Persian).
26. - Hessari, M. & Akbari, H., (2015). “The problem of Transcaucasia Old Bronze Age architecture”. Payam-e Bastanshenas journal, 2 (6): 43-62 (In Persian).
27. - Heydari Mehr, P., (2016). “Typology and study of spatial and temporal transmittal of megalithic graves of Kermanshah province. Case study: city of Gillan-e-gharb, Sarpol-e-zahab”. M. A. Thesis, Art University of Isfahan (Unpublished), (In Persian).
28. - Ingraham, M. L. & Summers, G., (1979). “Stelae and settlements in the Meshkin Shahr plain, northeastern Azerbaijan, Iran”. Archäologische Mitteilungen aus Iran Berlin, 12: 67-102.
29. - Iravani Ghadim, F., (2011). “Jafar Abad VIII. Kurgan Kazıları, Kuzeybatı İran, Karadeniz’den Fırat’a Bilgi Üretimi, Önder Bilgi’ye Armağan Yazıları, Editörler: Aliye Öztan/ Şevket Dönmez”. Bilgin Kultur Sanat Yayinlari: 191-216.
30. - Iravani Ghadim. F., (2014). “Jafar Abad Kurgan No IV”. SCRIPTA: Essays in Honour of Veli Sevin, A Life Immersed in Archaeology, Editör Aynur Özfırat, Ege Yayınları, İstanbul: 87-106.
31. - Iravani Ghadim. F., (2018). “The role of domestic animals in the life of Eurasian nomadic warrior groups in light of recent archaeological evidence”. TÜBA-AR., 22: 19-33.
32. - Iravani Ghadim. F. & Beikzadeh, S., (2018). “Animal Remains Excavated at Jafar Abad and Tu Ali Sofla Kurgans, Northwest Iran (2010 And 2013 Seasons)”. Tüba-Ar, 23: 101-120.
33. - Kamari, M. & Jamshidi, R., (2013). Sarpol Zahab in the passage of history (historical geography and detailed history of Sarpol Zahab). Kermanshah: the fountain of art and knowledge. (In Persian).
34. - Kambakhshfard, S., (1991). Three thousand and two hundred years old Tehran based on archaeological excavations. Tehran: publication Faza(In Persian)
35. - Khalatbari, M., (2004a). Archaeological excavations in the ancient sites of Talash: Maryan-Tandabin. Research Institute of Cultural Heritage, Handicrafts & Tourism Publication. (In Persian).
36. - Khalatbari, M., (2004b). Archaeological excavations in Talash ancient sites: Veske – Mianroud. Research Institute of Cultural Heritage, Handicrafts & Tourism Publication. (In Persian).
37. - Khourahe, Gh., (2013). “Typology and Study the Landscape Dimension of Megalithic Graves Structure in Northwestern Iran”. M. A. Thesis, Art University of Isfahan (Unpublished). (In Persian).
38. - Kleiss, W., (1997). “Hügelgraber in nordwest und west Iran”. AMIT, 29: 179- 190.
39. - Kleiss. W, (1971). Zendan-I Suleiman die bauwerke, Franz Steiner Verlag GMBH, Wiesbaden.
40. - Koryakova, L., (2000). “some notes about the material culture of Eurasian nomads”. Kurgans, ritual sites, and settlements Eurasian bronze and iron age, ed by: Jeannine Davis Kimball, Part: I: 13-18.
41. - Kroll, S., (1984). “Archaologische fundplatze in Iranisch ost Azerbaijan”. AMI, 17: 13-133.
42. - Kushnareva, K. K., (1997). The southern Caucasus in prehistory: stages of cultural and socioeconomic development from the eighth to the second millennium BC (Vol. 99). UPenn Museum of Archaeology.
43. - Khan Mohammadi, B., (2010). “A tomb from the Iron Age in Bayzid Abad Naqdeh (West Azerbaijan)”. Journal of Ancient Studies, 8-9: 159-173. (In Persian).
44. - Muscarella, O. W., (1971). “The tumuli at Se Girdan: second report”. Metropolitan Museum Journal, 4: 5-28.
45. - Midgley, M. M., (2008). The megaliths of northern Europe, routledge. London and New York.
46. - Niknami, K., (2011). “Investigation and identification of the area of Ahar Zardkhaneh”. with the cooperation of the Department of Archeology of Tehran University (Unpublished). (In Persian).
47. - Overlaet, B., (2003). The Early Iron Age in the Pusht-i Kuh, Luristan. Translated by: Kamal-Aldin Niknami& Amir Saed Mucheshi, Tehran: SAMT Publications (In Persian)
48. - Özfirat, A., (2009). “Excavation of the Bozkurt kurgan cemetery, 2007: First preliminary report”. Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 41: 233-47.
49. - Pourfaraj, A., (2007). “The Revision of Iron Age in North Western Iran with case study on Shahar yeri site and its around fortresses”. Thesis Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements For the degree of Doctor of Philosophy (Ph.D.) in Archaeology, Department of Archaeology School of Humanities Tarbiat Modarres University (Unpublished). (In Persian).
50. - Rubinson, K. S., (1991). “A mid second millennium tomb at Dinkha tepe”. American journal of archaeology, 95 (3): 373- 394.
51. - Samadi, H., (1959). “Archaeological Excavations of Garmak and Tamajan”. Archeology Journal, 1 & 2: 95-94. (In Persian).
52. - Shaw, I., (1999). A dictionary of archaeology. Robert Jameson, Oxford university.
53. - Smith, T. A., (2009). The archaeology and geography of ancient Transcaucasian societies: the foundations of research and regional survey in the Tsaghahovit plain, Armenia, Rubens S. Badalyan, Pavel Avetisyan. vol. 1, The university of Chicago oriental institute publications.
54. - Vanden Berghe, L., (1966). Archéologie de l'Iran ancien. Translated by: Isa behnam, Tehran University Printing and Publishing Institute (In Persian).
55. - Yükmen, B., (2003). Doğu ve Güneydoğu Anadolu dolmenleri ışığında Anadolu megalitleri: The megaliths of Anatolia: a survey revealing the significance of the dolmen in Eastern Anatolia. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |