logo
سال 8، شماره 30 - ( 11-1403 )                   سال 8 شماره 30 صفحات 389-365 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Parastar Shahri M, Hoseini S R. (2025). A Comparative Study of the Narrative Patterns in Isfahan School Painting and the Second Pahlavi Period. Parseh J. Archaeol. Stud.. 8(30), 365-389. doi:10.61882/PJAS.8.30.365
URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1052-fa.html
پرستارشهری مهدی، حسینی سیدرضا.(1403). مطالعۀ تطبیقی الگوی روایت در نقاشی مکتب اصفهان و دورۀ پهلوی دوم مطالعات باستان‌شناسی پارسه 8 (30) :389-365 10.61882/PJAS.8.30.365

URL: http://journal.richt.ir/mbp/article-1-1052-fa.html


1- استادیار گروه هنرهای تجسمی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.
2- دانشیار گروه نقاشی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول). ، reza_hoseini4@yahoo.com
چکیده:   (1659 مشاهده)
هنر ایران در دوران پر فراز و نشیب خود، همواره تحت‌تأثیر دیگر جوامع بوده است؛ اما نکتۀ مهم در جریان این تأثیر و تأثرات، حفظ همیشگی منش و ساختار(الگوی روایت) در هنر ایران است. درواقع، در طول تاریخ هنرمندان ایرانی از تجربیات ساختاری و تکنیکی و در کل، موضوعی و محتوایی دیگر فرهنگ‌ها متأثر شده‌اند، ولی شخصیت و منش ایرانی خود را حفظ کرده‌اند و این تأثیرات را در هنر خود مستحیل نموده و روایتی ایرانی ارائه کرده‌اند. هدف پژوهش پیشِ‌رو، مطالعۀ تطبیقی الگوی روایت که عنصری برگرفته از روایت‌شناسی ساختارگراست، در دو دوره و مقطع تاریخی مهم در هنر تصویری ایران است؛ دورۀ حکومت «شاه عباس اول» در اصفهان و دورۀ دوم حکومت پهلوی در ایران. اهمیت و ضرورت این پژوهش از آن‌روست، که هنر نقاشی ایران در این دو مقطع تاریخی، تأثیرات فراوانی را از هنر اروپا اخذ کرده و مکاتب هنری بعد از خود را تحت‌تأثیر قرار داده است؛ از این‌رو، کوشید می‌شود به این پرسش بنیادین پاسخ داده شود که، الگوی روایت در مکتب نقاشی اصفهان و دورۀ پهلوی دوم دارای چه تغییرات و تحولاتی شده است؟ به‌نظر می‌رسد، نوگرایی در نقاشی مکتب اصفهان سنخیت بیشتری با سنت‌های تصویری گذشته ایران داشته و نقاشی در دورۀ پهلوی دوم با سرگشتگی و پریشانی همراه بوده است. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی، و با استفاده از منابع اسنادی و کتابخانه‌ای، درصدد ترسیم الگوی روایت برای دوره‌های موردنظر است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که، الگوی روایت در آثار نقاشان نوگرای مکتب اصفهان در مقایسه با الگوی روایت در آثار نقاشان نوگرای دورۀ پهلوی دوم، ازلحاظ سبک و ساختار تصویر، در عین نو بودن، در جهت استمرار سنت‌های تصویری گذشته ایرانی هماهنگی بیشتری را داشته است. 
 
متن کامل [PDF 1545 kb]   (264 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي | موضوع مقاله: میان‌رشته‌ای
دریافت: 1403/2/20 | پذیرش: 1403/6/10 | انتشار: 1403/12/30

فهرست منابع
1. - آژند، یعقوب، (1380). تاریخ ایران(دورۀ صفویان). پژوهش دانشگاه کمبریج، تهران: جامی.
2. - آژند، یعقوب، (1379). «نوآوری و تجدد در هنر صفوی». هنرهای زیبا، 7: 4-10. https://jhz.ut.ac.ir/article_13931.html
3. - افسریان، ایمان، (1395). در جست‌وجوی زمان نو(درآمدی بر تاریخ انتقادی هنرمعاصر). دورۀ دو جلدی، تهران: حرفه هنرمند.
4. - اقبالی، پرویز؛ و رجبی، محمدعلی، (1395). «شناخت تصویرسازی کتاب بر اساس رابطه میان متن و تصویر». نگره، 11 (37): 103-115. https://doi.org/10.22070/negareh.2016.346
5. - بارت، رولان، (1387). درآمدی بر تحلیل ساختاری روایت‌ها. ترجمۀ محمد راغب، تهران: فرهنگ صبا.
6. - پاکباز، روئین، (1386). نقاشی ایران از دیرباز تا امروز. تهران: انتشارات زرین و سیمین.
7. - پاکباز، روئین، (1394). دائره‌المعارف هنر. دورۀ سه جلدی، تهران: فرهنگ معاصر.
8. - پراپ، ولادیمیر، (1368). ریخت‌شناسی قصه‌های پریان. ترجمۀ فریدون بدره‌ای، تهران: نشر طوس.
9. - پرینس، جرالد، (1391). روایت‌شناسی(شکل و کارکرد روایت). مترجم: محمد شهبا، تهران: مینوی خرد.
10. - پراپ، ولادیمیر، (1368). ریخت‌شناسی قصه. ترجمه: مدیا کاشیگر، چـاپ اول، تهـران: نشر روز.
11. - پوپ، آرتور، (1369). آشنایی با مینیاتورهای ایران. ترجمۀ حسین نیّر و عربعلی شروه، تهران: بهار.
12. - پوپ، آرتوراپهام، (1378). سیر و صور نقاشی ایرانی. ترجمۀ یعقوب آژند، تهران: انتشارات مولی.
13. - جوانی، اصغر، (1390). بنیان‌های مکتب نقاشی اصفهان. تهران: انتشارات فرهنگستان هنر.
14. - داد، سیما، (1375). فرهنگ اصطلاحات ادبی. چاپ دوم، تهران: انتشارات مروارید.
15. - دل‌زنده، سیامک، (1394). تحولات تصویری هنرایران: بررسی انتقادی. تهران: چاپ و نشر نظر.
16. - ذکاء، یحیی، (1343). «رقم زدن و نمونه ای از فروتنی هنرمندان ایرانی». مجلۀ هنر و مردم، 29: 30-31. http://noo.rs/oGakr
17. - ذکاء، یحیی؛ و ولش، کری، (1373). مینیاتورهای مکتب ایران و هند (احوال و آثار محمد زمان). تهران: نشر فرهنگسرا، 17.
18. - رابینسون، ب. ‌و. (1379). «بررسی نقاشی ایرانی». مجموعه مقالات، به‌کوشش: احسان اشراقی و شهریار عدل، تهران: انتشارات توس.
19. - سجودی، فرزان، (1387). نشانه‌شناسی کاربردی. ویرایش دوم، تهران: نشر علم.
20. - سیوری، راجر، (1400). ایران عصر صفوی. ترجمۀ کامبیز عزیزی، تهران: انتشارات مرکز.
21. - شمیسا، سیروس، (1395). انواع ادبی. تهران: انتشارات فردوس.
22. - عزت‌زاده، محمدعلی، (1400). «رضا عباسی، اوج هنر تجسمی ایران در دوره شاه عباس اول صفوی». مطالعات هنرهای زیبا، 2(3): 73-87. https://artstudiessj.ut.ac.ir/article_82103.html
23. - فلور، ویلم، (1381). نقاشی دیواری در دورۀ قاجار. ترجمۀ علیرضا بهارلو، تهران: انتشارات پیکره.
24. - کشمیرشکن، حمید، (1393). هنر معاصر ایران(ریشه‌ها و دیدگاه‌های نوین). تهران: نشر نظر.
25. - کری‌‌ولش، استوارت، (1398). نقاشی ایرانی نسخه نگاره‌های عهد صفوی. ترجمۀ احمدرضا تقاء، چاپ دوم. تهران: مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری(متن)و فرهنگستان هنر.
26. - کنبای، شیلا، (1381). نگارگری ایرانی. ترجمۀ مهناز شایسته‌فر، تهران: مؤسسه مطالعات هنر اسلامی.
27. - کونل، ارنست، (1335). هنر اسلامی. ترجمۀ هوشنگ طاهری، تهران: توس.
28. - گری، بازیل، (1384). نقاشی ایرانی. ترجمۀ عربعلی شروه، تهران: نشر دنیای نو.
29. - محمدحسن، زکی، (1338). تاریخ نقاشی در ایران. مترجم: ابوالقاسم سحاب، تهران: نشر سحاب کتاب.
30. - محمدعلی، کریم‌زاده تبریزی، (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگارگر هند و عثمانی. جلد سوم، لندن.
31. - مجابی، جواد، (1376). پیشگامان نقاشی معاصر ایران نسل اول. تهران.
32. - منشی‌قمی، قاضی‌احمد، (1350). گلستان هنر. به تصحیح و اهتمام: احمد سهیلی خوانساری، تهران: انتشارات منوچهری.
33. - ملکی، توکا، (1389). نقاشی نوگرای ایران. تهران: نشر نظر.
34. - مقدم‌منش، هدا، (1394). «تأثیر نقاشی اروپا بر نگارگری ایران در مکتب اصفهان». دومین همایش ملّی باستان‌شناسی ایران.
35. - میرصادقی، جمال، (1385). عناصر داستان. تهران: نشر سخن.
37. - Azhund, Y., (2000). “Innovation and modernity in Safavid art”. Honar-ha-ye Ziba (Fine Arts), 7: 4–10. https://jhz.ut.ac.ir/article_13931.html
38. - Azhund, Y., (2001). The history of Iran (The Safavid period). Tehran: Jami Publications.
39. - Afsooryan, I., (2016). In search of new time (An introduction to the critical history of contemporary art). Tehran: Herfeh Honarmand Publications.
40. - Barthes, R., (2008). An introduction to the structural analysis of narratives (M. Ragheb, Trans.). Tehran: Farhang-e Saba Publications.
41. - Canby, S., (2002). Persian painting (M. Shayestehfar, Trans.). Tehran: Institute for Islamic Art Studies.
42. - Dad, S., (1996). Dictionary of literary terms (2nd ed.). Tehran: Morvarid Publications.
43. - Delzendeh, S., (2015). Visual transformations in Iranian art: A critical study. Tehran: Chap-o Nashr-e Nazar Publications.
44. - Eghbali, P. & Rajabi, M. A., (2016). “Understanding book illustration based on the relationship between text and image”. Negareh, 11(37): 103–115. https://doi.org/10.22070/negareh.2016.346
45. - Ezzatzadeh, M. A., (2021). “Reza Abbasi: The pinnacle of Iranian visual art during the reign of Shah Abbas I of the Safavid Era”. Journal of Fine Arts Studies, 2(3): 73–87. https://artstudiessj.ut.ac.ir/article_82103.html
46. - Floor, W., (2002). Wall paintings in the Qajar era (A. Baharlou, Trans.). Tehran: Peykareh Publications.
47. - Gray, B., (2005). Persian painting (A. Shorouh, Trans.). Tehran: Donya-ye No Publications.
48. - Javani, A., (2011). The foundations of the Isfahan school of painting. Tehran: Farhangestan-e Honar Publications.
49. - Karimzadeh Tabrizi, M. A., (1991). The lives and works of ancient Iranian painters and some notable miniaturists of India and the Ottoman Empire (Vol. 3). London.
50. - Kashmirshken, H., (2014). Contemporary Iranian art (Roots and new perspectives). Tehran: Nazar Publications.
51. - Kühnel, E., (1956). Islamic art (H. Taheri, Trans.). Tehran: Toos Publications.
52. - Maleki, T., (2010). Modernist painting in Iran. Tehran: Nazar Publications.
53. - Mir-Sadeghi, J., (2006). Elements of the story. Tehran: Sokhan Publications.
54. - Mojabi, J., (1997). Pioneers of contemporary Iranian painting: The first generation. Tehran.
55. - Monshi Qomi, Q. A., (1971). Golestan-e Honar (The Rose Garden of Art). (A. Soheili Khansari, Ed.), Tehran: Manouchehri Publications.
56. - Muhammad Hasan, Z., (1959). The history of painting in Iran. (A. Sahab, Trans.), Tehran: Sahab Ketab Publications.
57. - Pakbaz, R., (2007). Iranian painting from ancient times to the present. Tehran: Zarrin & Simin Publications.
58. - Pakbaz, R., (2015). Encyclopedia of art (3 Vols.). Tehran: Farhang-e Moaser Publications.
59. - Pope, A., (1990). An introduction to Iranian miniatures (H. Nayer & A. Shorouh, Trans.). Tehran: Bahar Publications.
60. - Pope, A. U., (1999). The course and forms of Iranian painting (Y. Azhund, Trans.). Tehran: Mowla Publications.
61. - Prince, G., (2012). Narratology: Form and function of narrative (M. Shahba, Trans.). Tehran: Minou-ye Kherad Publications.
62. - Propp, V., (1989). Morphology of the folktale (F. Badreh’i, Trans.). Tehran: Toos Publications.
63. - Propp, V., (1989). Morphology of the tale (M. Kashigar, Trans.). Tehran: Rooz Publications.
64. - Robinson, B. W., (2000). “A study of Iranian painting”. In: E. Eshraghi & S. Adl (Eds.), Collected articles, Tehran: Toos Publications.
65. - Sajjadi, F., (2008). Applied semiotics (2nd ed.). Tehran: Elm Publications.
66. - Savory, R., (2021). Iran in the Safavid era (K. Azizi, Trans.). Tehran: Markaz Publications.
67. - Shamisa, S., (2016). Literary genres. Tehran: Ferdows Publications.
68. - Tailor, A., (1995). Book of Isfahan – diversity and identity in seventeenth century Persian. The paul getty musum, milhbu California.
69. - Welch, S. C., (2019). Iranian painting: Manuscript illuminations of the Safavid era (A. Taqaa, Trans., 2nd ed.). Tehran: Matn Publications & Farhangestan-e Honar.
70. - Zoka, Y., (1964). “Signing and an example of humility among Iranian artists”. Honar va Mardom (Art and People), 29: 30–31. http://noo.rs/oGakr
71. - Zoka, Y. & Welch, S. C., (1994). Miniatures of the Iranian and Indian schools (The life and works of Mohammad Zaman). Tehran: Farhangsara Publications.
72. - http://www.toosfoundation.com.(2024.03.09)
73. - http://www.dailyartmagazine.com.(2024.03.09)

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.