Knowledge of Conservation and Restoration

fa مطالعات میکروسکوپی از منظر دیرین‌انگل‌شناسی در محوطه‌ی عصر آهن شهنه‌پشته Microscopic Paleoparasitological Analysis of Iron Age Burials from Shahne-Pushteh, Iran مطالعه آسیب‌شناسی و شناخت فناوری‌های ساخت آثار و آرایه‌ها studying pathology and technologies of abjects پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><br> روند مطالعات دیرین‌انگل‌شناسی طی دو دهه‌ی اخیر در ایران سرعت و وسعت یافته است. با این حال گسترش پژوهش های دیرین‌انگل‌شناسی در فلات ایران در این سال ها با چالش‌هایی همراه بوده و نتایج محدودی از آن منتشر شده که یکی از دلایل آن میزان بالای تخریب ریزماندهای زیستی در اقلیم قریب به اتفاق محوطه های باستانی ایران است. مهم ترین یافته‌های دیرین‌انگل‌شناسی در ایران تاکنون از محوطه هایی با سطح حفظ‌کنندگی بالا همچون معدن نمک چهرآباد زنجان بوده است که یافته‌های متعددی از بقایای زیستی و به خصوص مومیایی مردان نمکی از آن گزارش شده است. تدفین‌های کاوش شده عصر آهن در شهنه‌پشته نیز حاوی اسکلت‌های انسانی در این محوطه بود که فرصتی برای آزمون نمونه های رسوب خاک برداشت‌شده از مجاورت اندام‌های اسکلتی، تحت بررسی میکروسکوپی در آزمایشگاه فراهم ساخت. این مطالعه با هدف ارزیابی شواهد بالقوه‌ی حضور انگل‌ها به عنوان نشانه‌های اغلب ماندگار و قابل تحلیل از میزان سلامت، سطح بهداشت فردی و اجتماعی و حتی شیوه‌های تغذیه‌ی پیشینیان ساکن در محوطه‌ی باستانی شهنه‌پشته انجام شد. اگرچه در طی این آزمایشات، شواهدی قطعی از حضور بقایای گونه‌های انگل‌ داخلی شناسایی نشد، اما گونه‌هایی از نماتودها، هیره‌ها و یک مورد از پالینومورف‌های مشابه با تخم آسکاریس مشاهده گردید. همچنین با توجه به محدود بودن یافته‌ها و ریزماندهای زیستی قابل بازیابی در محوطه‌ی شهنه‌پشته به بررسی اهمیت و نقش تعیین‌کننده‌ی شرایط محیطی، اقلیمی، زمین‌شناختی و ویژگی های خاک در فرآیندهای تافونومیک و موثر بر ماندگاری یا تخریب ریزماندهای زیستی در این محوطه پرداخته شد. مطالعه‌ی حاضر و یافته‌های این پژوهش بر ضرورت توسعه‌ی رویکردهای میان‌رشته‌ای و بهره‌گیری از فن‌آوری‌های نوین در زمینه‌های زیست‌باستان شناسی و دیرین‌انگل‌شناسی تأکید می کند.</div> <div style="text-align: justify;">Over the past two decades, paleoparasitological research in Iran has expanded significantly in both scale and scope. Despite this progress, investigations across the Iranian Plateau have faced ongoing challenges, and relatively few findings have been published. One major limiting factor is the extensive degradation of biological micro-remains caused by the region’s prevailing climatic conditions, which are generally unfavorable for preservation at most archaeological sites. Notably, the most significant discoveries have come from exceptional preservation contexts, such as the Chehrabad salt mine in Zanjan, renowned for the discovery of the Salt Men mummies, has yielded a wealth of well-preserved biological materials. The high salinity and stable temperatures at the site have created ideal conditions for the survival of delicate micro-remains over millennia. These rare cases emphasize the importance of focusing excavations in environments more conducive to organic preservation. More recently, excavations at Shahne-Pushteh an Iron Age burial site revealed human skeletal remains, presenting a rare opportunity to analyze soil sediment samples microscopically from around the bones. The goal was to detect parasitic remains as indicators of health, hygiene, and diet among the site's ancient population.<br> Although no definitive internal parasite remains were found, several nematode larvae, mites, and a single palynomorph resembling an Ascaris‌ sp. egg were observed. While not conclusive evidence of intestinal parasitism, these findings highlight the taphonomic processes that affect micro-remains. They also underscore the crucial role of environmental and soil conditions in the preservation of biological material in archaeological contexts.</div> شهنه‌پشته, زیست‌باستان شناسی, دیرین‌انگل‌شناسی, میکروسکوپی, انگل, عصرآهن. Shahne-Pushteh, Bioarcheology, Paleoparasitology, Microscopy, Parasite, Iron Age. 68 74 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-232-1&slc_lang=fa&sid=1 Mayada aliky میاده علیقی mayadaaliky0@gmail.com 0009-0000-7337-8504 Yes Tehran of University دانشگاه تهران Masoud nezamabadi مسعود نظام‌ابادی masoud.nezam@gmail.com 0000-0001-7230-2620 No Baromil Laboratory ازمایشگاه بارومیل Hassan Fazeli Nashli حسن فاضلی‌نشلی hfazelin@ut.ac.ir 0000-0002-0724-365x No Tehran of University دانشگاه تهران