دوره 2، شماره 1 - ( Special issue 1398 )                   جلد 2 شماره 1 صفحات 73-48 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Shekofteh A, Ahmadi H, Yazdi M. Decay factors and patterns of stones in open-air historical sites built of carbonate sedimentary stones. KCR 2019; 2 (1) :48-73
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-27-fa.html
شکفته عاطفه، احمدی حسین، یزدی مهدی. مروری بر عوامل و الگوهای تخریب در سنگ های رسوبی کربناته به کاررفته در محوطه‌های باز تاریخی و فرهنگی. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1398; 2 (1) :48-73

URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-27-fa.html

مروری بر عوامل و الگوهای تخریب در سنگ های رسوبی کربناته به کاررفته در محوطه‌های باز تاریخی و فرهنگی
عاطفه شکفته* ، حسین احمدی ، مهدی یزدی
دانشگاه هنر اصفهان
چکیده:   (6564 مشاهده)
محوطه‌های باز تاریخی ساخته شده از سنگ در ایران تعداد نسبتاً محدودی در مقایسه با دیگر آثار شامل می‌شوند، اما این آثار باقی مانده اهمیت والایی از جهت ارزش، قدمت و ناگفته‌هایی که در آنها مستتر است، دارند. از آنجایی که عموماً این محوطه‌های سنگی در ایران قدمتی حدودا دو هزار ساله دارند، مدت زمان زیادی در معرض عوامل آسیب‌رسان قرار گرفته‌اند. اطلاعات در خصوص انواع عوامل آسیب‌رسان و الگوهای تخریبی آنها به شکلی پراکنده در مقالات و کتب عموماً به زبان انگلیسی وجود دارند که دسترسی آنها برای کارشناسان حوزه حفاظت و مرمت آثار تاریخی محدود است. در این پژوهش سعی شده است که با جمع آوری هدفمند اطلاعات حاصل از تحقیقاتی که تا کنون بر روی سنگ‌های محوطه‌های باز انجام شده، اقدام موثری در راستای روشن ساختن همه جنبه‌های تخریبی سنگ‌های رسوبی کربناته که بخش اعظمی از محوطه‌های باز ایران را تشکیل داده‌اند، صورت گیرد. بدین ترتیب با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به معرفی عوامل آسیب‌رسان محیطی و الگوهای تخریبی رایج در محوطه‌ها با شرایط اقلیمی و صنعتی مشابه پرداخته می‌شود. از مطالعات معلوم گشت که بر خلاف تصور تنها "عوامل محیطی" از فاکتورهای تخریب در سنگ‌های رسوبی نیستند بلکه خواص فیزیکی و شیمیایی ذاتی (درونی) سنگ نیز در امر تخریب بسیار تاثیرگذار است. در بین عوامل تخریبی شیمیایی و فیزیکی، عوامل شیمیایی مخرب به جهت اینکه منجر به انحلال و یا تغییر ماهیت سنگ می‌شوند از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.  
محوطه‌های باز تاریخی ساخته شده از سنگ در ایران تعداد نسبتاً محدودی در مقایسه با دیگر آثار شامل می‌شوند، اما این آثار باقی مانده اهمیت والایی از جهت ارزش، قدمت و ناگفته‌هایی که در آنها مستتر است، دارند. از آنجایی که عموماً این محوطه‌های سنگی در ایران قدمتی حدودا دو هزار ساله دارند، مدت زمان زیادی در معرض عوامل آسیب‌رسان قرار گرفته‌اند. اطلاعات در خصوص انواع عوامل آسیب‌رسان و الگوهای تخریبی آنها به شکلی پراکنده در مقالات و کتب عموماً به زبان انگلیسی وجود دارند که دسترسی آنها برای کارشناسان حوزه حفاظت و مرمت آثار تاریخی محدود است. در این پژوهش سعی شده است که با جمع آوری هدفمند اطلاعات حاصل از تحقیقاتی که تا کنون بر روی سنگ‌های محوطه‌های باز انجام شده، اقدام موثری در راستای روشن ساختن همه جنبه‌های تخریبی سنگ‌های رسوبی کربناته که بخش اعظمی از محوطه‌های باز ایران را تشکیل داده‌اند، صورت گیرد. بدین ترتیب با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به معرفی عوامل آسیب‌رسان محیطی و الگوهای تخریبی رایج در محوطه‌ها با شرایط اقلیمی و صنعتی مشابه پرداخته می‌شود. از مطالعات معلوم گشت که بر خلاف تصور تنها "عوامل محیطی" از فاکتورهای تخریب در سنگ‌های رسوبی نیستند بلکه خواص فیزیکی و شیمیایی ذاتی (درونی) سنگ نیز در امر تخریب بسیار تاثیرگذار است. در بین عوامل تخریبی شیمیایی و فیزیکی، عوامل شیمیایی مخرب به جهت اینکه منجر به انحلال و یا تغییر ماهیت سنگ می‌شوند از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.  
واژه‌های کلیدی: محوطه‌های باز تاریخی، تخریب، سنگ‌ رسوبی کربناته، آسیب فیزیکی، آسیب شیمیایی
متن کامل [PDF 765 kb]   (2183 دریافت)    
نوع مطالعه: مروری | موضوع مقاله: مستندسازی آثار و اشیا تاریخی- فرهنگی، موزه‌ای و آرایه‌های معماری.
دریافت: 1397/7/9 | پذیرش: 1397/10/26 | انتشار: 1398/4/23
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.