، اردشیر جوانمردزاده2
، زینب خسروی3
استفاده از نقوش و نمادها در هنر ایران جایگاه والایی داشته است. این نقوش دربردارنده تجارب فرهنگی و معتقدات مذهبی دوران خود هستند؛ بنابراین به فهم بهتر سیر تحول اندیشههای مردم دوران خود کمک میکنند. یکی از شاخصههای مهم آثار هنری هخامنشی نقوش تزیینی بهکار رفته در آن است که تأثیر عمیقی بر هنر دورههای مختلف تاریخی بعد از خود گذاشته است. یکی از نقشهای پر تکراری که در هنر هخامنشی استفاده شده، عقاب است که با آسمان و خورشید پیوند داشت. هخامنشیان همواره از نقوشی در آثار هنریشان بهره میبردند که بر قدرت و مشروعیت آنان تأکید داشت. نقش عقاب در عمدهترین رسانههای هنری دوره هخامنشی یعنی پرچم، معماری، زیورآلات و نقشبرجسته ترسیم شده است. این پژوهش در پی دستیبابی به پاسخ سوالات زیر است: ۱. در بررسی آیکونوگرافی نگاره عقاب، چه مواردی به عنوان ارزش نمادین این آثار مشاهده میشوند؟ ۲. چرا نقش عقاب بارها در رسانههای هنری هخامنشی پدیدار شده است؟ ۳. چرا در بیشتر دادههای فرهنگی بر بال گشوده این پرنده تأکید شده است؟ مسئله تحقیق با تمرکز بر رابطه این نقش در دوران هخامنشی با تحلیل آیکونوگرافی طرح شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و روش تحقیق آن، آیکونوگرافی است. گردآوری اطلاعات با استفاده از دادههای کتابخانهای، اساطیری و میدانی است. در همین راستا برای تبیین مفاهیم نهفته در پس این نقش نمادین و بهمنظور دستیابی به ارزشها و مفاهیم بنیادین آن با تکیه بر روش آیکونوگرافی ابتدا نقوش توصیف و سپس تحلیل شدهاند. نتایج نشان میدهد نقش عقاب، نقشی همگانی است و با توجه به ویژگیهای عقاب با بال گسترده کهن الگوی الوهیت است؛ بنابراین شاهان هخامنشی از یک کهنالگوی جانوری برای فرافکنی قدرت و مشروعیت به اتباعشان بهره بردند.
✅ استفاده از نقوش و نمادها در هنر ایران جایگاه والایی داشته است. این نقوش دربردارنده تجارب فرهنگی و معتقدات مذهبی دوران خود هستند؛ بنابراین به فهم بهتر سیر تحول اندیشههای مردم دوران خود کمک میکنند. یکی از شاخصههای مهم آثار هنری هخامنشی نقوش تزیینی بهکار رفته در آن است که تأثیر عمیقی بر هنر دورههای مختلف تاریخی بعد از خود گذاشته است. یکی از نقشهای پر تکراری که در هنر هخامنشی استفاده شده، عقاب است که با آسمان و خورشید پیوند داشت.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |