سال 9، شماره 34 - ( 12-1404 )
سال 9 شماره 34 صفحات 183-145 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zarei H, Nasekhian S, Talebian M H. (2026). Technical Analysis and Stability Measures in Vaulted Structures of Khuzestan from Elamite to Late Sasanian Periods. Parseh J. Archaeol. Stud.. 9(34), 145-183. doi:10.61882/PJAS.1290.902.1
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1290-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1290-fa.html
زارعی هانی، ناسخیان شهریار، طالبیان محمدحسن.(1404). بررسی فنی و تمهیدات پایداری در بناهای دارای طاقآهنگ خوزستان از ایلام تا پایان ساسانی مطالعات باستانشناسی پارسه 9 (34) :183-145 10.61882/PJAS.1290.902.1
هانی زارعی1 
، شهریار ناسخیان*2 ، محمدحسن طالبیان3
، شهریار ناسخیان*2 ، محمدحسن طالبیان3
1- استادیار گروه مرمت بناهای تاریخی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران.
2- دانشیار گروه مرمت بناها و بافتهای تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران (نویسندۀ مسئول). ،s.nasekhian@aui.ac.ir
3- استاد گروه مرمت، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشکدۀ معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2- دانشیار گروه مرمت بناها و بافتهای تاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران (نویسندۀ مسئول). ،
3- استاد گروه مرمت، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشکدۀ معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده: (215 مشاهده)
استان خوزستان، یکی از خاستگاههای اصلی معماری خشتی-آجری در ایران باستان، از دورۀ ایلام تا پایان ساسانی شاهد تکوین و تحول شیوههای متنوع طاقزنی بوده است. در اینمیان، طاقهای آهنگ بهمثابه ساختاری بنیادین، نهتنها عملکردی سازهای، بلکه معرف نظامی مهندسیشده از تمهیدات پایداری در بستر اقلیم گرم و نیمهمرطوب منطقهاند. باوجود غنای آثار موجود، تاکنون پژوهشی جامع برای تحلیل فنی و ساختاری این طاقها و استخراج منطق پایداری آنها انجام نشده است. هدف از پژوهش حاضر تحلیل سازهای و خوانش الگوهای پایدار و تکرارشونده در ساخت طاقهای آهنگ از دورۀ ایلام تا ساسانی در خوزستان است؛ بدینمنظور، به بررسی ویژگیهای مصالح، فناوری ساخت و تناسبات هندسی مرتبط با پایداری این سازهها توسط معماران آن دوران پرداخته شده است. پرسش اصلی این است که، چه تدابیر فنی و اجرایی در پایداری این طاقها نقش داشتهاند و چه روابطی میان فرم، مصالح و اقلیم در این روند دیده میشود؟ روش پژوهش مبتنیبر ترکیب مطالعات میدانی، مستندسازی سازههای قابل دسترس، تحلیل نمونههای شاخص، بررسی منابع باستانشناسی و گونهشناسی ساختاری است. انتخاب ۱۱۱ بنای طاقدار دارای اطلاعات و تصاویر ثبت شده در مرحلۀ اول و انتخاب 21نمونۀ منتخب دارای دادههای عددی و اسناد ترسیمی مناسب روش دستیابی به دادهها را شامل میشود. نتایج پژوهش نشان میدهد که پایداری طاقهای آهنگ در این منطقه، نتیجۀ تعامل چندلایه میان: 1) مصالح (نوع و شکل هندسی مصالح، توجه به ضخامت ثابت ملات و نحوۀ اتصال مصالح مربع و ذوزنقهایشکل برای دستیابی به شل بهینۀ اجرای طاق)، 2) دقت در فناوری ساخت شامل تنوع شیوۀ رجچینی و ترکیب چینش ضربی و رومی در دوران پیش از اسلام، 3) تناسبات هندسی (ثبات در نسبتهای دهانه، افراز و ضخامت طاق به اجزای سازه در هر دوره و تغییر نسبت به دوران دیگر)، و 4) شرایط اقلیمی و 5) مهارت نیروی انسانی بوده است. یافتههای این پژوهش، نظامی مهندسیشده و قابل بازخوانی در فن طاقسازی پیش از اسلام را آشکار میسازد و میتواند چارچوبی تحلیلی برای بازشناسی، مرمت و تداوم اصول فنی طاقسازی تاریخی ایران فراهم میآورد.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1404/4/23 | پذیرش: 1404/8/15 | انتشار: 1404/12/29
دریافت: 1404/4/23 | پذیرش: 1404/8/15 | انتشار: 1404/12/29
فهرست منابع
1. - ارفعی، عبدالمجید؛ و گروه نویسندگان، (1385). کتاب اطلس تاریخ ایران. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور.
2. - استروناخ، دیوید؛ و رُف، مایکل، (1390). نوشیجان ۱: بناهای بزرگ دورۀ ماد. ترجمۀ کاظم ملازاده، همدان: انتشارات دانشگاه بوعلیسینا.
3. - آقاعلیگل، داود؛ جعفریزاده، مسلم؛ رهبر، مهدی؛ و مردای، محمود، (1398). «کاربرد روش میکروپیکسی جهت آنالیز عنصری مهرههای شیشهای مکشوفه از آرامگاههای صالحداود خوزستان: شواهدی از تجارت مصنوعات شیشهای در دورۀ اشکانی». پژوهه باستانسنجی، ۵(۱): 166-144.
4. - آمیه، پیر، (1372). تاریخ ایلام. ترجمۀ شیرین بیانی، تهران: دانشگاه تهران.
5. - ایزدپناه، فرزین؛ و کمالی، فائزه، (1403)، «بررسی رفتار و میزان حد نهایی پایداری قوسهای ایرانی پنج وهفت کند و شبدری کند براثر رانش». مطالعات معماری ایران، 25: 62-47.
6. - بیر، لیونل، (1986). سروستان. ترجمۀ امیرحسین سلطانی، (1385)، کرباسفروش، تهران: سبحان نور.
7. - پوپ، اپهام، (1976). معماری ایران. ترجمۀ کرامت الله افسر، (1365)، تهران: فرهنگسرا.
8. - پیرنیا، محمدکریم؛ و معماریان، غلامحسین، (1382). سبکشناسی معماری ایرانی. تهران: نشر پژوهنده.
9. - پیرنیا، محمد کریم، (1373). «چفدها، و تاقها». اثر، 24: ۵-۳۲۰.
10. - جین، آر. کی.؛ و تریاندیس، اچ. سی.، (1381). مدیریت بر مدیریت ناپذیر. تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاع.
11. - حافظنیا، محمدرضا، (1380). مقدمهای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
12. - حبیبی، آرش، (۱۳۹۱). انواع روش تحقیق در مدیریت. بازیابیشده از: https://parsmodir.com/db/research/research-type.php
13. - دیولافوا، ژان، (۱۳۶۹). کلده و شوش. ترجمۀ ع. م. فرهوشی، تهران: دانشگاه تهران.
14. - رهبر، مهدی، (1373). «کاوش باستانشناسی در گلالک شوشتر». یادنامۀ گردهمایی باستانشناسی شوش: 175-208.
15. - رهبر، مهدی، (1373). «آرامگاههای گلالک شوشتر». ویژهنامه نخستین گردهمایی باستانشناسی ایران، 12: 268- 266.
16. - رهبر. مهدی، (1378). «فصل اول کاوشهای باستانشناسی صالح داوود». معاونت پژوهشی پژوهشکدۀ باستانشناسی.
17. - ریاضی، محمدرضا، (1380). بروشور کتابشناسی توصیفی نوشتههای پژوهشگران فرانسوی در ایران. تهران: موزه ملی ایران.
18. - زلقی، علی؛ و رفیعی علوی، بابک، (1399). «گزارش مقدماتی گمانه زنی بهمنظور تعیین عرصه و حریم و شناسایی دورههای فرهنگی تپه جنگل خوزستان». سالنامۀ پایگاه میرا جهانی چغازنبیل و هفتتپه، 1: 61-76.
19. - سبحانی، فرزانه؛ و رضایینیا، عباسعلی، (1400). «گونهشناسی معماری آرامگاهی در دورهی اشکانی». مطالعات تاریخ فرهنگی-پژوهشنامهی انجمن ایرانی تاریخ، 12 (47): 37-1.
20. - سرفراز، علیاکبر؛ و فیروزمندی، بهمن، (1389). باستانشناسی و هنر دوران تاریخی ماد هخامنشی اشکانی ساسانی. چاپ ششم، تهران: انتشارات مارلیک.
21. - علیزاده، عباس، (1387). شکل گیری حکومت عشایری و کوهستانی ایلام باستان. شهرکرد: سارمان میراثفرهنگی چهارمحال و بختیاری.
22. - کابلی، میرعابدین، (1373). «شوش و میراث باستانی دشت شوشان». ویژهنامه نخستین گردهمایی باستانشناسی ایران، 12: 119-139.
23. - کییین، رابرت، (1378). طرح تحقیق و روشهای مورد پژوهی-با مقدمۀ دونالد. تی کمبل. ترجمۀ هوشنگ نایبی، تهران: مؤسسه فرهنگی آینده، پویان تهران.
24. - گدار، آندره، (1369). طاقهای ایرانی. ترجمۀ کرامتالله افسر، تهران: فرهنگسرا.
25. - گروه نویسندگان، (1384). اطلس راهنمای استانهای ایران، خوزستان. تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.
26. - گروت، لیندا؛ و وانگ، دیوید، (1396). روشهای تحقیق در معماری. ترجمۀ علیرضا عینیفر، چاپ نهم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
27. - گیرشمن، رومن، (1375). چغازنبیل- جلد دوم: تمنوس، معابد، کاخها، قبور. چاپ اول، ترجمۀ اصغر کریمی، تهران: سازمان میراثفرهنگی کشور.
28. - فرشاد، مهدی، (1362). تاریخ مهندسی در ایران. چاپ دوم، بیجا: انتشارات گویش.
29. - فخارتهرانی، فرهاد، (۱۳۷۱). «هندسه و ساختار سقفهای پوستهای سنتی». صفه، ۲(۲): ۵-۲۲.
30. فخارتهرانی، فرهاد؛ و توکلو، نعیمه، (1396). «تبیین فنون اجرایی مؤثر در ارتقای مقاومت طاق». اندیشه معماری، 1(1): 39-53.
31. - محمدیفر، یعقوب، (1393). باستانشناسی و هنر اشکانی. چاپ چهارم، تهران: سمت.
32. - محمدیفر، یعقوب؛ روحانیرانکوهی، مانا؛ مهرکیان، جعفر؛ و مسینا، ویتو، (1402). «گونهشناسی معماری آرامگاههای الیمائی». مطالعات باستانشناسی پارسه، 7 (16): 118-97.
33. - مجیدزاده، یوسف، (۱۳۷۰). تاریخ و تمدن ایلام. تهران: کارون.
34. - مصطفوی، سید محمد تقی، (1318). «ایوان کرخه و جامع دزفول». مجله آموزش و پرورش، 7-8: 64-73.
35. - معماریان، غلامحسین، (1367). نیارش سازههای تاقی در معماری اسلامی ایران. تهران: جهاد دانشگاهی.
36. - معماریان، غلامحسین؛ و صفاییپور، هادی، (1394). معماری ایران، نیارش-تاق و گنبد. تهران: مؤسسه انتشارات نغمه نواندیش.
37. - مقدم، عباس، (1397). گورستان شش هزارساله تا چگاسفلی. تهران: پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری.
38. - مقدم، عباس، (1404). «خاتون و دیگر زنانِ ممتاز در گورستان چگاسفلا». پژوهشهای باستانشناسی ایران، 15 (44): 41-74.
39. - مفیدینصرآبادی، بهزاد، (1399). «نگرشی بر نتایج کاوشهای باستانشناسی و تاریخ شهر باستانی ایلامی در هفتتپه». سالنامه پایگاه میرا جهانی چغازنبیل و هفتتپه، 1: 11-36.
40. - ملازاده، کاظم؛ و صاحبمحمدیان، منصور، (1390). «مطالعه و معرفی شیوه بدیع تاق زنی دورۀ ماد در تپه نوشیجان-ملایر». مطالعات باستانشناسی، 3 (2): 119-138.
41. - ملازاده، کاظم، (1390). «مطالعه معماری مذهبی دوره ماد و تداوم آن تا دورۀ اشکانی براساس دادههای باستانشناسی بهدست آمده از نوشیجان و قومس». نامه باستانشناسی 1 (1): 123-136.
42. - ملکزاده، مهرداد، (1373). «غرب و جنوبغرب ایران در پگاه تاریخ». میراثفرهنگی، ویژه نامه نخستین گردهمایی باستانشناسی ایران، 12: 172- 192.
43. - میرقادری، محمدامین؛ و رضائی، باغبیدی، بهار، (1402). «ایلام، ایلام یا هلتمتی؟». زبانشناخت، 14 (2): ۲۸۷-۳۰۷.
44. مهرانپور، هادی؛ و دیناروند، یوسف، (1390). «باستانشناسی خوزستان». مجموعه مقالات هشتاد سال باستانشناسی ایران، تهران.
45. - نگهبان، عزتالله، (1372). حفاری هفتتپه دشت خوزستان. تهران: سازمان میراثفرهنگی.
46. - نگهبان، عزتالله، (1376). مروری بر پنجاه سال باستانشناسی ایران. تهران: سازمان میراثفرهنگی
47. - نیکنامی، کمالالدین؛ حصاری، مرتضی؛ و شکری، طاهره، (1398). «شواهد ارتباط فرهنگی آغازایالمی تا ایلام قدیم براساس متون بینالنهرین». مطالعات باستانشناسی پارسه، 3 (8): 36-25.
48. - ولیبیگ، نیما؛ و همکاران، (1394)، «تأثیرچیدمان آجرها برشکلگیری تاقهای آهنگ آجری ساخته شده درشیب». سومین کنگره بینالمللی عمران، معماری و توسعه شهری.
49. - هینتس، والتر، (1370). دنیای گمشده ایلام. چاپ اول، ترجمۀ فیروز فیروزنیا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
51. References
52. - Aghaali-Gol, D., Jafarizadeh, M., Rahbar, M. & Mardai, M., (2019). “Application of micro-PIXE method for elemental analysis of glass beads from the tombs of Saleh-Davood, Khuzestan: Evidence of glass trade during the Parthian period”. Pazhuhesh-e Bastansanji, 5(1): 144–166. (In Persian).
53. - Alizadeh, A., (2008). Formation of tribal and mountainous governance in ancient Elam. Shahr-e-Kord: Cultural Heritage Organization of Chaharmahal and Bakhtiari. (In Persian).
54. - Álvarez-Mon, J., (2020). The Art of Elam ca. 4200–525 BC. by Routledge Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon OX14 4RN and by Routledge 52 Vanderbilt Avenue, New York, NY 10017.
55. - Alvarez-Mon, J., Basello, G. P. & Wicksm Y., (2018). THE ELAMITE WORLD. by Routledge 2 Park Square, Milton Park, Abingdon, Oxon OX14 4RN and by Routledge 711 Third Avenue, New York, NY 10017.
56. - Amiet, P., (1993). History of Elam. Shirin Biani, Trans., Tehran: University of Tehran. (In Persian).
57. - Arce, I., (2008). “Roman vaulting and its origins”. Journal of Roman Architecture, 14(2): 112–135.
58. - Arfaei, A. & Author Group, (2006). Atlas of the history of Iran. Tehran: National Cartographic Center. (In Persian).
59. - Author Group. (2005). Atlas of Iranian provinces: Khuzestan. Tehran: Geographical Organization of the Armed Forces. (In Persian).
60. - Beir, L., (1986). Surostan. Amir Hossein Soltani, Trans., Tehran: Karbasforoush, Sobhan Noor. (In Persian).
61. - Bier, L. (1986). Sarvistan: A study in early Iranian architecture. College Art Association Monographs, Monograph on the Fine Arts 41. Pennsylvania State University Press.
62. - Bier, L., (1993). “The Sassanian palaces and their influence in early Islam”. Arts Orientalis, 23: 57–66.
63. - Carter, E., (1984). Elam-Surveys of political history and archaeology. University of California.
64. - Dalai, M., (2020). “Vaulted graves in ancient Mesopotamia”. In: A. Schneider (Ed.), Burial Practices in the Ancient Near East (pp. 130–145). De Gruyter.
65. - Dallai, M., (2020). “The vaulted funerary hypogea in Mesopotamia between the second and first millennium BC: Localization and architectural features”. West & East, 4: 153–169. http://hdl.handle.net/10077/30232
66. - De Mecquenem, R., (1943–44). Fouilles de Suse, 1933–1939. Mémoires de la Mission Archéologique en Iran, Paris: Presses Universitaires de France.
67. - De Mecquenem, R., (1947). Contribution à l’étude du palais achéménide de Suse. Mémoires de la Mission Archéologique en Iran. Paris: Ernest Leroux Éditeur.
68. - De Morgan, J., (1900). Délégation en Perse-Mémoires. Tome I-Fouilles à Suse en 1897–1899. Paris: Ernest Leroux Éditeur
69. - De Morgan, J., (1905). Trouvaille du masque d’argent. Mémoires de la Mission Archéologique en Iran, VII. Paris: Ernest Leroux Éditeur.
70. - Dioulafo, J., (1990). Kuldeh and Shush, A. M. Farroushi, Trans., Tehran: University of Tehran. (In Persian).
71. - Fakhar Tehrani, F., (1992). “Geometry and structure of traditional shell roofs”. Safheh, 2(2): 5–22. (In Persian).
72. - Farshad, M., (1983). History of engineering in Iran. (2nd ed.), Bija: Gooyesh Publications. (In Persian).
73. - Ghirshman, R. & Stève, M.-J., (1966). Campagne de l'hiver 1964-65. Rapport préliminaire. In: Arts asiatiques, tome
74. - Ghirshman, R., (1964). Iran: From the earliest times to the Islamic conquest. Penguin Books.
75. - Ghirshman, R., (1970). Chogha Zanbil. Vol. 2: Temenos, Temples, Palaces, Tombs (A. Karimi, Trans.). Tehran: Cultural Heritage Organization of Iran. (In Persian).
76. - Godard, A., (1990). Iranian arches. K. Afser, Trans., Tehran: Farhangsara. (In Persian).
77. - Grote, L, & Wang, D., (2017). Research methods in architecture. A. Eyni Far, Trans., 9th ed., Tehran: University of Tehran Press. (In Persian).
78. - Habibi, A., (2012). Types of research methods in management. Retrieved from: https://parsmodir.com/db/research/research-type.php (In Persian).
79. - Hafeznia, M. R., (2001). Introduction to research methods in humanities. Tehran: SAMT. (In Persian).
80. - Hintz, W., (1991). The lost world of Elam. Firooz Firooznia, Trans., Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company. (In Persian).
81. - Hnaihen, K. H., (2020). “The Appearance of Bricks in Ancient Mesopotamia”. Athens Journal of History, 6 (1): 73-96.
82. - Hnaihen, K. H., (2020). “Mudbrick architecture in Mesopotamia: Typologies and construction techniques”. Near Eastern Archaeological Studies, 37(2): 107–124.
83. - Hosseini, S., Niroumand, H., Burcu Gültekin, A., Antonio Barceló, J., Osmadi, A. & Mahdavi, F., (2020). “Structural analysis of earth construction’s vaults: Case of underground tombs of Chogha Zanbil”. Revista de la Construcción, 19 (3): 336-370. http://dx.doi.org/10.7764/rdlc.19.3.366.
84. - Huff, D., (2006). Architektur Irans zur Zeit der Sasaniden. Mainz: Verlag Philipp von Zabern.
85. - Huff, D., (1986). “Architecture:III:Sasanianperiod”. Encyclopedia Iranica, 2: 329–334.
86. - Izadpanah, F. & Kamali, F., (2024). “Study of behavior and ultimate stability of Iranian arches in Pan-o-Vah and Shabderi konds under lateral thrust”. Iranian Architectural Studies, 25: 47–62. (In Persian).
87. - Jane, R. K. & Triandis, H. C., (2002). Managing the unmanageable. Tehran: Defense Industries Educational and Research Institute. (In Persian).
88. - Kaboli, Mir-A., (1994). “Shush and the ancient heritage of Shoushan plain”. Special Issue of the First Iranian Archaeology Congress, 12: 119–139. (In Persian).
89. - Kayin, R., (1999). Research design and methods. D. T. Campbell, Intro.; H. Nayebi, Trans., Tehran: Pooyan. (In Persian).
90. - Lancaster, L., (2009). “Vaulting in architecture from Mesopotamia to Rome”. In: BYZAS, 9 (pp. 371–391), Istanbul: German Archaeological Institute.
91. - Lancaster, L., (2010). Innovative vaulting in the architecture of the Roman Empire, 1st to 4th centuries CE. Cambridge University Press.
92. - Majidzadeh, Y., (1991). History and civilization of Elam. Tehran: Karun.
93. - Malazadeh, K. & Saheb Mohammadian, M., (2011). “Study and introduction of a novel vaulting method in the Median period at Nushijan Hill-Malayer”. Journal of Archaeological Studies, 3(2): 119–138. (In Persian).
94. - Malazadeh, K., (2011). “Study of Median religious architecture and its continuation to the Parthian period based on archaeological data from Nushijan and Qoms”. Archaeology Letters, 1(1): 123–136. (In Persian).
95. - Malekzadeh, M., (1994). “Western and southwestern Iran at the dawn of history”. Cultural Heritage, Special Issue of the First Iranian Archaeology Congress, 12: 172–192. (In Persian).
96. - Mariusz, M. & Partov, D. (2018). “SELECTED ANCIENT STONE BRIDGES WITH CORBELLED FALSE-ARCH STRUCTURE”. Civil and Environmental Engineering Reports, 28(4): 163-179. https://doi.org/10.2478/ceer-2018-0059.
97. - Mehr Kian, J. & Messina, V., (2019). “Preliminary Report on the Iranian-Italian Joint Expedition into Khuzestan: Kal-e Chendar; Shami (2013-2016)”. Archaeology, 2: 1-29.
98. - Mehranpour, H. & Dinarvand, Y., (2011). Archaeology of Khuzestan: Papers from eighty years of Iranian archaeology. Tehran. (In Persian).
99. - Memarian, Gh. H., (1988). Structural vaults in Islamic architecture of Iran. Tehran: Jahad Daneshgahi. (In Persian).
100. - Memarian, Gh. H. & Safaei Pour, H., (2015). Iranian architecture: Niarsh-Vaults and domes. Tehran: Naghmeh Nowandish Publishing Institute. (In Persian).
101. - Mirghadri, M. A. & Rezaei Baghbidi, B., (2023). “Elam, Elam or Haltamti?” Biannual Journal of Linguistics, 14(2): 287-307 (In Persian).
102. - Miroschedji, P., (1981). “Fouilles du chantier Ville Royale II a Suse(1975-1977). I. Niveaux elamites”. DAFI (12): 9-197.
103. - Mofidi Nasrabadi, B., (2020). “A review of archaeological excavation results and history of the Elamite city at Haft Tepe”. Annual of Chogha Zanbil and Haft Tepe World Heritage Site, 1: 11–36. (In Persian).
104. - Moghaddam, A., (2018). Six-thousand-year-old cemetery to Chogha Sofla. Tehran: Research Institute of Cultural Heritage and Tourism. (In Persian).
105. - Moghaddam, A., (2025). “Khatun and other distinguished women in Chogha Sofla cemetery”. Iranian Archaeological Studies, 15(44): 41–74. (In Persian).
106. - Mohammadifar, Y., Rouhani Rankouhi, M., Mehrakian, J. & Messina, V., (2023). “Typology of Elymaean tomb architecture”. Parseh Archaeological Studies, 16(7): 97–118. (In Persian).
107. - Mohammadifar, Y., (2014). Archaeology and art of the Parthian period. (4th ed.), Tehran: SAMT. (In Persian).
108. - Moorey, P. R. S., (1994). Ancient Mesopotamian materials and industries: The archaeological evidence. Oxford: Clarendon Press.
109. - Moorey, P. R. S., (1994). “AncientMesopotamianMaterials and Industries: The Archaeological Evidence”. Clarendon Press, Oxford. Huff, D., 2006. Qal'a-ye Dokhtar, Encyclopedia Iranica 15. http://www.iranicaonline.org/ articles/qala-ye-doktar.
110. - Mostafavi, S. M. T., (1939). “Eyvan Karkheh and Jameh Dezful”. Journal of Education, 7–8: 64–73. (In Persian).
111. - Naghban, E., (1993). Excavations at Haft Tepe, Khuzestan plain. Tehran: Cultural Heritage Organization. (In Persian).
112. - Naghban, E., (1997). A review of fifty years of archaeology in Iran. Tehran: Cultural Heritage Organization. (In Persian).
113. - Niknami, K., Hessari, M. & Shokri, T., (2019). “Evidence of cultural interaction from Proto-Elamite to Old Elam based on Mesopotamian texts”. Parseh Archaeological Studies, 3(8): 25–36. (In Persian).
114. - Perrot, J., (2013). “Decorative glazed bricks in the palace of Darius at Susa”. Iranian Studies, 46(2): 205–215.
115. - Pirnia, M. K. & Memarian, Gh. H., (2003). Stylistics of Iranian architecture. Tehran: Pazhuhandeh. (In Persian).
116. - Pirnia, M. K., (1994). Chehdeha and Taqs. Publication No. 24. Tehran: Cultural Heritage Organization of Iran. (In Persian).
117. - Pope, A. U., (1965). A survey of Persian art: From prehistoric times to the present. Tehran: Ministry of Culture and Art.
118. - Pope, A. U., (1987). Iranian architecture. K. Afser, Trans., Tehran: Farhangsara. (In Persian).
119. - Rahbar, M., (1994). “Archaeological excavation at Gelalak, Shushtar”. In: Proceedings of the Shushtar Archaeological Symposium (pp. 175–208). (In Persian).
120. - Rahbar, M., (1994). “Tombs of Gelalak, Shushtar”. Special Issue of the First Iranian Archaeology Congress, 12: 266–268. (In Persian).
121. - Rahbar, M., (1999). Volume 1 of the archaeological excavations at Saleh-Davood. Tehran: Archaeological Research Center. (In Persian).
122. - Rashid, F., (1981). Brick production in ancient Iraq. Oil and Development.
123. - Riazi, M. R., (2001). Descriptive bibliography of writings by French researchers in Iran. Tehran: National Museum of Iran. (In Persian).
124. - Rossi, C., (2019). “Egyptian cubits and Late Roman architecture: The design of the forts of the Kharga Oasis (Egypt)”. ISAW Papers, 16. http://hdl.handle.net/2333.1/5tb2rmg1
125. - Rossi, C., Fiorillo, F. & Zarei, H., (2020). “The vaults of Umm al-Dabadib: Geometric study”. Nexus Network Journal, 22(4): 1–18. https://doi.org/10.1007/s00004-020-00532-
126. - S. Kawami, T., (1976). “Parthian Brick Vaults in Mesopotamia”. Their Antecedents and Decendants. Journal of the Ancient Near Eastern Society (1982): 61-67.
127. - Sarfaraz, A. A. & Firoozmandi, B., (2010). Archaeology and art of the Median, Achaemenid, Parthian, and Sassanian periods. (6th ed.). Tehran: Marlik Publications. (In Persian).
128. - Sauvage, M., (1998). La brique et sa mise en œuvre en Mésopotamie: Des origines à l’époque achéménide (Doctoral dissertation). Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne.
129. - Sauvage, M., (2016). La construction royale en Mésopotamie. ArchéOrient-Le Blog.
130. - Sobhani, F. & Rezaeinia, A. A., (2021). “Typology of funerary architecture in the Parthian period”. Journal of Cultural History Studies-Research Paper of Iranian Historical Society, 12(47): 1–37. (In Persian).
131. - Stronach, D., (1978). Pasargadae: A report on the excavations conducted by the British Institute of Persian Studies from 1961 to 1963. Oxford University Press.
132. - Stronach, D. & Roff, M., (2011). Nushijan 1-Large buildings of the Median period. K. Malazadeh, Trans., Hamedan: Bu-Ali Sina University Press. (In Persian).
133. - Vali Beig, N. et al., (2015). “The effect of brick arrangement on the formation of brick arches built on slopes”. 3rd International Congress on Civil Engineering, Architecture, and Urban Development. (In Persian).
134. - Van Beek, G. W., (1986). Ancient Mesopotamia: Portrait of a dead civilization. University of Chicago Press.
135. - Zalaghi, A., (2018). “Digging up the Past: Revisiting the Elamite Underground Vaulted Tombs at Tappeh 497 (KS 53?)”. Susiana Plain, ELAMICA, 8: 277-292.
136. - Zolqi, A. & Rafi’i Alavi, B., (2020). “Preliminary report of test trenches to define extent, boundaries, and cultural periods of Jangal Hill, Khuzestan”. Annual of Chogha Zanbil and Haft Tepe World Heritage Site, 1: 61–76. (In Persian).
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |