جستجو در مقالات منتشر شده


4 نتیجه برای کتیبه
پژوهشی در تاریخ بنیان عمارت شمس العمارۀ کاخ گلستان
عباس خاکسار،
دوره 37، شماره 73 - ( 6-1395 )
چکیده

شمس العماره که به درخواست ناصرالدین شاه، مشابه بناهای اروپایی در ضلع شرقی ارگ سلطنتی

ساخته شده، ساختارش تلفیقی از معماری سنتی و مدرن است که در زمان احداث، بلندترین بنای

تهران و نماد پایتخت محسوب میشد. اعتمادالسلطنه و به دنبال او دیگر محقّقان تاریخ قاجار، تاریخ

1284 ق را سال ساخت بنا عنوان کرده اند، ولی وجود کتیبه ای در یکی از مخازن کاخ گلستان سبب

شد تا بار دیگر این بنا از نظر تاریخی و معماری بررسی و تجزیه و تحلیل شود. این کتیبۀ کاغذی

شامل ابیاتی است که توضیحاتی در مورد بنایی خاص و سازندۀ آن میدهد. در این پژوهش با روش

کتابخانه ای و مطالعۀ اسناد آن دوره، مانند کتب مرجع قاجاری و اسناد تصویری و خطی و همچنین

نقشه ها و نقاشی های مرتبط با آن، تعلّق کتیبه به شمس العماره محرز شد و بر اساس آن تاریخ احداث

1283 ق است. در ادامه نوشته به علل حذف کتیبه از پیکرۀ بنا پرداخته شده و هم چنین با توجه به

مطالعات میدانی و مقایسۀ بناهای مشابه در کاخ گلستان (تالار آینه)، محل کتیبۀ مذکور در تالار اصلی

و شاه نشین شمس العماره معیّن شد. نگارنده در این بررسی به روند تغییرات بی شمار به وجودآمده در

بنا که به سبب کاربری های مختلف صورت پذیرفته، اشاره کرده است؛ بنایی که در واقع برای نظاره

کردن اطرف شهر بنیاد شده بود، به محلی برای برگزاری مراسم سلام های خاص و ملاقات های درباری

و همچنین تلگرافخانۀ شخصی شاه در اتاق گوشواره شمالی تبدیل می شود. هم چنین شناسایی میرزا

غلامرضا خوشنویس به عنوان خطّاط کتیبه از دستاوردهای این تحقیق است.


بررسی کتیبه های برج سه گنبد و مسجد جامع ارومیه
عبدالله قوچانی،
دوره 37، شماره 75 - ( 12-1396 )
چکیده
برج آجری سه گنبدِ شهر ارومیه از بناهای ارزشمند قرن ششم هجری است. این بنای استوان ه ا ی شکل که سردری مزین به نقوش زیبا و تزیینات آجرکاری و کتیبه های آجری دارد، از بناهای شاخص این دوره است. در قسمتِ ورودی این برج، کتیب ههایی به خط کوفی و تراشیده شده از آجر، نقش بسته است. در قسمت پایانی کتیبۀ دورِ سردر، تاریخ محرم ۵۸۰ قمری نوشته شده است. مسجد جامع نیز یکی دیگر از آثار معماری ارزشمند ارومیه است. از مشخص ه های این مسجد، محراب گچبری بسیار بزرگ و کتیبه های متعدد کوفی و نسخ و ثلث آن است. در تاریخ ۱۳۷۶/۴/۲۰ ، از طرف مرکز باستان شناسی، مأموریت یافتم کتیبه های دو بنای برجِ سه گنبد و مسجد جامع ارومیه را بررسی و قرائت کنم. در این سفرکتیبه های این دو بنا خوانده شد و با مطالعات انجا م شده، موفق به یافتن نام بانیِ برج سه گنبد شدم. مقالۀ حاضر بر اساس گزارشِ این مأموریت تنظیم شده است ۱ و در آن کتیبه های مسجد جامع و برجِ س هگنبد به تفصیل بررسی شده است.

پژوهش در کتیبه های سنگاب مسجد رحیم خان
زهرا حبیبی،
دوره 38، شماره 77 - ( 6-1396 )
چکیده
سنگاب­های اصفهان حاصل دست هنرمندان توانا و چیره دست اصفهانی در ادوار مختلف تاریخ است. این ظروف سنگی بزرگ را در گذشته خیّرین وقف می­کردند و در اماکن عمومی قرار می­گرفت و با آب خنک و گوارای خود هر تشنه لبی را به یاد آقا امام حسین)ع( و شهدای کربلا سیراب می­کرد. در این مقاله به کتیبه­های سنگاب مدور مسجد رحیم خان پرداخته شده است. این سنگاب بر اساس متن کتیبه­ها و مادۀ تاریخ آن در سال ۱۲۹۹ ق توسط آقا میرزا اسدالله فرزند ابوالقاسم ساخته و وقف شده است. در این پژوهش به تحلیل متن کتیبه های حجاری شده بر بدنه سنگاب و بیان احوال پدیدآورندگان آن پرداخته شده است.

مطالعه و بررسی برای بازسازی تزیینات سردر عالی قاپوی اردبیل
الهام ویسه،
دوره 39، شماره 83 - ( 10-1397 )
چکیده
بقعۀ شیخ صفی­الدین اردبیلی شامل بناهایی از دوره­های مختلف است که نخستین بار شاه طهماسب آن­ها را به صورت مجموعه واحدی درآورد. بعدها شاه عباس [اول] بناهای مهمی به این مجموعه افزود و اصلاحاتی در آن کرد. اهمیت این مجموعۀ تاریخی به طور کلی در رابطه­ای که با سلسلۀ خاندان سلاطین صفویه دارد، جلوه­گر می­شود. دروازۀ اول مجموعۀ شیخ صفی معروف به سردر عالی­قاپو است. این بنا با توجه به توصیفات آن در سفرنامه­ها و نوشته­های سیاحان و مورخان و همچنین با استناد به عکس­ها و مستندات باقی­مانده از آن، معماری باشکوه و منحصربه­فردی داشته است. متأسفانه بخش­های به­جا­ماندۀ این اثر به دلایل مختلف از جمله فرسودگی و آسیب­های وارده از جنگ و زلزله و خسارت­های آگاهانه و ناآگاهانه انسانی، و... در اوایل آبان­ماه ۱۳۲۱ش، به دستور فرماندار وقت و توسط اسماعیل دیباج نمایندۀ وقت باستان­شناسی آن زمان بعد از برداشتن باقی­مانده­های تزیینات و کتیبۀ کاشی معرق تخریب شد. حال اگر چه به دلایلی سردر عالی­قاپو، میدان و فضای اولیۀ مجموعه از بین رفته است و بر حجم فضایی مجموعه و اصالت آن خدشه وارد آمده است، امروز لزوم بازسازی این اثر تاریخی و جبران این ضایعه و رفع آسیب آن و رسیدن به هویت شهری و تاریخی و تکمیل مجموعه امری اجتناب­ناپذیر و ضروری است و [بازنمایی] قطعات باقی­مانده از کاشی­های این اثر تاریخی از مهم­ترین اهداف و انگیزه­های بازسازی سردر است.

صفحه 1 از 1