اداره کل میراث فرهنگی گردشگری وصنایع دستی استان زنجان ، PGHASEMI53@YAHOO.COM
چکیده: (1829 مشاهده)
سلسلۀ صفویه در قرنهای دهم و یازدهم هجری قمری، از نقطه نظر سیاسی، تاریخی و هنری بسیار حائز اهمیت است، چرا که در این دوره، هنرمندان ایرانی در بسیاری از مهارتها به استادی رسیدند. کتیبههای تزئینی در بناهای تاریخی آن چنان با مهارت کار شده که پیش از آن سابقه نداشته و یا به آن زیبایی نبودند. در این دوره، علاوه بر بناها، هنر کتابت در اشیاء هم بسیار پیشرفت کرد و عناصر هنر شیعی و بهکارگیری انواع ادعیه اسلامی و تمجید از مقام پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) در فلزکاری نیز با هنرمندی تمام مشاهده میشود. این مقاله در تلاش است به معرفی «جام کتیبهدار»، موسوم به «جام دعا» بپردازد. این جام که به یکی از اساتید مسگر زنجان به ارث رسیده، به جهت اعتقاد مردم بسیار مورد استفاده و احترام بوده و جهت حفاظت بیشتر به موزه باستان شناسی زنجان اهداء شده است. جام دعا شامل کتیبههایی است که حاوی سورههای قرآنی، انواع ادعیه اسلامی و شیعی مانند ناد علی، عکاشه، مکنون، تصاویر صور دوازدهگانۀ فلکی، اعداد و حروف سحرآمیزی است که در مساجد و تکایای مذهبی برای رفع حاجت، دفع بلا و جن، رفع بیماری، بخت گشایی و ... بهکار میرفته است. در این مقاله، کتیبهها و نقوش جام دعا، بازخوانی و مورد تحلیل قرار خواهد گرفت و به چرایی استفاده از آن پرداخته خواهد شد.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
مکتوبات حک شده بر آثار تاریخی دریافت: 1402/12/10 | پذیرش: 1403/3/1 | انتشار: 1403/4/15