سال 7، شماره 23 - ( 3-1402 )
سال 7 شماره 23 صفحات 182-161 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ahmadipour A, Hesari M, Zehtabvar O. (2023). Studying the Economic Subsistence of Iron Age in Taghiabad Site based on Animal Findings. Parseh J. Archaeol. Stud.. 7(23), 161-182. doi:10.30699/PJAS.7.23.161
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-530-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-530-fa.html
احمدی پور آزاده، حصاری مرتضی، زهتابور امید.(1402). مطالعۀ اقتصاد معیشتی عصرآهن محوطۀ تقیآباد براساس یافتههای جانوری مطالعات باستانشناسی پارسه 7 (23) :182-161 10.30699/PJAS.7.23.161
آزاده احمدی پور1 
، مرتضی حصاری*2 ، امید زهتابور3
، مرتضی حصاری*2 ، امید زهتابور3
1- دانشجوی دکتری گروه باستانشناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران ،mhessari@yahoo.de
3- استادیار گروه علوم پایه، دانشکدۀ دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2- دانشیار گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران ،
3- استادیار گروه علوم پایه، دانشکدۀ دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده: (2411 مشاهده)
در تابستان 1397 ه.ش. کاوش باستانشناسی تپۀ تقیآباد 1 و 2 در شهرستان ورامین انجام شد. این محوطهها در شمال روستای تقیآباد و در جنوب روستای آجربست از توابع بخش جوادآباد ورامین قرار دارد. یافتههای کاوش دربرگیرندۀ دورههای فرهنگی عصرمفرغ و عصرآهن هستند؛ از جمله یافتههای ارزشمند این محوطه، بقایای جانوری بود که جهت شناخت نظام معیشتی ساکنین ادوار مختلف تاریخی آن بسیار حائز اهمیت است. مهمترین هدف این پژوهش، شناخت نظام اقتصادی معیشتی درمیان جامعۀ ساکن عصرآهن برپایۀ مطالعات جانورباستانشناسی در تقیآباد است. پرسش اصلی که در این پژوهش مطرح میشود این است که، چه گونههای جانوری در این محوطه قابل شناسایی است و چگونه بقایای استخوانی جانوران در بازسازی شیوۀ معیشتی دورۀ مورد مطالعه، قابل استفاده هستند؟ برروی یافتههای استخوانی عصرآهن محوطۀ تقیآباد (تقیآباد1 و تقیآباد2)، آثار سوختگی و بریدگی برروی برخی از استخوانها قابل مشاهدهاست که آثار بریدگی ممکن است بر اثر قصابیشدن بهوجود آمده باشند. اساس کار این پژوهش بر پایۀ مطالعات برروی یافتههای جانوری است که در کاوش باستانشناسی از تپههای تقیآباد 1 و 2 بهدست آمدهاند. یافتههای پژوهش نشاندهندۀ استفاده از گونههای جانوری گوسفند، بز، گاو، غزال، تکسمی (اسب و الاغ)، گوزن، گراز، گوسفند وحشی، پرنده، سگ و روباه در تپۀ تقیآباد1 و گونههای جانوری گوسفند، بز، گاو، گراز، غزال، تکسمی (اسب و الاغ)، سگ، گوزن و پرندگان در تپۀ تقیآباد2 هستند. مطالعه نشانداد که دامپروری نقش مهمی را در معیشت مردم این محوطه داشتهاست.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1399/10/4 | پذیرش: 1399/12/14 | انتشار: 1402/3/1
دریافت: 1399/10/4 | پذیرش: 1399/12/14 | انتشار: 1402/3/1
فهرست منابع
1. - اسدیاجایی، سیدکمال؛ عباسنژادسرستی، رحمت؛ فاضلینشلی، حسن؛ و ولیپور، حمید، (1398). «تحلیل پیچیدگیهای اجتماعی- اقتصادی جوامع مرکز فلات ایران در هزارۀ پنجم قبل از میلاد براساس فناوری سفال». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 20: 36-21.
2. - آقالاری، بایرام، (1387). «بررسی و مطالعۀ سفالینههای عصرآهن دشت ری براساس کاوشهای گورستان تپهپردیس». پایاننامۀ کارشناسیارشد باستانشناسی دانشگاه تهران (منتشرنشده).
3. - پوربخشنده، خسرو، (1382). «گزارش فصل سوم کاوش در محوطۀ باستانی فرهنگ سفال خاکستری تپه صرم، استان قم، بخش کهک، روستای صرم». تهران: مرکز اسناد پژوهشکدۀ باستانشناسی (منتشرنشده).
4. - تهرانیمقدم، احمد، (1373). «گورستان هزارۀ اول قبل از میلاد پیشوا». یادنامۀ گردهمایی شوش، جلد اول: 62-53.
5. - چایچیامیرخیز، احمد، (1386). «تپه مافینآباد». ویژهنامۀ پژوهشهای باستانشناسی استان تهران در سال 1385، ج 1، تهران پژوهشکدۀ باستانشناسی با همکاری سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران و دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین- پیشوا: 45-37.
6. - حصــاری، مرتضــی، (۱۳۹۳). «کاوش لایهنــگاری معینآبــاد، شهرســتان پیشــوا، اســتان تهــران، اســتقراری از دورۀ روستانشــینی ابتدایــی در شــرق دشــت ری، مرکــز فـلات ایـران». گزارشهـای سـیزدهمین گردهمآیـی سـالانۀ باستانشناسـی ایـران، ۱۰ تـا ۱۲ اسـفندماه ۱۳۹۳، تهـران: پژوهشـگاه میراثفرهنگـی، صنایعدستی و گردشـگری: 113-110.
7. - حصاری، مرتضی، (1396). «تدفین عصرآهن در مرکز فلات ایران، مطالعه موردی: محوطۀ سفالین پیشوا». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 7 (15): 101-116.
8. - حصـاری، مرتضـی؛ علییـاری، احمد؛ و اکبری، حسن، (۱۳۸۶). «گـزارش لایهنگاری و تعییـن حریـم در محوطـۀ باسـتانی شـغالی، پیشـوا». گزارشهـای باستانشناسـی 7، مجموعـه مقـالات نهمیـن گردهمآیـی سـالانۀ باستانشناسـی ایـران، تهـران: پژوهشـگاه ســازمان میراثفرهنگــی صنایعدستی و گردشــگری، پژوهشــکدۀ باستانشناســی: 164-131.
9. - خسروی، شکوه؛ خطیبشهیدی، حمید؛ وحدتینسب، حامد؛ و علیبیگی، سجاد، (1389). «الگوهای استقراری دوران پیشازتاریخ در حوضۀ آبریز ابهررود». پیامباستانشناس، 7 (13): 23-46.
10. - سرلک، سیامک، (1389). فرهنگ هفت هزار ساله شهر قم (کاوشهای باستانشناختی محوطۀ قلی درویش جمکران-قم). چاپ اول، ناشر: نقش.
11. - سرلک، سیامک؛ و عقیلینیاکی، شیرین، (1383). «تکنیکهای معماری و فنآوری فلزکاری در جوامع استقراری عصر آهن I و II محوطۀ قلیدرویش، جمکران-قم». اثر، 38 و 39: 59-96.
12. - عزتپور، مرتضی، (1382). پرورش گوسفند و بز بومی ایران. تهران: ناشر مرتضی عزتپور.
13. - ضیایی، هوشنگ، (1375). راهنمای صحرایی پستانداران ایران. تهران: انتشارات سازمان حفاظت محیطزیست.
14. - قاسمی، سبحان؛ حصاری، مرتضی؛ و اکبری، حسن، (1397). «زوارهور، مرکزی از دورۀ شهرنشینی (آغاز نگارش) دشت ورامین: بررسی شاخصههای سفالی». مطالعات باستانشناسی پارسه، 2 (4): 68-51.
15. - کابلی، میرعابدین، (1378). بررسیهای باستانشناسی قمرود. ضمیمۀ گزارشهای باستانشناسی 2، تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور، پژوهشکدۀ باستانشناسی.
16. - مجیدزاده، یوسف، (1389). کاوشهای محوطۀ باستانی ازبکی. جلد اول، «هنر و معماری»، تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان تهران: 606-275.
17. - محمدیارلو، مجید؛ حصاری، مرتضی؛ و بیکمحمدی، خلیلالله، (1400). «ارزیابی و تحلیل فرهنگهای عصر آهن دشت ورامین-پیشوا، مبتنیبر کاوش تپۀ تقیآباد». مطالعات باستان شناسی پارسه، ۵ (۱۶): ۲۹-۵۰. (10.30699/PJAS.5.16.29).
18. - مشکور، مرجان، (1374). «باستان جانورشناسی و اهمیت آن در باستانشناسی». میراث فرهنگی، 13: 47-42.
19. - مشکور، مرجان (1381). «مقدمهای بر باستانجانورشناسی سیلک در زیگورات سیلک (بهکوشش دکتر صادق ملکشهمیرزادی)». سلسله گزارشهای باستانشناسی 2، تهران: انتشارات معاونت پژوهشی پژوهشکدۀ باستانشناسی: 142-135.
20. - مشکور، مرجان؛ و محاسبکریملو، فاطمه، (1389). «شکار و دامپروری در دشت ساوجبلاغ از هزارۀ ششم تا عصرآهن: محوطه ازبکی، مطالعه باستان جانورشناختی تپههای جیران، مارال، دوشان و ازبکی». کاوشهای محوطۀ باستانی ازبکی، جلد اول، هنر و معماری: 606-572.
21. - ملابیرامی، مرجان، (1397). «بررسی و تحلیل باستانشناسی بقایای استخوانهای جانوری عصرآهن محوطۀ قرهتپه سگزآباد». پایاننامۀ کارشناسیارشد باستانشناسی دانشگاه تهران (منتشرنشده).
22. - ملکشهمیرزادی، صادق، (1356). «گزارش مقدماتی فصل اول و دوم حفاری تپه سگزآباد». مارلیک، 2: 98-81.
23. - ملکشــهمیرزادی، صــادق، (۱۳۸۲). ایــران در پیــشازتاریــخ. چــاپ دوم، تهــران: انتشــارات ســازمان میراثفرهنگــی.
24. - مهرکیان، جعفر، (1374). «پژوهشی در معماری نوشناخته فرهنگ سفال خاکستری در تپه معمورین». مجموعه مقالات نخستین کنگرۀ تاریخ معماری و شهرسازی ایران، ارگ بم، کرمان، جلد سوم، تهران: سازمان میراثفرهنگی: 5-74.
26. - Abdul Rauf., (2014). “Animal Bone – A Brief Introduction, Department of Physics, PYP Jazan University, Jazan, K.S.A”. International Journal of Science, Environment and Technology, 3, (4): 1458 – 1464.
27. - Aghalari, B., (2008). “Evaluation and study of Iron Age ceramics in Ray plain based on Tappe Pardis Cemetery excavations”. Master Degree Thesis, Archeology Department of Tehran University (Unpublished).
28. - Albarella, U.; Dobney, K. & Rowley-Conwy, P., (2009). “Size and shape of the Eurosian wild boar (Sus scrofa), with a view to the reconstruction of its Holocene history”. Environmental Archaeology, 14(2): 103- 136.
29. - Asadi Ojaei. SK.; Abbasnejad, R.; Fazeli Nashli, H., et al (2019). “Analysis Socio-Economic Complexitiesof the Societies of the Central Plateau of Iran During 5th Millennium B.C.E. on the Basis of Pottery Technology”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 9: 21-36. (DOI: 10.22084/nbsh.2019.16225.1739).
30. - Binford, L. R., (1981). Faunal Remains from Klasies River Mouth. New York: Academic Press.
31. - Chaychi Amirkhiz, A., (2007). “Tappe Mafin Abad, Special Issue on archeologic studies of Tehran Province (2006)”. Vol. 1, Tehran: Archology Research Center in cooperation with Cultural Heritage, Handy crafts and tourism Organization of Tehran province and Islamic Azad University Varamin branch: 37-45.
32. - Davis, Simon, J. M., (1987). The Archaeology of Animals. London: BT, Batsford Ltd.
33. - Ezzatpour, M., (1382). Sheep and Goat breeding in Iran. 1st edition.
34. - Fazeli Nashli, H., (2001). “An Investigation of Craft Specialisation and Cultural Complexity of the Late Neolithic and Chalcolithic Periods in the Tehran Plain”. Ph.D. Thesis, Department of Archaeology, University of Bradford.
35. - Fazeli, H.; Coningham, R. A.; Young, R. L.; Gillmore, G. K. & Maghsoudi, M., (2007). “Socio-economic Transformations in the Tehran Plain: Final season of Settlements Survey and Excavations at Tepe Pardis”. IRAN, XLV: 267-285.
36. - Ghasemi, S.; Hessari, M. & Akbari, H., (2018). “Zavarehvar, a center of civilization in Varamin plain: evaluation of ceramic indices”. Parseh archeological Studies, 2 (4): 51-68.
37. - Ghirshman, R., (1938). Fouilles de Sialk. Paris.
38. - Hessari, M., (2018). “Iron age’s Burials in Central Iranian Plateau Case Study: Tepe Sofalin, Pishva, Tehran Province”. Pazhoheshha-ye Bastan Shenasi Iran, 7: 101-116. (DOI: 10.22084/nbsh.2018.8093.1354).
39. - Hessari, M., (2014). “Strartigraphic excavation of Moeinabad, Pishva town, Tehran province, Residence from primary villagesat east of Ray plain, Center of Iran Plain”.Report of 13th annual symposium of archeology, 1-3 March 2015, Tehran: Cultural Heritage, Handy crafts and tourism Research center: 110-113.
40. - Hessari, M.; Aliyari, A. & Akbari, H., (2007). “Report of Stratigraphy and border identification at Shoghali archeologic site, Pishva”. Archologic Reports 7, Articles collection of 0th annial symposium of Iran archeology, Tehran: Handy crafts and tourism Research center: 131-164.
41. - Kaboli, M., (1999). Qomroud archeological assessments, appendix of archeological report 2. Tehran: Cultural heritage organization, Archeological research center.
42. - Khosravi, Sh.; KhtibShahidi, H.; Vahdatinasab, H. & Alibeygi, S., (2010). “Patterns of prehistoric residence in draining basin of Abhar river”. Payam-E-Bastanshenas, 7 (13): 23-46.
43. - London, D. B., (2005). “Zoo archaeology and historical archaeology: Progress and prospects”. Journal of archaeological method and theory. 12 (1): 1-36.
44. - Mashkour, M. & Yaghmayi, E., (1998). “Faunal remains from Tappeh Hessar (Iran); results of the 1995 excavation’’. Proceedings of XIII IUSPP Congress, sept. 1996, Forli, Italie, Vol. I: 543-551.
45. - Malek Shahmirzadi, S., (1977). “Primary report of first and second seasons of excavations in Sagzabad hills”. Malik Journal, 2: 81-98.
46. - Malek Shahmirzadi, S., (2012). Sialk villagers: Articles collection of Sialk Review Plan. Cultural heritage and handycraft research center.
47. - Malek Shahmirzadi, S., (2003). Prehistoric Iran. 2nd edition, Tehran: Publications of Cultural Heritage Organization.
48. - Marciniak, A., (2011). “The Secondary Products Revolution: Empirical Evidence and its Current Zooarchaeological Critique”. Journal of World Prehistory, 24: 17–130.
49. - Mashkour, M. & Mohaseb Karimlou, A., (2018). “Hunting and husbandry in Savojbolagh plain from 6th millennia B.C to Iron Age: Ozbaki site, Zooarcheological study of Jayran, Maral, Doushan and Ozbaki hills, Excavations of Ozbaki archeological site”. Volume 1, Art and Architecture, Cultural heritage, Handy crafts and tourism Organization of Tehran: 275-606.
50. - Mashkour, M., (2002). “An introduction to zooarcheology of Sialk in Sialk Ziggurat (Dr Sadegh Shahmirzadi), Series of archeological reports 2, publications of archeological research center”. deputy of research: 135-142.
51. - Merritt, S. R., (2016). “Cut Mark Cluster Geometry and Equifinality in Replicated Early Stone Age Butchery”. International Journal of Osteoarchaeology, 26(4: 585-98.
52. - Mohammad-Yarluo, M.; Hessari, M. & Beik-Mohammadi, Kh., (2021). “Evaluation and Analysis of Iron Age Cultures of Varamin-Pishva Plain, Based on Exploration of Taghiabad Tepe”. Parseh J Archaeol Stud, 5 (16): 29-5. (10.30699/PJAS.5.16.29).
53. - Mollabayrami, M., (2018). “Archeological assessment and analysis of animal bone remaining of Iron Age in Sagzabad, Qaratappe site”. Thesis of Master Degree, Tehran University (Unpublished).
54. - Monchot, H., (2020). “The faunal remains from Mamluk Khirbat al-Sar (Jordan)”. Polish Archaeology in the Mediterranean, 29 (2): 677-697.
55. - O'Connor, T., (2018). “Zooarchaeology”. The Encyclopedia of Archaeological Sciences: 1-7.
56. - Payne, S., (1973). “Kill-off patterns in sheep and goats. The mandibles from Asvan Kale”. Anatolian Studies, 23: 281- 303.
57. - Pobiner B. L.; Higson, C. P.; Kovarovic, K.; Kaplan, R. S.; Rogers, J. & Schindler, W., (2018). “Experimental butchery study investigating the influence of timing of access and butcher expertise on cut mark variables”. International Journal of Osteoarchaeology. 28(4): 377-87.
58. - Pourbakhshande, Kh., (2003). “Report of the third season excavation in archeologic site of Farhang sofal khakestari tappe sarm, Qom province, Kahak district, Sarm village”.Iranian center for archeological research (Unpublished).
59. - Rackham, D. J., (1994). Animal Bones, Interpreting the Past. University of California Press.
60. - Redding, R., (1981). “Decision making in subsistence herding of sheep and goats in the Middle East”. Ph.D. thesis, University of Michigan.
61. - Reitz, E. J. & Wing, E. S., (2008). Zooarchaeology. Cambridge: Cambridge University Press.
62. - Report of Tehran department of environment, (2014). Department of environment of Varamin and Gharchak province, ecological view of Varamin and gharchak province.
63. - Sarlak, S. & Aghiliniaki, Sh., (2005). “Architectural technics and Metallurgic technologies in residences during Iron Ages I and II in Gholi Darvish Site, Jamkaran Qom”. Athar, 38 & 39: 59-96.
64. - Schmidt, E. F., (1937). Excavation at Tepe Hissar, Iran. Philadelphia.
65. - Sherratt, A., (1981). Plough and Pastoralism: Aspects of the Secondary Products Revolution. Cambridge University Press, Cambridge.
66. - Tehrani Moghaddam, A., (1994). “1 millennium B.C Pishva Cemetery”. Memorial of Susa Symposium, 1: 53-62.
67. - Vaufrey, R., (1939). “Faune de Sialk”. in: Ghrishman 1938-9.
68. - Vanden Berghe, L., (1964). La nécropole de Khurvin. Leiden.
69. - Vandenberghe, L., (1981). Luristan. Vorgeschichtliche Bronzekunst aus Iran, Munchen.
70. - Van Der warker, A.; Peres, M.; Tanya. M. & Media, L. L. C., (2010). Integrating Zooarchaeology and Paleoethnobotany, A Consideration of Issues, Methods and Cases. Springer Science+Business.
71. - Wilson, D. E. & Reeder, D. M., (2005). Mammal Species of the World, A Taxonomic and Geographic Reference (3rd Ed). Johns Hopkins University Press.
72. - Ziaei, H., (1996). Manual of Iranian Desert mammals. 1st edition, Department of environment, Tehran.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |