Danesh
Hefazat va Maremat
Volume 9, Issue 2 (9-2026)
KCR 2026, 9(2): 55-75 |
Back to browse issues page
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Esmaeili Sangari H, Heydari Torkamani M, Jafarpour A. Explaining Conservation Solutions Based on the Understanding, Typology, and Pathology of Muqarnas in Mosques (Case Study: Moshtaghieh Complex, Kerman). , KCR. 2026; 9 (2) :55-75
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-275-en.html
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-275-en.html
Abstract: (990 Views)
Muqarnas, a key element of Islamic architecture, holds both artistic and structural significance. The Moshtaghieh Historical Complex in Kerman, from the Qajar era, features remarkable examples in domes, entrances, and niches. Over time, these elements have deteriorated due to environmental factors, aging materials, seismic events, and improper restorations. This study aims to develop effective conservation strategies through detailed typological and pathological analysis. Documentation included high-resolution photography, measurements, and architectural drawings to classify muqarnas into types such as stalactite-shaped, modular, and layered forms based on their architectural context. Damage assessment revealed issues like discoloration, biological growth, salt efflorescence, cracks, material loss, and deformation.Conservation proposals follow international heritage standards of minimal intervention, reversibility, and authenticity. Strategies include environmental control, compatible mortar consolidation, structural stabilization, and traditional restoration techniques. A significant aspect of the study is the use of 3D digital reconstruction through photogrammetry, enabling damage visualization and restoration planning.This research offers a practical and replicable model for the conservation of Islamic ornamentation by integrating traditional craftsmanship with modern documentation technologies, supporting sustainable heritage preservation and future educational efforts.
Keywords: Muqarnas, Islamic Architecture, Moshtaghieh Complex, Kerman, Typology, Pathology, Conservation, Restoration, Heritage Preservation
Type of Study: Research, Original, Regular |
Subject:
Conservation and restoration of historical-cultural architectural objects and decorations.
Received: 2025/08/2 | Accepted: 2026/07/18 | Published: 2026/09/29
Received: 2025/08/2 | Accepted: 2026/07/18 | Published: 2026/09/29
References
1. انصاری، جمال، (1360)، «هنر مقرنس‌سازی در آثار معماری ایران» موزه‌ها، شماره 1.
2. بصیرت قهفرخی، مرضیه؛ خلیلی‌پور، اکرم؛ طاووسی، محمود، (1392)، «بررسی مقرنس‌کاری دوره صفویه با تکیه بر بناهای شهر اصفهان» نقش‌مایه، شماره 15، ص. 7-14.
3. پوپ، آرتور، (1384)، «معماری ایران» ترجمه: کرامت‌الله افسری، نشریه فرهنگسرا، تهران.
4. پیرنیا، محمدکریم، (1382)، «سبک‌شناسی معماری ایران» نشر پژوهنده ـ نشر معمار، تهران.
5. جوادپور، ع.؛ نژادابراهیمی، م.، (1402)، «مطالعه معماری و آسیب‌شناسی گوی‌مچید (مسجد کبود) تبریز با رویکرد تطبیقی مرمتی» فصلنامه مرمت و احیای بناها و بافت‌های تاریخی، شماره 17، ص. 24-33، تبریز.
6. زمانی، عباس، (1370)، «مقرنس تزئینی در آثار تاریخی معماری ایران» مجله هنر و مردم، دوره جدید، شماره 102 و 103.
7. زهره‌وندی، احسان، (1395)، «مرمت مقرنس‌های مصلی مشهد» کنفرانس بین‌المللی نوآوری در علوم و تکنولوژی.
8. زمرشیدی، حسین، (1374)، «مسجد در معماری ایرانی» تهران، نشر کیهان.
9. زمرشیدی، حسین، (1381)، «معماری ایران: مصالح‌شناسی سنتی» انتشارات زمرد، تهران.
10. صفایی‌پور، … ؛ معماریان، … ؛ بمانیان، … (1393)، «فهم چیستی پوشش پتکانه از طریق تحلیل نمونه‌های نخستین در معماری ایران» معماری ایران، شماره 5، ص. 5-19، تهران.
11. شعرباف، اصغر، (1372)، «گره و کاربندی» سازمان میراث فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران.
12. عقابی، محمدمهدی، (1376)، «دایرةالمعارف بناهای تاریخی ایران در دوره اسلامی» انتشارات سوره، تهران.
13. علیزاده، سیامک، (1389)، «مقدمه‌ای بر تکنیک‌های ویژة حفاظت و مرمت بناهای تاریخی» انتشارات سمیرا، تهران.
14. فلاح‌فر، سعید، (1388)، «فرهنگ واژه‌های معماری سنتی ایران» انتشارات کاوش‌پرداز، تهران.
15. کرمانی، همت، (1378)، «تاریخ کرمان و رویدادهای صدساله اخیر ایران» تهران، نشر گلی.
16. کاظمیان، م.؛ اصلانی، ف.پ.، (1392)، «آسیب‌شناسی و ارائه طرح حافظتی-مرمتی آرایه‌های گچی بند آجری مسجد جامع عتیق اصفهان» نشریه مرمت و معماری ایران، شماره 2، ص. 6-18، اصفهان.
17. کیوانی‌نژاد، ر.، (1392)، «آسیب‌شناسی بناهای تاریخی؛ مطالعه موردی مسجد جامع ساوه» نشریه مطالعات مرمت و معماری ایران، شماره 1، ص. 7-18، تهران.
18. لرزاده، حسین، (1358)، «احیای هنرهای از یاد رفته» تهران، مولی.
19. مکی‌نژاد، مهدی، (1387)، «تاریخ هنر ایران دوره اسلامی: تزیینات معماری» سمت، تهران.
20. مختاری، م.، (1393)، «آسیب‌شناسی و طرح مرمت مسجد جامع سرشک نطنز و ساماندهی گذر مجاور» فصلنامه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، شماره 2، ص. 7-14، تهران.
21. نجیب‌اوغلو، گل‌رو، (1379)، «هندسه تزیین در معماری اسلامی» ترجمه: مهرداد قیومی بیدهندی، تهران، روزنه.
22. نژاد ابراهیمی، احد؛ سامی، زیبا، (1397)، «الگوشناسی تزیینات مقرنس در معماری ابنیه بازار تاریخی تبریز» مطالعات شهر ایران اسلامی، شماره 31، ص. 5-17.
23. رجبی، محمد، (1390)، «مبانی نظری مرمت» انتشارات جمال هنر، تهران.
24. گلاب‌زاده، محمدعلی، (1392)، «پژوهشی در رویداد قتل مشتاق» کرمان، انتشارات ولی، مرکز کرمان‌شناسی.
25. Bonner,Jay. (2017). Islamic Geometric Patterns. SantaFe, New Mexico, USAHarmsen, Silvia. (2006). AlgorithmicComputer Reconstructions of Stalactite Vaults -Muqarnas - in Islamic Architecture. Thesis doctorate ofthe Natural Sciences and Mathematics Faculty Total ofthe Ruprecht-Karls-Universitat Heidelberg [DOI:10.1007/978-1-4419-0217-7]
26. Jones, Emily & Thompson, Mark. (2024). "Adaptive Reuse of Historical Buildings: Conservation Approaches," Journal of Heritage Conservation, 32(4), pp. 45-60.
27. Al-Sayed, Nadia & Al-Zuhairi, Ahmad. (2023). "The Art of Islamic Architecture: Preservation and Restoration Techniques," International Journal of Architecture and Restoration, 28(2), pp. 112-130.
28. Ragab, Hassan. (2022). "Hassan Ragab's Study on the Role of Climate in the Preservation of Architectural Elements," Climate and Heritage Journal, 15(3), pp. 75-90.
29. Costa, Maria. (2023). "Methods of Protecting Ornamental Features in Islamic Religious Buildings," Architectural Conservation Review, 19(1), pp. 30-47.
Send email to the article author
| Rights and permissions | |
 |
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. |