دوره 9، شماره 1 - ( 3-1405 )
جلد 9 شماره 1 صفحات 74-68 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
aliky M, nezamabadi M, Fazeli Nashli H. Microscopic Paleoparasitological Analysis of Iron Age Burials from Shahne-Pushteh, Iran. , KCR. 2026; 9 (1) :68-74
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-323-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-323-fa.html
علیقی میاده، نظام‌ابادی مسعود، فاضلی‌نشلی حسن. مطالعات میکروسکوپی از منظر دیرین‌انگل‌شناسی در محوطه‌ی عصر آهن شهنه‌پشته. ، دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1405; 9 (1) :68-74
دانشگاه تهران
چکیده: (1460 مشاهده)
روند مطالعات دیرین‌انگل‌شناسی طی دو دهه‌ی اخیر در ایران سرعت و وسعت یافته است. با این حال گسترش پژوهش های دیرین‌انگل‌شناسی در فلات ایران در این سال ها با چالش‌هایی همراه بوده و نتایج محدودی از آن منتشر شده که یکی از دلایل آن میزان بالای تخریب ریزماندهای زیستی در اقلیم قریب به اتفاق محوطه های باستانی ایران است. مهم ترین یافته‌های دیرین‌انگل‌شناسی در ایران تاکنون از محوطه هایی با سطح حفظ‌کنندگی بالا همچون معدن نمک چهرآباد زنجان بوده است که یافته‌های متعددی از بقایای زیستی و به خصوص مومیایی مردان نمکی از آن گزارش شده است. تدفین‌های کاوش شده عصر آهن در شهنه‌پشته نیز حاوی اسکلت‌های انسانی در این محوطه بود که فرصتی برای آزمون نمونه های رسوب خاک برداشت‌شده از مجاورت اندام‌های اسکلتی، تحت بررسی میکروسکوپی در آزمایشگاه فراهم ساخت. این مطالعه با هدف ارزیابی شواهد بالقوه‌ی حضور انگل‌ها به عنوان نشانه‌های اغلب ماندگار و قابل تحلیل از میزان سلامت، سطح بهداشت فردی و اجتماعی و حتی شیوه‌های تغذیه‌ی پیشینیان ساکن در محوطه‌ی باستانی شهنه‌پشته انجام شد. اگرچه در طی این آزمایشات، شواهدی قطعی از حضور بقایای گونه‌های انگل داخلی شناسایی نشد، اما گونه‌هایی از نماتودها، هیره‌ها و یک مورد از پالینومورف‌های مشابه با تخم آسکاریس مشاهده گردید. همچنین با توجه به محدود بودن یافته‌ها و ریزماندهای زیستی قابل بازیابی در محوطه‌ی شهنه‌پشته به بررسی اهمیت و نقش تعیین‌کننده‌ی شرایط محیطی، اقلیمی، زمین‌شناختی و ویژگی های خاک در فرآیندهای تافونومیک و موثر بر ماندگاری یا تخریب ریزماندهای زیستی در این محوطه پرداخته شد. مطالعه‌ی حاضر و یافته‌های این پژوهش بر ضرورت توسعه‌ی رویکردهای میان‌رشته‌ای و بهره‌گیری از فن‌آوری‌های نوین در زمینه‌های زیست‌باستان شناسی و دیرین‌انگل‌شناسی تأکید می کند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
مطالعه آسیب‌شناسی و شناخت فناوری‌های ساخت آثار و آرایه‌ها
دریافت: 1404/7/16 | پذیرش: 1404/8/11 | انتشار: 1405/5/19
دریافت: 1404/7/16 | پذیرش: 1404/8/11 | انتشار: 1405/5/19
فهرست منابع
1. Agha Aligol, D., Jafarizadeh, M., Fazeli Nashli, H., & Safari, M. (2022). Investigation of frit beads from Shahneh Poshteh cemetery of Babol in north of Iran in the first millennium BC: An archaeometric study by micro-PIXE technique. SSRN. https://ssrn.com/abstract=4145397 [DOI:10.2139/ssrn.4145397]
2. Ahmadpour, A., Fakhar, M., & colleagues. (2011). Parasitic diseases in northern provinces of Iran (Mazandaran, Golestan, and Gilan) and introduction to conventional laboratory techniques in parasitology. Iranian Journal of Parasitology, 6, 1-10. [in Persian]
3. Araújo, A. (1988). Origem dos ancilostomídeos parasitos do homem. In Paleoparasitologia no Brasil (pp. 138-143).
4. Araújo, A., & Ferreira, L. F. (1997). Paleoparasitology: A window on ancient human-parasite interactions. Memórias do Instituto Oswaldo Cruz, 92(2), 289-293. [DOI:10.1590/S0074-02761997000200025]
5. Araújo, A., & Ferreira, L. F. (2000). Interpreting paleoparasitological data: Challenges and perspectives. Parasitology Today, 16(9), 408-413. [DOI:10.1016/S0169-4758(00)01739-5]
6. Araújo, A., Reinhard, K. J., Ferreira, L. F., & Gardner, S. L. (2008b). Parasites as probes for prehistoric human migrations? Trends in Parasitology, 24(3), 112-115. [DOI:10.1016/j.pt.2007.11.007]
7. Araújo, A., Reinhard, K., & Ferreira, L. F. (2008a). Paleoparasitology: Current status and future prospects. Journal of Parasitology Research, 2008, 1-10. [DOI:10.1155/2008/298317]
8. Behrensmeyer, A. K. (1978). Taphonomic and ecological implications of soil and sediment processes. Paleobiology, 4(2), 150-162.
https://doi.org/10.1017/S0094837300005820 [DOI:10.1017/S0094837300005870]
9. Bertozzo, F., et al. (2023). Preservation of micro-remains in burial sediments: Comparative studies. Archaeological and Anthropological Sciences, 15, 98. [DOI:10.1007/s12520-023-01704-0]
10. Bryant, V. M., & Dean, G. W. (2006). Archaeological coprolite science: the legacy of Eric O. Callen (1912-1970). Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, 237(1), 51-66. [DOI:10.1017/9781139013826.012]
11. Callen, E. O., & Cameron, T. W. (1960). A prehistoric diet revealed in coprolites.
https://doi.org/10.2307/279430 [DOI:10.2307/279430.]
12. Camacho, M., & Reinhard, K. (2019). Methodological considerations in paleoparasitology. Journal of Archaeological Method and Theory, 26(3), 845-860. [DOI:10.1007/s10816-018-9395-5]
13. Ebn Esfandiar, B. M. H. (1987). Tarikh-e Tabarestan (A. Eqbal, Ed.). Tehran: Padideh Khavar. [in Persian]
14. Ferreira, L. F. (1973). O fenômeno parasitismo. Revista da Sociedade Brasileira de Medicina Tropical, 7, 261-277. [DOI:10.1590/S0037-86821973000400006]
15. Ferreira, L. F., Reinhard, K. J., & Araújo, A. (2014). The origin of parasites of humans. In K. Reinhard & A. Araújo (Eds.), Foundations of paleoparasitology (pp. 121-136). Rio de Janeiro: Editora Fiocruz. [DOI:10.7476/9788575415986.0009]
16. Forattini, O. P. (2004). Ecologia, epidemiologia e sociedade. São Paulo: Edusp.
17. Greenwalt, D. (2021). Becoming Flood: Composing Anxious Assemblages in Flood Wall Street. Environmental Communication, 15(6), 798-812. [DOI:10.1080/17524032.2021.1909091]
18. Le Bailly, M., Bouchet, F., Harter, S., et al. (2011). Methods in paleoparasitology: Recovery of parasites from archaeological samples. Parasite, 18(1), 13-22. [DOI:10.1051/parasite/2011181013]
19. Le Bailly, M., Maicher, C., Roche, K., & Dufour, B. (2021). Accessing ancient population lifeways through the study of gastrointestinal parasites: paleoparasitology. Applied Sciences, 11(11), 4868. [DOI:10.3390/app11114868]
20. Manter, H. W. (1967). Some geographical aspects of parasitism in humans. Experimental Parasitology, 21(1), 1-21. [DOI:10.1016/0014-4894(67)90002-9]
21. Mehlhorn, H. (Ed.). (2001). Encyclopedic reference of parasitology: Diseases, treatment, therapy. Berlin: Springer. [DOI:10.1007/3-540-29835-5]
22. Mitchell, P. D. (2013). The origins of human parasites: Exploring the evidence for endoparasitism throughout human evolution. International Journal of Paleopathology, 3(3), 191-198. [DOI:10.1016/j.ijpp.2013.05.002]
23. Mowlavi, G., Mokhtarian, K., Makki, M. S., Mobedi, I., Masoumian, M., Naseri, R., ... & Mas-Coma, S. (2015). Dicrocoelium dendriticum found in a Bronze Age cemetery in western Iran in the pre-Persepolis period: the oldest Asian palaeofinding in the present human infection hottest spot region. Parasitology International, 64(5), 251-255. https://search.eitaa.com/?url= [DOI:10.1016/j.parint.2015.02.007]
24. Nezamabadi, M. (2014). The first contribution to the paleoparasitology of the Iranian Plateau and adjacent areas: Origins and spread of intestinal parasites in the Middle East during the Holocene (Doctoral dissertation). Université Marie et Louis Pasteur, Besançon, France.
25. Nezamabadi, M., Aali, A., Stöllner, T., Mashkour, M., & Le Bailly, M. (2011). Intestinal parasites in the Chehrabad salt mine, Iran: The first evidence of ancient infections. Journal of Archaeological Science, 38(5), 1256-1262. [DOI:10.1016/j.jas.2010.12.014]
26. Nezamabadi, M., Aali, A., Stöllner, T., Mashkour, M., & Le Bailly, M. (2013a). Paleoparasitological analysis of samples from the Chehrabad salt mine (Northwestern Iran). International Journal of Paleopathology, 3(3), 229-233. [DOI:10.1016/j.ijpp.2013.06.001]
27. Nezamabadi, M., Harter-Lailheugue, S., & Le Bailly, M. (2011). Paleoparasitology in the Middle-East: State of the research and potential. Tüba-Ar, 14, 205-213. [DOI:10.22520/tubaar.2011.0016]
28. Nezamabadi, M., Mashkour, M., & Le Bailly, M. (2013c). Paleoparasitology in the Iranian Plateau and the Middle East. Bastanpazhuhi: Persian Journal of Iranian Studies (Archaeology), 12-13, 102-107. [in Persian]
29. Nezamabadi, M., Mashkour, M., & Le Bailly, M. (2014). Paleoparasitology: Detection of parasites in archaeological remains. In Proceedings of the International Conference of Young Archaeologists, Iran (pp. 627-630). [in Persian]
30. Nezamabadi, M., Mashkour, M., Aali, A., Stöllner, T., & Le Bailly, M. (2013b). Identification of Taenia sp. in a natural human mummy (3rd century BC) from the Chehrabad saltmine in Iran. Journal of Parasitology, 99(3), 570-572.
https://doi.org/10.1645/12-113.1 [DOI:10.1645/12-108.1]
31. Paknazhad, N., Mowlavi, G., Dupouy Camet, J., Esmaeili Jelodar, M., Mobedi, I., Makki, M., ... & Najafi, F. (2016). Paleoparasitological evidence of pinworm (Enterobius vermicularis) infection in a female adolescent residing in ancient Tehran (Iran) 7000 years ago. Parasites & vectors, 9(1), 33. . [DOI:10.1186/s13071-016-1322-y]
32. Poulin, R. (2007). Are there general laws in parasite ecology? Parasitology, 134(6), 763-776. [DOI:10.1017/S0031182006002150]
33. Reinhard, K., Araújo, A., & Ferreira, L. F. (2016). Challenges in identifying micro-remains in archaeological sediments. International Journal of Paleopathology, 13, 1-10. [DOI:10.1016/j.ijpp.2016.01.005]
34. Reitz, E., & Shackley, M. (2012). Environmental archaeology. Springer Science & Business Media. [DOI:10.1007/978-1-4614-3339-2]
35. Ruffer, M. A. (1910). Note on the presence of "Bilharzia haematobia" in Egyptian mummies of the twentieth dynasty [1250-1000 BC]. British Medical Journal, 1(2557), 16. [DOI:10.1136/bmj.1.2557.16-a]
36. Safari, M., Nashli, H. F., & colleagues. (2021). An analysis of environmental evolution in Qal'eh Bon site, Babol County, Mazandaran Province. Iranian Quaternary Journal, 7(3-4), 937-966. [in Persian]
37. Saleh, M., et al. (2022). Taphonomic effects on biological micro-remains in archaeological sites. Journal of Archaeological Science: Reports, 45, 103514. [DOI:10.1016/j.jasrep.2022.103514]
38. Sazmand, A. (2021). Paleoparasitology and archaeoparasitology in Iran: A retrospective in differential diagnosis. International Journal of Paleopathology, 32, 50-60. [DOI:10.1016/j.ijpp.2020.11.005]
39. https://search.eitaa.com/?url= [DOI:10.1016/j.ijpp.2020.11.005]
40. Sołtysiak, A., Fazeli Nashli, H., Safari, M., & Moradi, G. (2019). Human remains from Shahne Poshte, Iran, 2019. Bioarchaeology of the Near East, 13, 85-96.
41. Szidat, L. (1944). Über die Erhaltungsfähigkeit von Helmintheneiern in vor-und frühgeschichtlichen Moorleichen. Zeitschrift für Parasitenkunde, 13(3), 265. [DOI:10.1007/BF03177148]
42. Terzian, S., Shahdai, S. H., & colleagues. (2020). Geography of Mazandaran, 10th grade textbook. Tehran: Organization for Educational Research and Planning. [in Persian].
43. Vahdatinasab, H. (2011). A review of bioanthropological studies in the archaeology of Iran (Paleolithic and Neolithic). Iranian Journal of Anthropology Research, Issue 1, pp. 101-119. [in Persian].
44. ابن اسفندیار، بهاءالدین محمد بن حسن. (۱۳۶۶). تاریخ طبرستان (به تصحیح عباس اقبال). تهران: پدیده خاور.
45. احمدپور، الف.، فخار، م. و همکاران. (۱۳۹۰). بیماری‌های انگلی در نواحی شمال ایران (استان‌های مازندران، گلستان و گیلان) و آشنایی با تکنیک‌های آزمایشگاهی مرسوم انگل‌شناسی. مجله ایرانی انگل‌شناسی، ۶، ۱-۱۰.
46. ترزیان، ص.، شهدایی، س. ح. و همکاران. (۱۳۹۹). استان‌شناسی مازندران، پایه دهم. تهران: سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی.
47. صفری، م.، فاضلی نشلی، ح. و همکاران. (۱۴۰۰). تحلیلی بر فرگشت محیطی در محوطه قلعه بن شهرستان بابل استان مازندران. فصلنامه کواترنری ایران (علمی-پژوهشی)، ۷(۳ و ۴)، ۹۳۷-۹۶۶.
48. نظام‌آبادی، م.، مشکور، م. و لو بیلی، م. (۱۳۹۲). باستان‌انگل‌شناسی در فلات ایران و خاورمیانه. باستان‌پژوهی: نشریه ایرانی مطالعات باستان‌شناسی، ۱۲-۱۳، ۱۰۲-۱۰۷.
49. نظام‌آبادی، م.، مشکور، م. و لو بیلی، م. (۱۳۹۳). باستان‌انگل‌شناسی: شناسایی انگل‌ها در بقایای باستانی. در مجموعه مقالات همایش بین‌المللی باستان‌شناسان جوان، ایران ۶۲۷-۶۳۰.
50. وحدتی‌نسب، ح. (۱۳۹۰) "مروری بر مطالعات انسان شناسی زیستی در باستان‌شناسی ایران (پارینه سنگی و نوسنگی)." پژوهش¬های انسان شناسی ایران، شماره ۱، ۱۰۱-۱۱۹.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |