مقاله پژوهشی
تحلیل فرایند مس‌زدایی در رفتارخوردگی خنجر مفرغی

علیمیرزایی, فاطمه; نعیمی‌طرئی, پرستو

doi:10.61882/kcr.7.3.16

EN FA

دوره 7، شماره 3 - ( 9-1403 ) جلد 7 شماره 3 صفحات 28-16 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61882/kcr.7.3.16

Mendeley

Zotero

RefWorks

Alamirzaei F, Naeimi Taraei P. Research Paper Analysis of the Decuprification Process in the Corrosion Behavior of a Bronze Dagger. KCR 2024; 7 (3) :16-28
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-221-fa.html

علیمیرزایی فاطمه، نعیمی‌طرئی پرستو. مقاله پژوهشی تحلیل فرایند مس‌زدایی در رفتارخوردگی خنجر مفرغی. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1403; 7 (3) :16-28

URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-221-fa.html

مقاله پژوهشی تحلیل فرایند مس‌زدایی در رفتارخوردگی خنجر مفرغی

فاطمه علیمیرزایی

، پرستو نعیمی‌طرئی^*

دکترای حفاظت و مرمت، پژوهشگر حوزه آثار فلزی.

چکیده: (1937 مشاهده)

مطالعه سازوکار خوردگی برنز باستانی و از جمله آثار برنزی مکشوفه از منطقه پرنمک و مرطوب هرمز به دلیل خوردگی شدید از اهمیت خاص برخوردار است. بر این اساس در این مقاله یک خنجر مفرغی منسوب به حفاری‌های منطقه هرمز احتمالاً مربوط به هزاره اول قبل از میلاد، جهت مطالعه رفتار خوردگی متأثر از شرایط محیط مورد مطالعه قرار گرفته است. در این راستا برای ارزیابی باقی‌مانده مغزه فلزی از روش تصویربرداری اشعه X، به‌منظور ریخت‌شناسی سطح اثر از استرئو‌میکروسکوپ، برای شناسایی محصولات خوردگی آن از شیمی تر و روش‌های دستگاهی پراش‌سنج پرتوایکس (XRD) و برای مطالعه ریزساختار از میکروسکوپ نوری پلاریزان (PLM) استفاده شده است. تکمیل مطالعات میکروسکوپی به‌منظور مطالعه لایه‌های خوردگی و بررسی چگونگی توزیع عناصر با استفاده از میکروسکوپ الکترون روبشی مجهز به سیستم تجزیه عنصری (SEM-EDX) صورت گرفته است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد بخش اعظم خنجر به محصولات خوردگی اکسیدی مس، قلع و کلریدهای بازی آتاکامیت و پاراتاکامیت در یک ساختار سه لایه خوردگی نوع دوم تبدیل شده است. سازوکار خوردگی خنجر مورد نظر انحلال انتخابی مس، خارج شدن آن به لایه‌های خارجی و تغلیظ ترکیبات اکسیدی قلع در قسمت‌های مرکزی نمونه بوده که با نفوذ آنیونهای کلرید به لایه‌های خوردگی داخلی همراه شده است. پدیده مذکور باعث باقی ماندن طرح‌واره‌ای از دانه‌بندی و دوقلویی‌های حرارتی در لایه‌های خوردگی اکسیدی داخلی شده، ضمن اینکه ته‌نشست‌های دورهای ترکیبات اکسیدی مس و قلع به‌صورت ساختار لایه‌ای به تشکیل یک محلول کلوئیدی از نمک‌های مس و قلع در زیر خاک اشاره دارد.

واژه‌های کلیدی: خوردگی، برنز قلع‌دار، قلعه تاریخی هرمز، انحلال انتخابی مس، اکسید مس، اکسید قلع.

متن کامل [PDF 3917 kb] (494 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین
دریافت: 1403/5/5 | پذیرش: 1403/8/25 | انتشار: 1403/9/10

بازنشر اطلاعات
	این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.