logo
سال 6، شماره 20 - ( 6-1401 )                   سال 6 شماره 20 صفحات 135-107 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Zaban Band N, Rezaloo R, Javanmardzadeh A, Hajizadeh K. (2022). An Archaeological Attitude on the Burial Structures of Khānqah-E Gilvan Cemetery, Khalkhal. Parseh J. Archaeol. Stud.. 6(20), 107-135. doi:10.30699/PJAS.6.20.107
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-414-fa.html
زبان‌بند نسرین، رضالو رضا، جوانمردزاده اردشیر، حاجی‌زاده کریم.(1401). نگاهی باستان‌شناختی به ساختارهای تدفینی گورستان خانقاه گیلوان خلخال، اردبیل مطالعات باستان‌شناسی پارسه 6 (20) :135-107 10.30699/PJAS.6.20.107

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-414-fa.html


1- دکتری باستان‌شناسی، گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2- استاد گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ، r_rezaloo@uma.ac.ir
3- دانشیار گروه باستان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
چکیده:   (2611 مشاهده)
گورستان خانقاه گیلوان در دامنۀ غربی کوه‌های تالش و در 60 کیلومتری جنوب‌شرقی خلخال بین روستاهای گیلوان و خانقاه قرار دارد و بخشی از شهرستان خلخال در استان اردبیل است. گورستان خانقاه در طی عملیات احداث جاده در روستای خانقاه در سال 1385 ه‍.ش.، شناسایی شد. با توجه به تاریخ‌گذاری انجام‌شده، این گورستان از عصرمفرغ میانی تا عصرآهن I و II و دورۀ پارتیان مورد استفاده بوده است، اما شواهدی در استفاده از آن در عصرمفرغ جدید در دست نیست؛ با این وجود شیوه‌های تدفینی یکسانی در عصرآهن I و II وجود داشته است. براین‌اساس، پرسش بنیادی این خواهد بود، مرحلۀ اولیه استفاده از گورستان خانقاه گیلوان ازطریق طبقه‌بندی، گونه‌شناسی و مطالعات مقایسه‌ای سفال مربوط به چه دوره یا دوره‌هایی است؟ هم‌چنین با توجه به اشیاء قرار داده‌شده در گورها و انرژی مصرف‌شده در ساختار قبور می‌توان تمایزی در بین افراد تدفین‌شده در گورها قائل شد؟ تشابهات سفالی با فرهنگ‌های منطقۀ قفقاز جنوبی در مرحلۀ گذار از عصرمفرغ قدیم به مفرغ میانی به ما اجازه می‌دهد مرحلۀ آغازین استفاده از این گورستان را تا اواخر هزارۀ سوم پیش‌ازمیلاد، عقب ببریم. در پژوهش پیش‌رو، ضمن معرفی گورهایی که به این دوره اختصاص یافته است، با تکیه بر طبقه‌بندی، گونه‌شناسی و مطالعات تطبیقی سفال، گاه‌نگاری پیشنهادی ارائه شده است. بر این‌اساس از مجموع ظروف به‌دست‌آمده از 11 گور تعداد 148 ظرف سفالی در این راستا مورد بررسی قرار گرفت. شیوۀ پژوهش از نوع توصیفی-تطبیقی است و نتایج بر اساس مطالعات مقایسه‌ای مورد تحلیل قرار گرفته است؛ هم‌چنین در ادامه با توجه به اشیاء تدفینی و ساختار قبور وجود تفاوت در موقعیت افراد دفن‌شده در قبرستان بحث شده است. 
متن کامل [PDF 2630 kb]   (811 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1399/6/26 | پذیرش: 1399/8/29 | انتشار: 1401/6/10

فهرست منابع
1. - رضالو، رضا، (1386). «گزارش مقدماتی اولین فصل کاوش در گورستان خانقاه گیلوان». اردبیل: مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اردبیل (منتشر نشده).
2. - رضالو، رضا، (1387). «گزارش مقدماتی دومین فصل کاوش در گورستان خانقاه گیلوان». اردبیل: مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اردبیل (منتشر نشده).
3. - رضالو، رضا، (1388). «گزارش مقدماتی سومین فصل کاوش در گورستان خانقاه گیلوان». اردبیل: مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌‌دستی و گردشگری استان اردبیل (منتشر نشده).
4. - رضالو، رضا، (1389). «گزارش مقدماتی چهارمین فصل کاوش در گورستان خانقاه گیلوان». اردبیل: مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اردبیل (منتشر نشده).
5. - عابدی، اکبر، (1390). «بررسی و تحلیل داده‌های باستان‌شناختی محوطۀ کول‌تپۀ جلفا و مقایسۀ تطبیقی-تحلیلی یافته‌های آن با مناطق همجوار». پایان‌نامۀ کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس (منتشر نشده).
6. - عمرانی، بهروز؛ و ژاله‌اقدم، جواد، (1387). «گزارش لایه‌نگاری و تعیین حریم تپه‌ذوالبین شهرستان هشترود». تبریز: مرکز اسناد ادارۀ کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان‌شرقی (منتشر نشده).
7. - علیزاده، کریم؛ و آذرنوش، مسعود، (1382). «بررسی روشمند تپه باروج: روابط فرهنگی دو سوی رود ارس». مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ، 17 (2): 22-3.
9. - Abedi, A., (2011). “Study and Analysis of Archeological Material of Kul-Tepe-ye Jolfa and ComparativeAnalytical Comparison of its Data with Adjacent Regions”. Unpublished M.A. diss, University of Tarbiat Modares, Tehran.
10. - Alizadeh, K. & Azernoush, M. (2003a). “Systematic survey of Tepe Baruj Sampling method and statistical results (Barresi-ye Raveshmand-e Tappe-ye Baruj: Ravesh-e Numunebardari va Natayej-e Amari)”. Iranian Journal of Archaeology and History, 33: 4-25, (In Persian with English Summary).
11. - Brown, J. A., (1982). “The Search for Rank in Prehisto burials”. In: Chaman, R., Kinnes, I. & Randsborg, K. (eds.), The archaeology of death., Cambridge University Press: 25-37.
12. - Brown, T., (1951). Excavation in Azerbaijan. 1948, London.
13. - Burney, C. A., (1979). “Mehkinshahr survey (Survey of Excavations in Iran)”. IRAN, 17: 155-156
14. - Edwards, M., (1981). “The pottery of Haftavan VIB (Urmia Ware)”. IRAN, 19: 101-140.
15. - Edwards, M., (1983). Excavations in Azerbaijan (North-western Iran), Haftavan, Period VI. BAR international series; 182. UK
16. - Edwards, M., (1986). “Urmia Ware and its distribution in North-Western Iran in the Second Millennium B.C.: A review of the results of excavation and surveys”. IRAN, 12: 125-155.
17. - Khudaverdyan, A. YU., (2017). “Decapitation of humans and anthropomorphic figurines in the Kura-Araxes from Armenia”. Mankind Quarterly, 57 (4): 487-518.
18. - Kroll, S., (2017). “Early to middl bronze age transition in the Urmia basin”. Subartu, XXXVIII: 203-212
19. - Kushnareva, K. Kh., (1997). The Southern Caucasus in Prehistory: Stages of Cultural and Socioeconomic Development From the Eight to the Second Millennium BC. University of Pennsylvania Museum Publication
20. - Nugent, S. E., (2017). “Pastoral mobility and the formation of complex settlement in the middle bronze age şərur valley, Azerbaijan”. Ph.D. Thesis, University of Ohio State., Ohio
21. - Omrani, B. & Zhaleh Agdam, J., (2007). “Stratigraphy Report and Operation specify limits of Zolbin Tepe, Hashtrood, Tebriz”. Unpublished report, prepared for ICHTO. (In Persian).
22. - Özfırat, A., (2001). “Doǧu Anadolu Yayla Kültürleri (M.Ö. II. Binyıl)”. Ph.D Thesis, Univerity of Istanbul, Istanbul.
23. - Özfırat, A., (2002). “Van-Urmia Painted Pottery from Hakkari”. Archaologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 34: 209-228.
24. - Pecorella, P. E. & Salvını, M., (1984). “Tra lo Zagros e l’Urmia: Ricerch Storiche ed Archeologich Nell’Azerbaigian Iraniano”. Roma.
25. - Poulmarc’h, M. & Le Mort, F., (2016). “Diversifiction of the funerary practices in the Southern Caucasus from the Neolithic to the Chalcolithic”. Quaternary International, 395: 184-193
26. Poulmarc’h, M.; Pecqueur, L. & Jalilov, B., (2014). “An overview of Kura-Araxes funerary practices in the Southern Caucasus”. Paléorient, 40 (2): 231-246.
27. - Puturidze, M., (2003). Social and Economic Shifts in the South Caucasian Middle Bronze Age. Archaeology in the Borderlands (eds.), Smith and Rubinson, USA.
28. - Rezaloo, R., (2006). “Khānqah-e Gilvan Cemetery Excavation: First Preliminary Report”. Unpublished report, prepared for ICHTO. (In Persian).
29. - Rezaloo, R., (2007). “Khānqah-e Gilvan Cemetery Excavation: Second Preliminary Report”. Unpublished report, prepared for ICHTO. (In Persian).
30. - Rezaloo, R., (2008). “Khānqah-e Gilvan Cemetery Excavation: Third Preliminary Report”. Unpublished report, prepared for ICHTO. (In Persian).
31. - Rezaloo, R., (2011). “Khānqah-e Gilvan Cemetery Excavation: Fourth Preliminary Report”. Unpublished report, prepared for ICHTO. (In Persian).
32. - Rubinson, K., (1991). “A Mid-Second Millennium Tomb at Dinkha Tepe”. American Journal of Archaeology, 95 (3): 373-394.
33. - Rubinson, K., (1994). “Eastern Anatolia before the Iron Age: A view from Iran”. In: Çilingiröǧlu, A. & French, D.H. (eds.), Anatolian Iron Ages 3: The Proceedings of the Third Anatolian Iron Ages Colloquium Held at Van: 6-12, Agust 1990.
34. -Rubinson, K., (2004). “Dinkha tepe, Iran, and so-callled Urmia ware”. Ancient Near Eastern Studies, Supplement, 12: 661-676.
35. - Rubinson, K., (2005). “Second millennium B.C painted potteries and problems of terminologies”. Archāologische Mitteilungen aus Iran Und Turan, 37: 133-138.
36. - Smith, A. T.; Badalyan, R. S. & Avetisyan, P., with contribution by: Greeene, A. & Minc, L., (2009). The Archaeology and Geography of Ancient Transcaucasian Societies. Vol 1. The Foundations of Research and Regional Survey in the Tsagkhohvit Plain, Armenia, The Oriental Institue, Chigago.
37. - Smith, A., (2012). “The Caucasus and the near east”. A Companion to the Archaeology of the Ancient Near East, (eds.), D,T. Potts, Publishing Ltd
38. - Summers, G. D., (1982). “A Study of Architecture, Pottery and Other Material from Yanik Tepe, Haftavan Tepe VIII and Related Sites”. Ph.D. Thesis., University of Manchester. Manchester.
39. - Swiny, S., (1975). “Survey in north-west Iran 1971”. East and West, 25(1-2): 77-96.
40. - Wygnanska, Z., (2008). “Burial customs at tell Arbid (Syria) in the Middle Bronze Age. cultural interrelations with the Nile delta and Levant”. PAM, 20: 605-618.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.