سال 9، شماره 34 - ( 12-1404 )
سال 9 شماره 34 صفحات 313-295 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Esmaili M. (2026). Analysis of the Inscriptions and Decorative Elements of the Qotub Minaret. Parseh J. Archaeol. Stud.. 9(34), 295-313. doi:10.61882/PJAS.1113.768.2
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1113-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1113-fa.html
اسماعیلی مژگان.(1404). واکاوی کتیبهها و عناصر تزئینی منار قطب مطالعات باستانشناسی پارسه 9 (34) :313-295 10.61882/PJAS.1113.768.2
دانشیار گروه متون و کتیبههای دوران اسلامی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران. ، esmailimozhgan20@gmail.com
چکیده: (216 مشاهده)
هندوستان با برخورداری از تنوعات بسیار فرهنگی و مذهبی، با تسلط حکومت ممالیک، دچار دگرگونی و تحول شد. در دورۀ ممالیک، حاکمان سلطنت دهلی با ایجاد بناها و آثار ارزشمند، مبدع هنر معماری اسلامی و هندی شدند. منار بهعنوان یکی از عناصر معماری اسلامی، جدای از ایفای نقش ماذنۀ نمادی از حاکمیت اسلامی بود. منار قطب نمادی ماندگار از تاریخ غنی هند، مهارت معماری و تبادل فرهنگی است. ویژگیهای متمایز آن مانند فرم، شفت فلوتدار و بالکن بر طراحی منارههای دیگر منطقۀ تأثیر گذاشته است. هدف از این پژوهش، واکاوی عناصر تزئینی و بازخوانی کتیبههای «منار قطب»، با پاسخگویی به این پرسشها است؛ عناصر تزئینی هنر معماری اسلامی بر روی این بنا چه تأثیراتی داشته است؟ مضامین کتیبهها بیانگر چه موضوعاتی است؟ روش پژوهش این جستار براساس مطالعات کتابخانهای، بررسی منابع دست اول، بررسیهای میدانی و مشاهدات عینی نگارنده بوده است و با توصیف، تحلیل و بهرهگیری از منابع تاریخی انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که منار قطب تحتتأثیر زیباییشناختی و عناصر معماری اسلامی تزئین شده است و عناصر تزئینی منار قطب، تلفیقی از عناصر اسلامی و هندی است. منار قطب اگرچه از فرم کلی منارههای اسلامی پیروی میکند، عناصری از معماری هندی را مانند کندهکاریهای دقیق و پیچیده، استفاده از ماسه، سنگ قرمز و مرمر، بهکار گرفتن گلهای نیلوفر آبی و تزئینات زنگیشکل، کتیبههای متنوع، نقوش هندسی و گیاهی که منعکسکنندۀ ماهیت ترکیبی معماری هند و اسلامی است را بهنمایش گذاشته است؛ بنابراین، میتوان عنوان معماری «هند و اسلامی» را برای هنر دورۀ ممالیک بهکار برد. ضمن اینکه کتیبههای این بنا بیانگر اهمیت مذهبی، تاریخی، سیاسی، فرهنگی وهنری است.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله:
میانرشتهای
دریافت: 1403/9/13 | پذیرش: 1403/12/1 | انتشار: 1405/2/6
دریافت: 1403/9/13 | پذیرش: 1403/12/1 | انتشار: 1405/2/6
فهرست منابع
1. -اردلان، نادر؛ و بختیاری، لاله، (1379). حس وحدت، سنت عرفانی در معماری ایرانی، ترجمۀ حمید شاهرخ، تهران: خاک.
2. -السیهرندی، یحیی بن احمد، (1382). تاریخ مبارک شاهی. تصحیح: محمد هدایت حسین، تهران: اساطیر.
3. - بکری، محمد معصوم، (1382). تاریخ سند (تاریخ معصومی). تهران: اساطیر.
4. - بورکهارت، تیتوس، (1365). هنر اسلامی: زبان و بیان. ترجمۀ مسعود رجبنیا، تهران: سروش.
5. - تتوی، احمد بن نصرالله، و دیگران، (1382). تاریخ الفی. تصحیح: غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: علمی و فرهنگی.
6. - جوزجانی منهاج سراج، عثمان بن محمد، (1363). طبقات ناصری. تصحیح: عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب.
7. - سراجعفیف، شمس، (1385). تاریخ فیروزشاهی. تصحیح: ولایت حسین، تهران: اساطیر.
8. - سید احمد خان، (2012). آثار الصنادید. جلد اول، تصحیح: خلیق انجم، دهلی: وزارت ترقی انسانی و ساتل حکومت هند (به زبان اردو).
9. - شاهمحمود، محمود، (1388). امپراطوری غوریان. بهکوشش: غلام سعید حلمی، کابل: دانشگاه کابل.
10. - شایستهفر، مهناز، (1384). «نقش تزئینی و پیامرسانی کتیبه در معماری اسلامی». کتاب ماه و هنر، 89 و 90: 94-108.
11. - نظامی، تاجالدین حسین (صدرالدین محمد)، (1387). تاج المآثر. تصحیح: سید امیر حسن عابدی، دهلی: مرکز تحقیقات فارسی.
12. - نوشاهی، سید عارف صحافباشی، (1375). «مقابر هند». معارف،37: 68-84.
14. References
15. - Al-Sihrandi, Y.-bin A., (2003). Tarikh Mubarak Shahi. Edited by Mohammad Hedayat Hossein, Tehran: Asatir. (in Persian).
16. - Ardalan, N. & Bakhtiyari, L., (2000). The Sense of Unity of the Mystical Tradition in Iranian Architecture. Translated by:Hamid Shahrokh,Tehran:Khak. (In Persian)
17. - Bakri, M. M., (2003). History of Sindh (Masoumi History). Tehran: Asatir. (In Persian)
18. - Burckhardt, T., (1986). Islamic Art: Language and Expressio. Translated by: Masoud Rajabnia, Tehran:Soroush. (In Persian)
19. - Haig, W., (1925). The Cambridge History of India. Vol. 2, Turks & Afghans. Edited by W. Haige, Cambridge at the university press.
20. - Jozjani Minhaj Siraj, O-bin M., (1964). Tabaqat Naseri. Corrected by Abdul Hay Habibi, Tehran: World of Books. (In Persian)
21. - Munshi, R. N., (1911). The History of the Kutb Minar. Bombay: Fort Printing Prss.
22. - Nizami, T. al-Din H., (Sadr al-Din Muhammad). (2008). TajulMaather. 5 Revised by Seyyed Amir Hasan Abedi, Delhi: Persian Research Center. (In Persian)
23. - Noshahi, S. A. S., (1996). “Tombs of India”. Ma’arif, 37: 68-84.
24. - Shah Mahmud, M., (2009). Ghorian Empire. Edited by Gholam Saeid Helmi, Kabul: Kabul Univerity. (In Persian)
25. - Shayestefar, M., (2005). “The Decorative Role and Messaging of Inscriptions in Islamic Architecture”. Book of the Month and Art, 89-90: 108-94.
26. - Syed Ahmad Khan, (2012). Athar al-Sanadid. Vol. 1. Edited by Khaliq Anjam. Delhi: Ministry of Human Development and Government of India (In Urdu).
27. - Siraj Afif, Sh., (2006). Tarikh Firouzshahi. Edited by: Velayat Hossein, Tehran: Asatir. (In Persian)
28. - Tatavi, A.-bin N. et al., (2003). Tarikh Alfi. Edited by Gholamreza Tabatabai Majid. Tehran: Scientific and Cultural. (In Persian)
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |