دوره 7، شماره 2 - ( 6-1403 )
جلد 7 شماره 2 صفحات 78-59 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Amiri Baghbadorani A, Nemani Khiyavi L, Razani M. Reproduction of the Inscriptions of the Portal of the Hasan Pādshāh Complex in Tabriz. KCR 2024; 7 (2) :59-78
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-157-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-157-fa.html
امیری باغبادرانی علیرضا، نعمانی خیاوی لیلی، رازانی مهدی. استنساخ کتیبههای سردر مجموعه حسن پادشاه تبریز. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1403; 7 (2) :59-78
دانشجوی دکتری مرمت اشیاء تاریخی، ، ایران.
چکیده: (2569 مشاهده)
نقش برجستهها و کتیبهها از مهمترین مستندات تاریخی هستند که به شکلی حامل روایات متنوعی اعم از جنگ، پیروزی، فتح، وقوع رویدادی خاص و یا یادواره میباشند که بهطور بیواسطه و شفاف، نمایانگر برهه خاصی از تاریخ هستند. در طول زمان بشر با دانستن خاصیت مقاومت و شکلپذیری سنگ، گزارش وقایع را به شیوههای متنوعی، بر روی این ماده ارزشمند ثبت کرده است. این فرایند بهطور ابتدایی با ترسیم نقوش ابتدایی در صخرههای طبیعی آغاز شده و سپس با هدف ثبت وقایع زمان بهصورت حجاری ادامه یافته است. در ابتدا بهصورت صخرهکند در طبیعت بکر و با خطوطی مانند میخی انجام شده و سپس با پیشرفت مهارت و ابزار، با جزئیات و هنرنمایی بیشتر، در قالب کتیبهها یا نقوشکنده تزئیناتی در آمده است. مقاله حاضر شامل استنساخ جدیدی از سنگ کتیبه سردر مجموعه مسجد و مدرسه حسن پادشاه واقع در بخش مرکزی شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی در میدان صاحبالامر و زیرمجموعه بازار جهانی سرپوشیده است که بر بدنه سنگی مربوط به اواخر سدهی هشت ه.ق نقر شده است. بر روی این کتیبه نقوشی با خط ثلث کندهکاری شده و به سبب عوامل گوناگونی دچار آسیبهایی شده است. مهمترین سؤالات این پژوهش عبارت است از: متن و نوشتههای کتیبه سردر مجموعه حسن پادشاه تبریز چیست و راوی چه اطلاعاتی است؟ این کتیبه چه تغییراتی را از سر گذرانده است؟ استنساخ این کتیبه با هدف دریافت بیشترین اطلاعات از آن چگونه انجام میشود؟ برای دستیابی به پاسخ این سؤالات، علاوه بر مطالعات تاریخی و باستانشناسی، بررسیهای میدانی، روشهای نوین مستندسازی شامل فتوگرامتری و طراحی دیجیتال انجام شد. پس از انجام مراحل ذکر شده و خوانش متن کتیبه، روند تغییرات صورت گرفته در طول زمان بررسی و مطالعه شد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
کاربرد علوم، فناوریها، تجهیزات، مواد و روشهای نوین
دریافت: 1403/2/12 | پذیرش: 1403/5/25 | انتشار: 1403/6/31
دریافت: 1403/2/12 | پذیرش: 1403/5/25 | انتشار: 1403/6/31
فهرست منابع
1. [آموروسو، ج.ج و فاسینا. (1370). فرسودگی سنگ و حفاظت از آن، آلودگی جوی، تمیز کردن، استحکامبخشی و حفاظت. ترجمه رسول وطندوست. تهران: میراث فرهنگی. [نسخه اصلی 1983 ].
2. [بینام. (1349). سفرنامههای ونیزیان. مترجم منوچهر امیری. چاپ چهارم. تهران: خوارزمی.].
3. [بهرمان، علیرضا. (1384). مطالعات علمی آزمایشگاهی در مورد فرآیند تخریب در برجستهنگاری فیروزآباد. مجموعه مقالات هشتمین همایش حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی و فرهنگی و تزیینات معماری مرتبط، 124-113.].
4. [بشاشکنزق، رسول؛ پژوهشکده زبانشناسی، کتیبهها و متون. (1386). باغ کتیبهها: ضرورت و اهداف مولايژبرداری کتیبههای صخرهای و تاسیس مرکز مطالعات کتیبهشناسی. تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری].
5. [بلیلاناصل، لیلا. (1395). تحلیل ساختار فضایی شهر تبریز در دوره صفوی با مقایسه تطبیقی سفرنامهها و اسناد تصویری. باغ نظر، 13(38)، . 56-45.].
6. [بیگراس، کارل؛ شوکت، میلن؛ پاول، جرمی. (1397). روشهای نورپردازی برای عکاسی اشیاء موزهای. ترجمه بهروز جلوداریان بیدگلی و مهدی رازانی. تهران: جهاد دانشگاهی.].
7. [دوئن، اریک؛ کلیفورد، ا. پرایس. (1394). حفاظت سنگ، مروری بر آخرین پژوهشهای علمی. ترجمه مهدی رازانی و هادی زندکریمی. تهران: موسسه علمی و فرهنگی فضا.].
8. [دهخدا، علیاکبر. (1395). لغتنامه. قم: موسسه فرهنگی و اطلاعرسانی تبیان.].
9. [حناچی، پیروز؛ نژاد ابراهیمیسردرود، احد. (1385). بازخوانی میدان صاحبآباد از روی تصاویر شاردن و مطراقچی براساس متون تاریخی(از شکلگیری تا دوره صفویه). هنرهای زیبا، 25، 44-35.].
10. [هنینگ، و.ب. (1329). کتیبههای پهلوی. ترجمه محم دمعین. یغما، 2(28)، 3-28.].
11. [کبیرصابر، محمدباقر؛ مظاهریان، حامد؛ پیروی، مهناز. (1393). ریختشناسی معماری مسجد کبود تبریز. مطالعات معماری ایران، (6)، 23-5.].
12. [کارنگ، عبدالعلی. (1375). آثار باستانی آذربایجان. جلد اول، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و انتشارات راستینو.].
13. [مینورسکی، ولادیمیر. (1394). تاریخ تبریز. مترجم: عبدالعلی کارنگ، تبریز: آیدین.].
14. [میرفتاح، سیدعلیاصغر؛ صبورینوحهچی، رضا. (1390). فرهنگ اورارتور در شمال غرب ایران. ابهر: دانشگاه آزاد اسلامی.].
15. [مصطفوی، سیدمحمدتقی. (1329). قالبگیری از کتیبه سرمشهد(کازرون)، علوم تربیتی: آموزش و پرورش(تعلیم و تربیت)، 24(10)، 35-42. برگرفته از آدرس: https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/255366 .].
16. [نصیرینیا، پیمان؛ حجت، عیسی. (1395). تاملی در تحولات ساختاری معاصر شهر تبریز و تاثیر آن بر هویت شهر، نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی، 21(1)، 54-41.].
17. [عمرانی، بهروز؛ امینیان، محمد. (1386). گمانهزنی در میدان صاحبآباد و مجموعه حسن پادشاه، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، 2(50)، 118-91.].
18. [رازانی، مهدی؛ نعمانیخیاوی، لیلی؛ رنجبری، امین؛ امیری، علیرضا. (1403). استنساخی جدید از کتیبه میخی اورارتویی سقیندل، ورزقان، آذربایجان شرقی، ایران. زبانشناخت، 15(1)، 80-57.].
19. [ذکاء، یحیی. (1368). زمینلرزههای تبریز. تهران: کتابسرا.].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |