استادیار گروه معماری، آموزش عالی غیر انتفاعی غیر دولتی سپهر اصفهان، ایران
چکیده: (6583 مشاهده)
پوششهای ایرانی به مقتضیات زمان و نیاز ابداع شده و در گذر قرون روندی تکاملی را طی کردهاند. بهطورکلی پوششها بر دو نوعِ تخت و منحنی قابل تقسیم هستند. گنبدها به عنوان یکی از پوششهای رایج در ایران، نه تنها بر شکلگیری فرم هندسی بنا مؤثر هستند، بلکه بر منظر شهری نیز اثرگذار اند. پژوهش و شناخت انواعِ گنبدها نه تنها بخشی از گذشته معماری ایران را آشکار میسازد بلکه در شناخت و مرمت اصولی این آثار نیز کمکرسان خواهد بود. هدفِ پژوهش حاضر مروری بر اقسام گنبدهای ایرانی و سپس ارائه دستهبندی جامعی بر اساس تعداد پوستهها، فرم هندسی و اجزای تشکیلدهندۀ آنهاست. این پژوهش از نوع کاربردی و روش تحقیق آن ترکیبی (تاریخی، توصیفی، تحلیلی و تطبیقی) است. دادهها بر مبنای دو روشِ میدانی و کتابخانهای جمعآوری شده است. محققان پیشین به روشهای گوناگونی گنبدهای ایرانی را دستهبندی و بررسی کرده اند، اما تاکنون دستهبندی جامعی از این آثار بر اساس تعداد پوسته، فرم و اجزای اصلی صورت نگرفته است. لذا پرسش اصلی این است که گنبدهای ایران بر اساس معیارهای مورد نظر چند قسم هستند؟ در این نوشتار علاوه بر استفاده از دستاوردهای پیشین از مشاهدات میدانی نگارندگان نیز بهره برده شده است. بر اساس نتایج این پژوهش بهطورکلی، برایِ سه دسته کلیِ یکپوسته، دوپوسته و سهپوسته، حدود 27 نوع گنبد شناسایی و معرفی شد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1395/2/2 | پذیرش: 1397/4/10 | انتشار: 1397/6/26