پیشنهادی برای احیای بِرکَه‌ها، سامانۀ ذخیرۀ آب شیرین در نواحی شمالی خلیج‌فارس

هژبری, علی

doi:10.30699/PJAS.6.19.157

EN FA

سال 6، شماره 19 - ( 3-1401 ) سال 6 شماره 19 صفحات 193-157 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.30699/PJAS.6.19.157

‎ 20.1001.1.26455048.1401.6.19.4.7

Mendeley

Zotero

RefWorks

Hozhabri A. (2022). A Proposal to Restore the Ponds, a Fresh Water Storage System in the Northern Areas of the Persian Gulf. Parseh J. Archaeol. Stud.. 6(19), : 8 doi:10.30699/PJAS.6.19.157
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-713-fa.html

هژبری علی.(1401). پیشنهادی برای احیای بِرکَه‌ها، سامانۀ ذخیرۀ آب شیرین در نواحی شمالی خلیج‌فارس مطالعات باستان‌شناسی پارسه 6 (19) :193-157 10.30699/PJAS.6.19.157

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-713-fa.html

پیشنهادی برای احیای بِرکَه‌ها، سامانۀ ذخیرۀ آب شیرین در نواحی شمالی خلیج‌فارس

علی هژبری^*

دانشجوی دکتری باستان‌شناسی دوران اسلامی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. ، Ali.hozhabri2011@gmail.com

چکیده: (3271 مشاهده)

بخش اعظمی از ایران در مناطق خشک قرار گرفته است، به‌همین‌دلیل از گذشته‌های دور تدابیر گوناگونی برای مدیریت آب و به‌خصوص آب‌های سطحی انجام شده است. آب‌و‌هوای خشک، کمبود ریزش باران، فصلی شدن آب رودخانه‌ها و خشک‌شدن تدریجی رودها، زمینه‌ساز اندیشۀ ذخیرۀ آب به‌صورت بند و قنات و آب‌انبار در ذهن انسان گردید. آب‌انبارها بسته به‌شرایط اقلیمی و اجتماعی هر منطقه، طراحی متفاوتی دارند، هم‌چنین معماری چنین بناهایی در مناطق مختلف تحت‌تأثیر معماری محلی قرار گرفته است. مدیریت بهینۀ نزولات جوی اندک در چند روز از سال در منطقه‌ای که به‌دلیل بافت زمین‌شناسی سفره‌های آب زیرزمینی ناچیز و شوری دارد، نشانۀ نبوغ ساکنان فلات ایران برای ذخیره‌سازی آب بود. با پیشرفت این سنت، به‌خصوص در طی ادوار اسلامی بر تعداد استقرارگاه‌های منطقه افزوده شد؛ ازجمله سازه‌های ذخیرۀ آب، یکی آب‌انبارها بوده که در مسیر سیلاب ساخته می‌شدند تا آب‌های سطحی پس از باران به آن‌ها هدایت شده و جهت مصارف مختلف استفاده شود. پرسش این است که، با توجه به کم‌آبی منطقه آیا می‌توان با احیاء فنون گذشته به بازسازی این سازه به‌صورت امروزی پرداخت؟ با توجه به‌میزان بارندگی اندک اما سیل‌آسای جنوب کشور، بِرکَه‌ها علاوه‌بر تأمین بخش مهمی از آب ساکنان، حکم سیل‌گیر را دارند و با یک باران در پایان فصل تابستان و چند بارش در فصل زمستان تمامی چندین‌هزار برکۀ جنوب کشور پر می‌شوند. اما با وابستگی این مناطق به آب سدها علاوه‌بر فشار به منابع آبی کشور، این سنت تاریخی رفته‌رفته رو به فراموشی است. با این‌وصف، از نتایج حاصل در این پژوهش این است که با اتکاء به آمار به‌نظر می‌رسد احیاء برکه‌ها -با حمایت‌های دولتی و با طراحی امروزی از الگوهای تاریخی- امکان تأمین آب برای ساکنان منطقه فراهم خواهد آمد.

شماره‌ی مقاله: 8

واژه‌های کلیدی: بَرکَه، آب‌انبار، دورۀ اسلامی، فارس، هرمزگان.

متن کامل [PDF 1121 kb] (864 دریافت)

نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1400/9/16 | پذیرش: 1400/12/12 | انتشار: 1401/3/10

فهرست منابع

1. - قرآن کریم.

2. - آدینه، حمیدرضا؛ یمانی، مجتبی؛ و احمدی‌انصاری، احمد، (1389)، «تأثیر ویژگی‌های ژئومورفولوژی و تغییر بارش بر آب‌های زیرزمینی دشت گزیر، مورد مطالعه: شهرستان بندر لنگه». فصلنامۀ جغرافیای طبیعی، شمارۀ 10 (زمستان 1389)، صص: 31-15.

3. - آراسته، مجتبی؛ و تقوائی، علی‌اکبر، (1391). «بررسی تطبیقی جایگاه آب‌انبار در سازمان فضایی شهرهای تاریخی». فصلنامه مطالعات شهرهای ایرانی اسلامی، شمارۀ 10 (زمستان 1391)، صص: 107-97.

4. - ابراهیمی، نصرالله، (1387). «بناهای ساسانی منطقه پشت‌کوه در برازجان». ماهنامۀ سفر، شمارۀ 14 ( فروردین 1387)، صص: 26-28

5. - ابراهیمی، نصرالله، (1391). «بررسی‌ها وکاوش‌های استان بوشهر از آغاز تا کنون». در: مجموعه مقالات هشتاد سال باستان‌شناسی ایران، به‌کوشش: یوسف حسن‌زاده و سیما میری، جلد 1، تهران، نشر پازینه، صص: 244-229.

6. - ابن‌بلخی، (1385). فارس‌نامه. به‌کوشش: گای لسترنج و رینولد الن نیکلسون، تهران: اساطیر.

7. - احمدی، نزهت، (1391). «نهاد وقف در دورۀ صفوی»، مطالعات تاریخ اسلام، شمارۀ 15 (زمستان 1391)، صص: 56-41.

8. - اسدی، احمدعلی، (1387). «الگوی استقراری و کاربری اراضی در دشت بستک هرمزگان». مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ، شمارۀ 45، صص: 31-3.

9. - اسمعیلی‌جلودار، محمداسماعیل؛ و صفی‌نژاد، جواد، (1388). «پیشنهادی در چگونگی طرّاحی (مهندسی) شبکۀ تأمین آب در کاروانسرای کویری نوگنبد بر پایۀ نتایج به‌دست‌آمده از بررسی باستان‌شناختی منطقۀ نوگنبد-ارکان در نائین». مطالعات باستان‌شناسی، شمارۀ 1 (تابستان 1388)، صص: 20-1.

10. - افشار، ایرج، (1345). «بیست شهر و هزار فرسنگ». یغما، شمارۀ 214 (اردیبهشت 1345)، صص: 94-87.

11. - اقتداری، احمد، (1348). آثار شهرهای باستانی سواحل و جزایر خلیج‌فارس و دریای عمان. تهران: انجمن آثار ملی.

12. - امین‌زاده، بهناز، (1382). «آب، معماری و شهرسازی مسلمین». کتاب ماه هنر، شماره‌های 57 و 58 (خرداد و تیر 1382)، صص: 73-68.

13. - امین‌سبحانی، ابراهیم، (1376). «خور موسی»، مجلۀ علوم‎انسانی (دانشگاه سیستان و بلوچستان)، شماره 5 (بهار و تابستان 1376)، صص: 86-75.

14. - انصاف‌پور، نسرین؛ و ضیایی، محمدرفیع، (1396). واژه‌نامه گویش مردم اِوَز. تهران: اختران.

15. - بابک‌راد، جواد، (1350). «آثار ساسانی خلیج‌فارس (جزیره قشم)». بررسی‌های تاریخی، سال 6، شمارۀ 4 (مهر و آبان 1350)، صص: 30-1.

16. - براقی، فضل‌الله، (1384). «لارستان در سفرنامه‌های عصر صفوی». کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، شماره‌های 100-99 (دی و بهمن 1384)، صص: 163-152.

17. - بهار، مهرداد، (1376). از اسطوره تا تاریخ. ویراستار: ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: نشر چشمه.

18. - بیانی، سوسن؛ و بیگلربیگی‌قاجاریه، مونا، (1387). «آب‌انبار سیداسماعیل (میرزاموسی)». نشریۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، سال 59، شمارۀ 1 (بهار 1387)، صص: 28-1.

19. - بیضایی، وحید؛ و محمدی، حسین، (1382). «بررسی اثرات خشکسالی‌های اخیر بر منابع آب زیرزمینی دشت نیشابور». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد جغرافیای طبیعی، دانشگاه تهران (منتشرنشده).

20. - بی‌نام، (1367). سفرنامۀ بنادر و جزایر خلیج‌فارس در زمان محمدشاه قاجار (1250 تا 1264 قمری). با تصحیح: دکتر منوچهر ستوده، تهران: مؤسسۀ فرهنگی جهانگیری

21. - پرگاری، صالح؛ و جودکی، محمدعلی، (1395). «بررسی راه‌های مواصلاتی شیراز به اصفهان (از سده‌های نخستین اسلامی تا تشکیل حکومت صفوی 232 تا 907 ه‍.ق./ 846 تا 1501 م.)». پژوهش‌های تاریخی، شمارۀ 29 (بهار 1395)، صص: 56-39.

22. - پورجعفر، محمدرضا، (1381الف). «احیاء سیستم آبرسانی سنتی در مناطق حاشیۀ خلیج‌فارس». فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی، شمارۀ 67 (زمستان 1381)، صص: 49-39.

23. - پورجعفر، محمدرضا، (1381ب). «نگهداری و احیاء سیستم سنتی تأمین آب شیرین و اجزاء آن در مناطق حاشیۀ خلیج‌فارس». نشریه دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران، سال 52، شمارۀ 4 (زمستان 1381)، صص: 442-423.

24. - تاورنیه، ژان باتیست، (1363). سفرنامه تاورنیه. ترجمۀ ابوتراب نوری، تهران: چاپ حمید شیرانی.

25. - توفیقیان، حسین؛ و باستانی، محرم، (1395). «پژوهشی در آیین‌های تدفین دورۀ ساسانی در سواحل خلیج‌فارس». مطالعات باستان‌شناسی، دورۀ 8، شمارۀ 2 (پاییز و زمستان 1395)، صص: 34-17.

26. - جانفدا، عبدالله، (1398). فرهنگ بزرگ گویش اوزی. جلد 1، شیراز: نوید شیراز.

27. - جعفری، سید‌محی‌الدین، (1394). سیراف. دانش مهندسی سازه‌های آبی، تهران: پیام.

28. - جعفریان، رسول، (1386). «سفرهای حج ابن‌بطوطه، سال‌های 749 تا 725». نشریه میقات حج، شمارۀ 61 (پاییز 1386)، صص: 80-57.

29. - جوادی، آسیه، (1363). معماری ایران. جلد 1، تهران: مجرد.

30. - حبیبی، محسن، (1390). از شار تا شهر، تحلیلی تاریخی از مفهوم شهر و سیمای کالبدی آن، تفکر و تأثر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دهم.

31. - حقیقت، عبدالرفیع، (1362). تاریخ قومس. تهران: چاپ کیان.

32. - حصارنوی، علیرضا، (1397). «لاری (آب‌انبار ترکمن‌صحرا)». نشریۀ پاژ، شمارۀ 31 (پاییز 1397)، صص: 132-123.

33. - خدادادیان، اردشیر، (1384). «خلیج‌فارس در آینه ایران و اسلام». نامۀ فرهنگ، شمارۀ 55 (بهار 1384)، صص: 64-58.

34. - خسروی، خسرو، (1367). «بندر طاهری». در: دانشنامه بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، جلد 1، ص: 1858.

35. - خسروی، محمدباقر، (1378). «آب در فرهنگ، هنر و معماری ایرانی». فصلنامۀ هنر، شمارۀ 42 (زمستان 1378)، صص: 120-112.

36. - خلیفه‌سلطانی، سیداحمد؛ مصطفایی، غلامرضا؛ و فراست‌کیش، علی، (1376). «بررسی میزان آلودگی آب آب‌انبارهای شهر کاشان از نظر کلی فرم در سال ۱۳۷۴». دوماهنامۀ علمی-پژوهشی فیض، شمارۀ ۱ (فروردین و اردیبهشت ۱۳۷۶)، صص: ۱۹-۱۳.

37. - خیرخواه‌آرانی، رضا، (1385). «بررسی بنای بومی و فرهنگی آب‌انبار (با تأکید بر آب‌انبارهای کاشان)». نشریه فرهنگ اصفهان، شمارۀ 31 (بهار 1385)، صص: 85-79.

38. - دانش‌پژوه، محمدتقی، (1347). «دستورالملوک میرزا رفیعا». مجلۀ دانشکدۀ ا دبیات و علوم‌انسانی دانشگاه تهران، سال 16، شماره‌های 1 و 2، صص: 332-298.

39. - دریایی، تورج، (1383). شاهنشاهی ساسانی. ترجمۀ مرتضی ثاقب‌فر، تهران: ققنوس.

40. - دهخدا، علی‌اکبر، (1377). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران.

41. - رضایی، علی، (1386). «آب، آیینه و آیین: نگاهی به جایگاه آب در زندگی مردم هرمزگان». در: کتاب صحنه، شمارۀ 63 (شهریور 1386)، صص: 25-21.

42. - رنجبر، مهناز؛ غیرتی‌آرانی، لیلا؛ و جمشیدی‌راد، محمدصادق، (1395). «سبک نگرش دینی روستاییان نسبت به مدیریت رفتار با آب در دو منطقۀ استان فارس و اصفهان (ایزدخواست و رامشه)». آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، شمارۀ 8 (تابستان 1395)، صص: 32-17.

43. - روایات داراب هرمزدیار، بی‌تا، صحافی شده با فالنامه زردشتی، 2 جلد، بی‌جا: نشر بی‌نا [بنگرید به: روایات داراب هرمزدیار، کوشش رستم اونوالا، بمبئی، ۱۹۲۲ م؛ و نیز: دالوند، حمیدرضا، «روایات داراب هرمزدیار و دست‌نویس کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی»، پیام بهارستان، تهران: ۱۳۸۵ شمارۀ، دورۀ ۲، سال ۲، شم‍ارۀ ۵]

44. - روملو، حسن‌بیک، قرن دهم ه‍.ق.، (1357). احسن‌التواریخ. به‌کوشش: عبدالحسین نوائی، تهران: انتشارات بابک.

45. - ززولی، محمدعلی؛ بیرامنژاد، نورمحمد؛ محمد‌اونق، قربان؛ کر، یوسف؛ و تقوی، محمود، (1390). «بررسی کیفیت باکتریولوژیکی آب آب‌انبارهای روستاهای شهرستان آق‌قلا و بندر ترکمن در سال 1387». فصلنامۀ علوم بهداشتی، سال 3، شمارۀ ۴ . صص: 33-25.

46. - زند وهومن‌یسن و کارنامه اردشیر پاپکان، (1342). به‌کوشش: صادق هدایت، تهران: امیرکبیر، چاپ سوم.

47. - ساوانپور، حمیدرضا؛ و همکاران (1397). «مدیریت بحران آب (مطالعات تطبیقی)». گزارش‌های کارشناسی (مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی)، مهر 1397، صص: 499-471.

48. - سروشیان، جمشیدسروش، (1376). آب، گرمابه و پاکیزگی نزد زرتشتیان ایران. تهران: نشر ماکان.

49. - سیرو، ماکسیم، (1349). کاروانسراهای ایران و ساختمان‌های کوچک میان راه‌ها. ترجمۀ عیسی بهنام، تهران: سازمان ملی حفاظت آثار باستانی.

50. - شعبانی، محمد، (1390). «ارزیابی روش‌های زمین‌آماری در تهیه نقشه‌های کیفی آب‌های زیرزمینی و پهنه‌بندی آن‌ها، مطالعه موردی: دشت نیریز، استان فارس». جغرافیای طبیعی، شمارۀ 13 (پاییز 1390)، صص: 96-83.

51. - شکور، علی؛ و شکری، رفعت، (1385). «تأثیر عوامل طبیعی در جایگاه اقتصادی و اجتماعی شهر لار در سلسله مراتب شهری استان فارس». مجلۀ مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، شمارۀ 2 (تابستان 1385)، صص: 114-91.

52. - شهابی، علی‌اکبر، (1343). تاریخچۀ وقف در اسلام. تهران: انتشارات اداره کل اوقاف.

53. - شهریوری، نسرین؛ و یوسفی‌فر، شهرام، (1396). «بررسی کارکردهای پنهان آب‌انبارهای وقفی تهران در دورۀ قاجار». پژوهش‌نامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی، سال 6، شمارۀ 1 (بهار و تابستان 1396)، صص: 50-39.

54. - صالحی، کورش؛ و فرستاده، راضیه، (1391). «آب‌انبارهای قهستان». پژوهشنامه خراسان بزرگ، شمارۀ 8 (پاییز 1391)، صص: 63-51.

55. - صداقت‌کیش، جمشید، (1383). «آب‌انبار». وقف میراث جاویدان، شمارۀ 47 (بهار 1383)، صص: 81-76.

56. - صمدی، ژاله، (1382). «روش جمع‌آوری آب باران نزد زرتشتیان بهروچ». چیستا، شماره‌های 204 و 205 (دی و بهمن 1382)، صص: 332-327.

57. - طبری، محمد‌بن جریر، (1384). تاریخ الرسل والملوک. ترجمۀ صادق نشأت، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.

58. - ظفرزاده، علی، (1385). «تعیین کیفیت شیمیایی آب در آب‌انبارهای روستایی استان گلستان». مجلۀ علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، دورۀ هشتم، شمارۀ 1 (بهار 1385)، صص: 54-51.

59. - ضیاء‌توانا، محمدحسن، (1396). «جایگاه عناصر سنتی شهر شرق اسلامی در ریخت‌شناسی شهر قدیم لار». نشریۀ معماری و شهرسازی آرمانشهر، شمارۀ 21 (زمستان 1396)، صص: 375-365.

60. - عابدینی، مجید؛ سعیدی، مینا، و عالم‌زاده، هادی، (1367). «آب‌انبار»، در: دانشنامۀ بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دائره‌المعارف بزرگ اسلامی، جلد 1، مقالۀ 13، صص: 36-30.

61. - عرب‌عامری، مصطفی، (1395). «نقش حرمسرا در رویدادهای اجتماعی عصر عباسی با تأکید بر نقش زبیده و شغب (334-132 ق)». تاریخنامۀ خوارزمی، شمارۀ 11 (بهار 1395)، صص: 44-23.

62. - عرفان‌فر، محمدجواد، (1386). «گزیده‌ای از مصارف خواندنی در متون وقف‌نامه‌های ایران». فرهنگ یزد، شمارۀ 30 (بهار 1386)، صص: ۲۶-۴۵.

63. - عسگری، نصرالله، (1388). «آب‌انبار سردار بزرگ قزوین و نقش آن در زندگی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مردم محله راه‌ری سابق». فصلنامۀ فرهنگ مردم، شمارۀ 32، صص: 204-193.

64. - عطارها، سعید، (1384). «رمز و رازهای آب‌انبارهای کاشان». فصلنامۀ فرهنگ مردم، شمارۀ 19 و 20، صص: 189-180.

65. - عظیمی، میلاد، (1395). «از آتشکده تا آب‌انبار (سفرنامه‌ای منتشرنشده از ایرج افشار)». مجلۀ بخارا، شمارۀ 111 (فروردین و اردیبهشت 1395)، صص: 51-6.

66. - علم‌الهدی، هدی، (1382). «آب در معماری ایرانی». کتاب ماه هنر، شماره‌های 57 و 58 (خرداد و تیر 1382)، صص: 91-84.

67. - عناصری، جابر، (1361). «آب آخشیج بن‌مایه آفرینش و گیاه عنصر تداوم‌بخش حیات».چیستا، شمارۀ 11 (شهریور 1361)، صص: 101-82.

68. - فرای، ریچارد، (1358). عصر زرین فرهنگ ایران. ترجمۀ مسعود رجب‌نیا، تهران: انتشارات سروش.

69. - فراهانی، فریدون، (1397). «مسجدهای تاریخی منطقه بستک و نگاهی به مسجد جامع قدیم شهر بستک». فرهنگ اصفهان، شماره‌های 51 و 52 (تابستان 1397)، صص: 41-34.

70. - فرح، شایسته، (1394). «پژوهشی در شناخت باورها و آداب و رسوم مرتبط با چاه‌های تلا».فصلنامۀ اثر، دورۀ 36، شمارۀ 70 (پاییز 1394)، صص: 92-83.

71. - قاسمی، پارسا، (۱۳۸۹). «گزارش بررسی باستان‌شناسی بخش جره‌بالاده کازرون». شیراز: مرکز اسناد اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان فارس (منتشرنشده).

72. - قبادیان، وحید، (1385). بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران. تهران: دانشگاه تهران.

73. - کاظمی، علی ؛ بوستانی، فردین؛ و طالب‌بیدختی، ناصر، (1390). «معماری آب‌انبارها در محیط طبیعی لارستان». جغرافیای طبیعی، شمارۀ 11 (بهار 1390)، صص: 123-107.

74. - کردوانی، پرویز، (1368). مناطق خشک. تهران: دانشگاه تهران.

75. - کیانی، محمدیوسف، (1379). معماری ایران دورۀ اسلامی. تهران: سمت.

76. - گلزاری، مسعود، (1357). کرمانشاهان-کردستان. تهران: انجمن آثار ملی.

77. - لباف‌خانیکی، میثم، (1392). «حضور ساسانیان در کرانه‌های خلیج‌فارس برپایۀ گزارش‌های تاریخی و مطالعات باستان‌شناسی». پژوهش‌های ایران‌شناسی، دورۀ 3، شمارۀ 2 (زمستان 1392)، صص: 91-73.

78. - لوکوک، پییر، (1381). کتیبه‌های هخامنشی. ترجمۀ نازیلا خلخالی، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.

79. - مایل‌هروی، غلامرضا، (1354). «برکه‌های هرات». مجلۀ آریانا (کابل)، شمارۀ 297 (آذر و دی 1350)، صص: 44-37.

80. - محمدی‌قصریان، سیروان؛ و زارعی، محمدابراهیم، (1395). «بررسی و مطالعه آثار دورۀ اسلامی محوطۀ خوربس در جزیرۀ قشم». مطالعات خلیج‌فارس، شمارۀ 8 (زمستان 1395 و بهار 1396)، صص: 105-96.

81. - مستوفی، حمدالله، (1362). نزهه‌القلوب. به‌کوشش: گی لسترنج، تهران: دنیای کتاب.

82. - مسرت، حسین، (1387). «بررسی وقف و نیکوکاری در آب‌انبارهای ایران (به‌ویژه یزد)». وقف میراث جاویدان، شمارۀ 63 (پاییز 1387)، صص: 76-60.

83. - مسعودیان، سید‌ابوالفضل، (1385). «مرزبندی مناطق آبی ایران به کمک شاخص آشفتگی بارش». جامعه‌شناسی کاربردی، شمارۀ 20 (بهار و تابستان 1385)، صص: 14-1.

84. - مطلق، محمد، (1397). «اَوز؛ پناهگاه آب». روزنامۀ ایران، 22/08/1397، شمارۀ 6922، ص: 9.

85. - معماریان، غلامحسین، (1372). سیری در معماری آبانبارهای یزد. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.

86. - معماریان، علی، (1388). «معرفی گوشه‌ای از معماری ناشناختۀ ایران: ساختمان آب‌انبارها». نامۀ معماری و شهرسازی، شمارۀ 2 (بهار و تابستان 1388)، صص: 141-125.

87. - ملازاده، کاظم؛ و محمدی، مریم، (1379). دایره‌المعارف بناهای تاریخی ایران در دورۀ اسلامی: بناهای عام‌المنفعه. تهران: سوره.

88. - ملکزاده، الهام؛ و خانی‌سانیچ، مهدیه، (1392). «آب‌انبارهای وقفی یزد در دوره‌های قاجار و پهلوی». مسکویه، شمارۀ 24 (بهار 1392)، صص: 164-133.

89. - مهندس، ابوطالب، (1344). «منابع آب از نظر توسعۀ اقتصادی ایران». نشریه بورس، شمارۀ 30 (یکم بهمن 1344)، صص: 14-13.

90. - مهندس، محمدمیرزا، (1388). «اماکن و آثار: تعریف المدینه». به‌کوشش: محمود فاضل، نشریۀ میقات حج، شمارۀ 67 (بهار 1388)، صص: 116-77.

91. - نادری، نگار، (بی‌تا). «پیوک». دانشنامه جهان اسلام. جلد 5 (منتشر نشده). https://rch.ac.ir/article/Details/13357

92. - ناصر‌بن خسرو قبادیانی مروزی، (1370). سفرنامه ناصرخسرو. به‌تصحیح و کوشش: دکتر محمد دبیر سیاقی، تهران: انتشارات زوار.

93. - نقی‌زاده، محمد، (1382). «مشخصه‌های آب در فرهنگ ایرانی و تأثیر آن بر شکل‌گیری فضای زیست». محیط‌شناسی، شمارۀ 32 (زمستان 1382)، صص: 92-71.

94. - نصیریان، علی؛ و محتشمی، علی، (1398). «بررسی میدانی و عددی تأثیر گل‌آلوده‌سازی آب بر روی کاهش نشت از کانال‌های خاکی و قسمت خشکه کار قنوات». نشریه آبیاری ‌و ‌زهکشی‌ ایران‌، شمارۀ 4‌، جلد ‌13‌ (مهر‌ و آبان ‌1398)، صص: ‌1063-1052.

95. - نوایی، عبدالحسین؛ و احمدی، نزهت، (1381). «ساختار نهاد وقف در دورۀ صفوی». نشریۀ علوم‌انسانی دانشگاه الزهراء، شمارۀ 43، صص: 42-21.

96. - نوربخش، حسین، (1381). «پیشه‌ها و فن‌آوری سنتی: برکه‌های آب در سواحل خلیج‌فارس».نشریه فرهنگ و مردم، شمارۀ 2 (تابستان 1381)، صص: 91-78.

97. - نوری‌زاده‌بوشهری، اسماعیل، (1325). سرزمین کنونی ایران و خلیج فارس. تهران: چاپخانه روزنامه امید

98. - وایت‌هاوس، داوید، (1352). «خانه های سیراف». ترجمۀ حسین بختیاری، بررسی‌های تاریخی، شمارۀ 46 (مرداد و شهریور 1352)، صص: 76-59.

99. - ورجاوند، پرویز، (1355). «نقش و اهمیت برکه‌ها و آب‌انبارها در بافت شهرهای ایران». مجلۀ هنر و مردم، شمارۀ 168 (مهر 1355)، صص: 6-5.

100. - ورجاوند، پرویز، (1366). «آب‌انبارها». در: معماری ایران در دورۀ اسلامی. به‌کوشش: محمدیوسف کیانی، تهران: جهاد دانشگاهی.

101. - وندیداد، (1376). ترجمه و مقدمه هاشم رضی. تهران: فکر روز.

102. - هادی، معصومه، (1393). «ساختار کالبدی شهرهای ایران در دورۀ قاجار پیش از عهد ناصری از منظر سیاحان غربی». کارنامه تاریخ، شمارۀ 1 (پاییز 1393)، صص: 112-93.

103. - یارشاطر، احسان، (1356). دانشنامۀ ایران و اسلام. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

104. - یوسفوند، یونس؛ و نیستانی، جواد، (1398). «راه‌های ارتباطی بخش غربی استان لرستان (طرهان) در دورۀ ساسانی و سده‌های آغازین اسلامی (با تأکید بر مسیرهای بهاره)». تاریخ اسلام و ایران، شمارۀ 44 (زمستان 1398)، صص: 207-179.

105. - یوسفی، حسین، و مومنی، مرضیه، (1395). «برنامه‌ریزی توافقی به‌منظور اولویت‌بندی راهکارهای ارتقای سطح آموزش جهت افزایش مشارکت عمومی در زمینه توسعه پایدار و حفاظت از منابع زیرزمینی». آموزش محیط‌زیست و توسعۀ پایدار، شمارۀ 9 (پاییز 1395)، صص: 73-63.

106. - یاقوت‌حموی، (1380). معجم البلدان، ترجمۀ علی‌نقی منزوی، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی.

107. - آوارگان آب، سرویس خبر محیط‌زیست بی‌بی‌سی، الکس کربی، 2000.

108. - اجرای طرح احیاء سازه‌های تاریخی آبی در جزیرۀ قشم، خبرگزاری صدا و سیمای مرکز خلیج‌فارس: هرمزگان، 14/04/1396، کد خبر: ۱۷۰۳۶۲۷.

109. - «برکه‌های برکت و امنیت: توصیف آب‌انبارهای شهر اوز استان فارس و راه حل اصیل ایرانی برای ذخیرۀ آب». تارنمای پیام دانش، هادی صدیقی، 07/05/1397 https://payamedanesh.com/?p=18211

110. - علی‌بن میرزا، منازل الحج، 1219 ه‍.ق.، https://hajj.ir/fa/44065

111. - «نهضت برکه‌ها از اوز و لار به گراش می‌رسد؟». تارنمای هفت‌برکه، 09/04/1400، https://www.gerishna.com/archives/111308

112. - «نهضت زنده‌کردن دوبارۀ برکه‌ها». روزنامه شهروند، 10/10/1397، مهتاب جودکی، ص 4. https://shahrvand-newspaper.ir/1397/10/10/Main/PDF/13971010-1584-4-72.pdf

113. - «وجود ٢ هزار آب انبار در بستک بستری برای استحصال رواناب به روش سنتی آبخیزداری».خبرگزاری پانا، 30/02/1397، http://pana.ir/news/823293

115. - Holly Quran.

116. - Adineh, H.; Yamani, M. & Ahmadi Ansari, A., (2010). “The Effect of Geomorphological Features and Precipitation Change on the Groundwater of Ghazir Plain, Case Study: Bandar-e-Lengeh”. Physical Geography Quarterly. Vol. 10 (Winter 2010), Pp: 15-31.

117. - Afshar, I., (1966). “Twenty Cities and a Thousand Miles”. Yaghma, Vol. 214 (Apr. 1966), Pp: 87-94.

118. - Ahmadi, N., (2012). “Waqf Institution in the Safavid Period”. A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam. Vol. 15 (Winter 2012), Pp: 41-56.

119. - Abedini, M.; Saeedi, M. & A., Hadi (1988). “Ab-Anbar”. The Great Islamic Encyclopedia, Tehran: The Great Islamic Encyclopedia Center, Vol. 1, Article 13, Pp: 30-36.

120. - Arab-Ameri, M., (2016). “The Role of the Harem in the Social Events of the Abbasid Era with Emphasis on the Role of Zubaydah and Shaghab (334-132 AH)”.Kharazmi History, No. 11 (Spring 2016), Pp: 44-23.

121. - Arasteh, M. & Taghvai, A., (2012). “A Comparative Study of the Position of Reservoirs in the Space Organization of Historical Cities”. Studies of the Iranian- Islamic City, Vol. 10 (Winter 2012), Pp: 97-107.

122. - Alam al-Huda, H., (2003). “Water in Iranian Architecture”. Ketab-e Mah-e Honar (Book of the Month of Art). No. 57 & 58 (June and July 2003), Pp: 91-84.

123. - Amin Sobhani, E., (1997). “Khur-e Musa”. The Humanities Science, Vol. 5 (Spring and Sumer 1997), Pp: 75-86.

124. - Aminzadeh, B., (2003). “Water, Architecture and Urban Planning of Muslims”. Ketab-e Mah-e Honar, Vols. 57 & 58 (June & July 2003), Pp: 68-73.

125. - Anaseri, J., (1983). “Akhshij of Water is the Basis of Creation and Plant is the Element of Sustaining Life”. Chista, No. 11 (September 1982), Pp: 101-82.

126. - Asadi, A., (2008). “Land Settlement and Land Use Pattern in Bastak Plain of Hormozgan”. Archaeology and History, Vol. 45 (Dec. 2008), Pp: 3-31.

127. - Askari, N., (2009). “The Water Reservoir of the Great Sardar of Qazvin and its Role in the Cultural, Social and Economic Life of the People of the Former Rah-e Ray Neighborhood”. Quarterly Journal of People’s Culture, No. 32, Pp: 204-193.

128. - Attarha, S., (2005). “Mysteries of Kashan Reservoirs”. Culture of the People Quarterly, No. 19 & 20, Pp: 189-180.

129. - Azimi, M., (2016). “Az Atashkadeh ta Ab-Anbar (unpublished travelogues by Iraj Afshar)”. Bukhara Magazine, No. 111 (April & May 2016), Pp: 6-51.

130. - Babak Rad, J., (1971). “Sassanan Monuments of the Persian Gulf (Qeshm Island)”. Historical Surveys, No. 4 (Oct. & Nov. 1971), Pp: 1-30.

131. - Bahar, M., (1997). From Myth to History. Ed. Abolghasem Esmailpour, Tehran: Cheshmeh.

132. - Bayani, S. & Biglar-Beygi Ghajariyeh, M., (2008). “Ab-Anbar-e Seyes Esmaiel”. Journal of Literature and Humanities Science Faculty. Vol. 52. No. 1 (Spring 2008). Pp: 1-28.

133. - Beyzai, V. & Mohammadi, H., (2003). “Investigation of the Effects of Recent Droughts on Groundwater Resources in Neishabour Plain”. Thesis in M.A Natural Geography. University of Tehran (Unpublished).

134. - Boraghi, N., (2005). “Larestan in Safavid Travelogues”. Ketab-e Mah-e Tarikh wa Joghrafia, No. 99-100 (Nov. Dec. 2005), Pp: 152-163.

135. - Daneshpazhooh, M., (1968). “Dastur al-Muluk Mirza Rafia”. Journal of the Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Vol. 16, No. 1 & 2, Pp: 332-298.

136. - Daryaee, T., (2003). “The Persian Gulf Trade in Late Antiquity”. Journal of Word History, No. 14(1), Pp: 1-16.

137. - Darayee, T., (2004). Sassanian Empire. Tr. Morteza Saghebfar, Tehran: Ghoghnous.

138. - De Cardi, B., (1971). “Archaeological Survey in N. Trucial State”. East and West, No. 3-4, Pp: 225-290.

139. - Dehkhoda, A. A., (1998). Dictionary. Tehran: University of Tehran.

140. - Erfanfar, M., (2007). “A Selection of Readings in the Texts of Iranian Endowments”. Farhang-e Yazd, No. 30 (Spring 2007), Pp: 26-45.

141. - Ebrahimi, N., (2008). “Sassanan Buildings in Poshtkuh Region in Borazjan”. Safar. Vol. 14 (March 2008). Pp: 26-28.

142. - Ebrahimi, N., (2012). “Studies and Excavations of Bushehr Province from the Beginning until Now”. Eighty Years of Iranian Archaeology, eds. Y. Hassanzadeh and S. Miri. Vol. 1. Tehran: Pazineh. Pp: 229-244.

143. - Esmaeili Jolodar, M. & Safinezhad, J., (2009). “A Study on Designing Provision, Transfer and Reserving Water in Halfway Caravansarais”. Journal of Archaeological Studies, Vol. 1 (Sumer 2009), Pp: 1-20.

144. - Eghtedari, A., (1969). Remains of Ancient Cities on the Coasts and Islands of the Persian Gulf and the Sea of Oman. Tehran: Anjoman-e Asar-e Melli.

145. - Ensafpour, N. & Ziyai, M., (2017). Dictionary of the Dialect of the People of Evaz. Tehran: Akhtaran.

146. - Farahani, F., (2018). “Historical Mosques of Bastak Region and a Look at the Old Mosque of Bastak”. Isfahan Culture, No. 51 & 52 (Summer 1397), Pp: 41-34.

147. - Farah, Sh., (2015), “Research in Cognition of Beliefs and Customs Related to Tela Wells”. Asar, Vol. 36, No. 70 (Fall 2015), Pp: 92-83.

148. - Fisher, W. B., (1968). “Physical geography”. The Cambridge History of Iran, (Ed. Fisher, W.B.), Vol. 1, Cambridge: Cambridge University Press.

149. - Frye, R., (1979). The Golden Age of Iranian Culture. Tr. Massoud Rajabnia, Tehran: Soroush.

150. - Ghasemi, P., (2010). Archaeological Survey Report of Kazerun Highland Ward. Shiraz: Documentation Center of the General Directorate of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of Fars Province (Unpublished).

151. - Ghobadian, V., (2006). Sustainable Traditional Buildings of Iran. Tehran: University of Tehran.

152. - Golzari, M., (1978). Kermanshahan– Kordestan. Tehran: National Works Association.

153. - Habibi, M., (2011). De La Cite e La Ville. Tehran: University of Tehran.

154. - Hadi, M., (2014). “Physical Structure of Iranian Cities in the Qajar Period before the Nasserite Era from the Perspective of Western Tourists”. Karname-ye Tarikh (History Record), No. 1 (Autumn 2014), Pp: 93-112.

155. - Haghighat, A., (1983). History of Qumis. Tehran: Kian.

156. - Hesarnavi, A., (2018). “Lari (Turkmen Sahara Water Reservoir)”. Pāzh Magazine, No. 31 (Autumn 2018), Pp: 123-132.

157. - Ibn Balkhi, (2006). Farsnama. Ed. Guy Le Strange and Reynold Alleyne Nicholson. Tehran: Asatir.

158. - Janfada, A., (2019). The Great Dictionary of the Evazi Dialect. Shiraz: Navid-e Shiraz.

159. - Ja’fari, S. M., (2015). Siraf, Engineering knowledge of hydraulic structures. Tehran: Payam.

160. - Ja’farian, R., (2007). “Hajj Travels of ibn Battuta (749-725)”. Mighat-e Hajj, No. 61 (Oct. 2007), Pp: 57-80.

161. - Javadi, A., (1984). Architecture of Iran. Tehran: Mojarad.

162. - Kardavani, P., (1989). Dry areas. Tehran: University of Tehran.

163. - Kazemi, A.; Bustani, F. & TalEb-Beydokhti, N. (2011). “Architecture of Reservoirs in the Natural Environment of Larestan”. Natural Geography. No. 11 (Spring 2011), Pp: 123-107.

164. - Khalife Soltani, S. A.; Mostafaee, G. R. & Farasat Kish, A., (1997). “Coliform water contamination in Kashan reservoirs, 1993”. Feyz, No. 1 (1), Pp: 13-19.

165. - Kheirkhah Arani, R., (2006). “Study of the Native and Cultural Structure of Ab-Anbar (with Emphasis on Kashan Water-Reservoirs)”. Nashriye-ye Farhang-e Isfahan (Isfahan Culture Magazine), No. 31 (Spring 2006), Pp: 79-85.

166. - Khodadadian, A., (2005). “Persian Gulf in the Mirror of Iran and Islam”. Name-ye Farhang, No. 55 (Spring 2005), Pp: 58-64.

167. - Khosravi, Kh., (1988). “Bandar Taheri”. The Great Islamic Encyclopedia, Tehran: The Great Islamic Encyclopedia Center, Vol. 1, P: 1858.

168. - Khosravi, M., (1999). “Water in Iranian culture, art and architecture”. Faslname-ye Honar (Art Quarterly), No. 42 (Winter 1999), Pp: 120-112.

169. - Kiani, M., (2000). Islamic Architecture of the Islamic Period. Tehran: SAMT.

170. - Labbaf-Khaniki, M.; Firouzmandi, B. & Khosrowzadeh, A., (2014). “Sasanian Presence on the Persian Gulf Coast Based on Historical Documents and Archaeological Investigations”. Iranian Studies, Vol. 3. Issue 2. No. 2 (Sep. 2014), Pp: 73-91.

171. - Lawas, C. M., & Luning, H. M., (1996). “farmers knowledge and G.I.S Indigenous”.Knowledge and Development Manitor, No. 4 (1), Pp: 8-11.

172. - Lecoq, P., (2002). Les inscriptions achéménides. Tr. Nazila Khalkhali. Tehran: Pazhuhesh wa Nashr-e Farzan-e Rooz.

173. - Mayel-Heravi, Gh., (1975). “Ponds of Herat”. Ariana Magazine (Kabul), No. 297 (Dec. 1350), Pp: 44-37.

174. - Mohammadi Qasrian, S. & Zarei, M., (2016). “Study and Survey of the Works of the Islamic Period of Khorbas Area in Qeshm Island”. Persian Gulf Studies, No. 8 (Winter 2016 and Spring 2017), Pp: 105-96.

175. - Mostowfi, H., (1983). Nozhat al-Qulub. ed. Guy Le Sterange, Tehran: Donya-ye Ketab.

176. - Maserat, H., (2008). “Study of Endowment and Charity in Iranian Reservoirs (Especially Yazd)”. Waqf, Miras-e Javidan, No. 63 (Fall 2008), Pp: 76-60.

177. - Masoudian, S. A., (2006). “Demarcation of Iran’s Water Areas with the Help of Precipitation Turbulence Index”. Applied Sociology. No. 20 (Spring and Summer 2006), Pp: 1-14.

178. - Motlagh, M., (2018). “Evaz; Water Shelter”. Iran Newspaper, 08/22/1397, No. 6922, p: 9.

179. - Me’marian, Gh., (1993). A Tour of the Architecture of Yazd Springs. Tehran: University of Science and Technology of Iran.

180. - Me’marian, Gh., (2009). “Introduction of Some Aspects of Iranian Vernacular Architecture: Construction of Ab- anbar or Underground Cistern”. Journal of Architecture and Urban Planning, Vol. 1. Issue 2, No. 2 (June 2009), Pp: 125-141.

181. - Mollazadeh, K., & Mohammadi, M., (2000). Encyclopedia of Iranian Historical Monuments in the Islamic Period. Public Buildings. Tehran: Sura.

182. - Malekzadeh, E. & Khani-Sanich, M., (2013). “Yazd Waqf Reservoirs in the Qajar and Pahlavi Periods”. Muskuyeh, No. 24 (Spring 2013), Pp: 164-133.

183. - Mohandes, A., (1965). “Water Resources in Terms of Economic Development of Iran”. Bourse Magazine, No. 30 (Feb. 22, 1964), Pp: 14-13.

184. - Mohandes, M. M., (2009). “Places and Works: Definition of Medina”. Ed. Mahmoud Fazel, Miqat-e Hajj Magazine, No. 67 (Spring 2009), Pp: 116-77.

185. - Naderi, N., (dateless). “Pew”. Encyclopedia of the Islamic World. Vol. 5 (unpublished). https://rch.ac.ir/article/Details/13357

186. - Nasser Ibn Khosrow Ghobadiani Marvzi (1991). Naser Khosrow’s Travelogue. Ed. Dr. Mohammad Dabir Siyaghi, Tehran: Zavar.

187. - Naghizadeh, M. (2003). “Characteristics of Water in Iranian Culture and its Impact on the Formation of Living Space”. Journal of Environmental Studies, Vol. 29, Issue 32, No 506 (Dec. 2003), Pp: 71-92.

188. - Nasirian, A. & Mohtashami, A., (2019). “Experimental and numerical investigation of the effects of muddy water on seepage reduction in earthen channels and dry zone of qanat”. Iranian Journal of Irrigation and Drainage, Vol. 13, Issue 4, No. 76 (Nov. and Dec. 2019), Pp: 1052-1063.

189. - Navai, A. & Ahmadi, N., (2002). “The Structure of the Endowment Institution in the Safavid Period”. Journal of Humanities, Al-Zahra University, No. 43, Pp: 21-42.

190. - Noorbakhsh, H., (2002). “Traditional Professions and Technologies: Water Ponds on the Shores of the Persian Gulf”. Journal of Culture and People, No. 2 (Summer 2002), Pp: 91-78.

191. - Nourizadeh Bushehri, E., (1946). The Current Land of Iran and the Persian Gulf. Tehran: Omid newspaper printing house.

192. - Pargari, S. & Joudaki, M., (2016). “Study of Transportation Routes from Shiraz to Isfahan (from the First Centuries of Islam to the Formation of the Safavid Government 232 to 907 AH / 846 to 1501 AD)”. Historical Studies, No. 29 (Spring 2016), Pp: 39-56.

193. - Pourja’far, M., (2002a). “Revival of Traditional Water Supply System in the Persian Gulf”. Geographical Researches, No. 67 (Winter 2002), Pp. 39-49.

194. - Pourja’far, M., (2002b). “Maintenance and rehabilitation of traditional fresh water supply system and its components in the Persian Gulf”. Journal of Literature and Humanities Science Faculty, Vol. 52, No. 4 (Winter 2002), Pp: 423-442.

195. - Pouriafar, M. R., (1995). “Urban Aesthetics and Architecture in the Settlements Along the Persian Gulf”. Tehran Times, Vol. XVII, No. 205, December 1995, P: 4.

196. - Rezaei, A., (2007). “Water, Mirror and Religion: A Look at the Place of Water in the Life of the People of Hormozgan”. Ketab-e Sahneh, No. 63 (Sep. 2007), Pp: 25-21.

197. - Ranjbar, M. Gheyrati Arani, L. & Jamshidi-Rad, M., (2016). “Villagers’ Religious Attitude Style towards Behavior Management about Water in Two Areas of Fars and Isfahan Provinces (Izadkhast & Ramshe)”. Environmental Education and Sustainable Development, Vol. 4, Issue 4, No. 4 (Sep. 2016), Pp: 17-32.

198. - Revayat-e Darab Hormozdyar (Dateless). Bound by the Zoroastrian’s Fortune-Telling, 2 Volumes, No-place: Bina Publishing [See: Revayat-e Darab Hormozdyar, by Rostam Unvala, Bombay, 1922; Also: Dalvand, Hamidreza. “Revayat-e Darab Hormozdyar and Manuscript of the Library of the Islamic Consultative Assembly”, Payam-e Baharestan, Tehran, 2006, Volume 2, Issue 2, Number 5].

199. - Roumlu, H., 10th AH, (1357). Ahsan al-Tavarikh. ed. Abdolhossein Navai, Tehran: Babak Publications.

200. - Savanpour, H. et al., (2018). “Water Crisis Management (Comparative Studies)”. Expert Reports (Research Center of the Islamic Consultative Assembly). Oct. 201., Pp: 499-471.

201. - Soroushian, J.-S., (1997). Water, Bath and Cleanliness among Iranian Zoroastrians. Tehran: Makan Publishing.

202. - Siroux, M., (1970). Iranian Caravanserais and Small Buildings in the Middle of the Road. tr. Issa Behnam. Tehran: National Organization for the Protection of Antiquities.

203. - Sha’bani, M., (2011). “Evaluation of Geostatistical Methods in Preparing Groundwater Quality Maps and Their Zoning, Case Study: Neyriz Plain, Fars Province”. Natural Geography, No. 13 (Fall 2011), Pp: 96-83.

204. - Shakur, A. & Shukri, R., (2006). “The Effect of Natural Factors on the Economic and Social Status of Lar City in the Urban Hierarchy of Fars Province”. Journal of Planning Studies of Human Settlements, Vol. 1, Issue 2, No. 2 (Sep. 2006), Pp: 91-114.

205. - Shahabi, A., (1964). History of Waqf in Islam. Tehran: Publications of the General Directorate of Endowments.

206. - Shahrivari, N. & Yousefifar, Sh., (2017). “Investigation of Hidden Functions of Endowed Water Reservoirs in Tehran During the Qajar Period”. Journal of Social and Economic History, Vol. 6, Issue 1 (Spring and Summer 2017), Pp: 50-39.

207. - Salehi, K. & Ferestadeh, R., (2012). “Ab-Anbar-ha-ye Ghohestan”. Journal of Greater Khorasan, Vol. 2, Issue 8, No. 8 (July 2012), Pp: 51-63.

208. - Sedaghatkish, J., (2004). “Ab-Anbar”. Waqf, Miras-e Javidan, No. 47 (Spring 2004), Pp: 81-76.

209. - Samadi, Zh., (2003). “Method of Collecting Rainwater Among the Zoroastrians of Behrouch”. Chista, No. 204 & 205 (Jan. and Feb. 2003), Pp: 332-327.

210. - Tabari, M., (2005). Tarikh al-Rosol wa al-Moluk (History of the Messenger and the Kings). Tr. Sadegh Nash’at, Tehran: Elmi wa Farhangi.

211. - Stein, M. A., (1937). Archaeological Reconnaissances in North Western India and south Eastern Iran. London.

212. - Tavernier, J.-B., (1984). The Voyages to Persia. Tr. Abutorab Nouri, Tehran: Hamid Shirvani Publisher.

213. - Tofighiyan, H. & Bastani, M., (2017). “Burial Practice of Sassanians In the Persian Gulf Region”. Journal of Archaeological Studies, No. 14 (March 2017), Pp: 17-34.

214. - Varjavand, P., (1976). “The Role and Importance of Ponds and Reservoirs in the Context of Iranian Cities”. Journal of Art and People, No. 168, (Oct. 1976) Pp: 5-6.

215. - Varjavand, P., (1983). “Water Reservoirs”. Iranian Architecture in the Islamic Period, ed. Mohammadyousef Kiani, Tehran: Jihad Daneshgahi.

216. - (Unknown). (1988). Travelogue of Persian Gulf Ports and Islands During the Reign of Mohammad Shah Qajar (1250 to 1264 AH). Ed. Manouchehr Sotoudeh. Tehran: Cultural Institute of Jahangiri.

217. - Vandidad (1997). Translation and introduction by Hashem Razi, Tehran: Fekr-e Rooz.

218. - Whitehouse, D., (1973). “Siraf Houses”. Tr. Hossein Bakhtiari. Historical Studies, No. 46 (Aug. and Sep. 1973), Pp: 59-76.

219. - Yarshater, E., (1977). Encyclopedia of Iran and Islam. Tehran: Book Translation and Publishing Company.

220. - Yousefvand, Y. & Neyestani, J., (2019). “Communication Routes of the Western Part of Lorestan Province (Tarhan) in the Sassanian Period and the Early Islamic Centuries (with Emphasis on Spring Routes)”. History of Islam and Iran, No. 44 (Winter 1398), Pp: 207-179.

221. - Yousefi, H. & Momeni, M., (2016). “Compromise Programing for Prioritizing the Strategies of Improving the Education Level to Increase Public Involvement in Sustainable Development and Protection of Ground Water Resources”. Environmental Education and Sustainable Development, Vol. 5, Issue 1, No 1 (Dec. 2016), Pp: 67-77.

222. - Yaqut al-Hamavi, (2001). Mu’jam al-Buldan. Tr. Manzavi, Tehran: Cultural Heritage Research Institute.

223. - Zafarzadeh, A., (2006). “The determination of water chemical quality of cisterns in rural areas of Golestan province”. Journal of Gorgan University Medical Science, No. 8 (1), Pp: 51-54.

224. - Zand-e Vahumen-Yasn wa Karname-ye Ardeshir Papakan, (1963). Ed. Sadegh Hedayat, Tehran: Amirkabir.

225. - Zezuli, M.; Bayramnezhad, N.; Ghorban, M. O.; Kerr, Y. & Taghavi, M., (2011). “Study of Bacteriological Quality of Water Reservoirs in the Villages of Aghqala and Bandar-e-Turkmen in 2008”. Quarterly Journal of Health Sciences, Vol. 3, No. 4, Pp: 25-33.

226. - Zia Tavana, M., (2018). “The Role of Traditional Islamic-oriented Urban Elements in the Morphology of “Old Lar City”. Armanshahr Architecture & Urban Development. Vol. 10, Issue 21 (March 2018), Pp: 365-375.

227. - Water Displaced, BBC Environmental News Service, Alex Kirby, 2000.

228. - “Implementation of the Plan to Revive Historic Water Structures on Qeshm Island”.Persian Gulf Central Radio and Television News Agency: Hormozgan, 04/14/2017, News ID: 1703627.

229. - “Ponds of Blessing and Security: Description of Reservoirs in Evaz City of Fars province and the Original Iranian Solution for Water Storage”. Payam-e-Danesh website, Hadi Sedighi, 07/05/1397 https://payamedanesh.com/?p=18211

230. - Ali Ibn Mirza, Houses of Hajj, 1219 AH, https://hajj.ir/fa/44065

231. - “The Movement of Ponds from Evaz and Lar to Gerash?”. Haft-Berkeh website, 09/04/1400, https://www.gerishna.com/archives/111308

232. - “Movement to Revive Ponds”. Shahrvand newspaper, 10/10/1397, Mahtab Judaki, p. 4. https://shahrvand-newspaper.ir/1397/10/10/Main/PDF/13971010-1584-4-72.pdf

233. - “Existence of 3 Thousand Reservoirs in Bastak, a Bed for Runoff Extraction by Traditional watershed management method”. Pana News Agency, 02/30/1397, http://pana.ir/news/823293

ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.