logo
سال 1، شماره 1 - ( 9-1396 )                   سال 1 شماره 1 صفحات 98-87 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.30699/PJAS.1.1.87
‎ 20.1001.1.26455048.1396.1.1.3.5

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mohammadifar Y, Mirzaei F, Rahmati-e Turkashvand M. (2017). Iranian Musical in Poetical Melodies of Abu Nawas. Parseh J Archaeol Stud. 1(1), 87-98. doi:10.30699/PJAS.1.1.87
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-28-fa.html
محمدی‌فر یعقوب، میرزایی فرامرز، رحمتی‌ترکاشوند مریم.(1396). سازهای ایرانی در اشعار ابو نواس شاعر عرب مطالعات باستان‌شناسی پارسه 1 (1) :98-87 10.30699/PJAS.1.1.87

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-28-fa.html

سازهای ایرانی در اشعار ابو نواس شاعر عرب
یعقوب محمدی‌فر*1 ، فرامرز میرزایی2 ، مریم رحمتی‌ترکاشوند3
1- استاد گروه باستان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا ، mohamadifar@basu.ac.ir
2- استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی‌سینا.
3- دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه بوعلی‌سینا.
چکیده:   (8062 مشاهده)
 آمیزش موسیقی و شعر، اغلب راه بالندگی این دو هنر را به ژرف‌اندیشی و نازک‌احساسی شاعرانه می‌گشاید. در دورۀ عباسی که هنر، تمدن و فرهنگ ایران ساسانی در ارکان جامعه‌ به‌شدت نفوذ کرده بود، موسیقی به‌عنوان یکی از نمادهای تمدن ساسانی جایگاه ارزنده‌ای یافت و شاعران دورۀ عباسی با به‌کارگیری ابزار موسیقی، تصاویر زیبایی آفریده‌اند. در این میان، شاعری چون «ابونواس» در تصویر آفرینی شاعرانه با سازهای موسیقی بسیار توانمند بوده است. وی ساز موسیقی را با احساس انسانی درمی‌آمیزد، و آن را نَه سیمی خشک، یا چوبی‌ بی‌روح؛ بلکه نوایی پُرسوز و گداز و نغمه‌ای لذت‌آفرین می‌داند که از جان آدمی بر می‌خیزد. وی در اشعار خود به ذکر برخی از اسامی این سازها: عود، نی، چنگ و دف، طنبور و مزمار از مهمترین این سازهایند.
واژه‌های کلیدی: موسیقی، ابونواس، دورۀ عباسی، تمدن ساسانی.
متن کامل [PDF 277 kb]   (1629 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصی باستان‌شناسی
دریافت: 1397/2/17 | پذیرش: 1397/2/17 | انتشار: 1397/2/17
فهرست منابع
1. - الأبشیهی، شهاب‌الدین محمدبن احمد ابوالفتوح (1415هـ. ق. / 1994 م.). المستطرف فی کل فن مستظرف، الجزء الأول، تحقیق عبداللطیف سامر بیتیه، دارالنفائس-الریاض، دار إحیاء لتراث العربی، بیروت-لبنان.
2. - ابن‌خلّکان، ابوالعباس شمس‌الله بن احمد بن محمد بن ابوبکر (1364 هـ.ق.). وفیات الأعیان و أنباء ابناء الزمان. حقّقه: احسان عباس، المجلد الثانی، منشورات الشریف الرضی-قم
3. - ابونواس، الحسن بن هانی (1418). دیوان ابونواس. شرحه و ضبط نصوصه: الدکتور عمر فاروق الطباع، شرکه دار الأرقم بن أبی الأرقم للطباعه والنشر، بیروت-لبنان.
4. - آذر نوش، آذرتاش (1385). چالش میان فارسی و عربی. تهران: نشر نی، چاپ اول .
5. - آذرنوش، آذرتاش (1354). فرهنگ ایران در برخورد با فرهنگ‌های دیگر. انتشارات مرکز مطالعات و هماهنگی فرهنگی-تهران.
6. - الإصفهانی، ابوالفرج (1392هـ.ق. / 1972 م.). المجلد الأول، تحقیق: علی النجدی ناصف، إشراف: محمد ابوالفضل ابراهیم، الهیئهالمصریه العامه للکتاب.
7. - بدوی، احمد احمد (1964). اسس النقد الادبی عند العرب. القاهره: مکتبه نهضه مصر، چاپ سوم.
8. - بروکلمان، کارل (1993). تأریخ الأدب العربی. ترجمَهُ: محمود فهمی الحجازی، القسم الأول، المنظمه العربیه للتربیه و الثقافه و العلوم، الهیئه المصریه العامه للکتاب .
9. - البستانی، بطرس (1997). ادباء العرب فی الأعصر العباسیّه. طبعه دار الجیل-بیروتو دار نظیر عبود.
10. - تبریزی (برهان)، محمدحسین بن خلف (1335). برهان قاطع. جلد چهارم، به‌اهتمام: محمد معین، نشر کتاب فروشی زوار، تهران
11. - حدادی، نصرت‌الله (1376). فرهنگ‌نامۀ موسیقی ایران. انتشارات توتیا، تهران: چاپ اول .
12. - دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت نامۀ دهخدا. زیر نظر: محمد معین و سید جعفر شهیدی، جلد یازدهم، انتشارات دانشگاه تهران، مؤسسۀ لغت‌نامۀ دهخدا، چاپ دوم.
13. - دهخدا، علی اکبر (1377). لغت نامۀ دهخدا. زیر نظر: محمد معین و سید جعفر شهیدی، جلد ششم، انتشارات دانشگاه تهران، مؤسسۀ لغت‌نامۀ دهخدا، چاپ دوم.
14. - رامپوری، غیاث‌الدین محمد بن جلال الدین بن شرف الدین (1363). غیاث اللغات. به‌کوشش: منصور ثروت، انتشارات مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، تهران: چاپ اول.
15. - زرین‌کوب، عبدالحسین (1377). تاریخ مردم ایران (قبل از اسلام). جلد اول، انتشارات امیرکبیر، تهران: چاپ پنجم.
16. - السامرّایی، ابراهیم (1997 ). الدَّخیل فی الفارسیّه و العربیّه و التُّرکیّه. مکتبه لبنان ناشرون، الطبعه الأولی بیروت، لبنان.
17. - شاه حسینی، ناصرالدین (1353). تمدن و فرهنگ ایران (از آغاز تا دورۀ پهلوی). تهران: انتشارات مؤسسۀ علوم بانکی.
18. - ضیف، شوقی (1982). العصر العباسی الاول. القاهره: دار المعارف بمصر، الطبعه الثامنه.
19. - عنایت‌خان، صوفی (1379). «جان موسیقی»، ترجمۀ شهاب لطیف، فصلنامۀ موسیقی ماهور، سال دوم، شمارۀ 7.
20. - فاخوری، حنا (1380 ). الجامع فی تاریخ الأدب العربی (الأدب القدیم). من منشورات ذوی القربی.
21. - فارمر، هنری جورج (1377 ). «موسیقی در ایران و سرزمین‌های اسلامی». ترجمۀ علی‌محمد حق‌شناس، فصلنامۀ موسیقی ماهور، سال اول، شمارۀ 1، پاییز.
22. - فرای، ریچارد .ن (1363). عصر زرین فرهنگ ایران. ترجمۀ مسعود رجب‌نیا، تهران: انتشارات سروش، چاپ دوم.
23. - کریستن‌سن، آرتور (1336). موسیقی و تمدن ساسانی، تاریخ تمدن ایران، به‌همکاری جمعی از دانشوران ایران‌شناس اروپا، با مقدمه به‌قلم: هانری ماسه و رنه گروسه، ترجمۀ جواد محیی، انتشارات کتاب فروشی گوتمبرگ.
24. - کیا، صادق (1352). واژه‌های معرب در منتهی الأرب. انتشارات فرهنگستان زبان ایران، اسفند.
25. - مولوی، جلال‌الدین محمد (1379). مثنوی معنوی. براساس نسخۀ تصحیح شدۀ رینولد نیکلسون، انتشارات ققنوس، چاپ چهارم.
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.