جستجو در مقالات منتشر شده
3 نتیجه برای کاشیکاری
جمیله منصوری جزآبادی، سید هاشم حسینی، میترا شاطری،
دوره 38، شماره 76 - ( 3-1396 )
چکیده
به سبب تمرکز حمام های تاریخی شاخص عصر صفوی و قاجار در شهر اصفهان و تزیینات معماری منحصربه فرد در آنها، این شهر بهترین کانون پژوهش دربارۀ تزیینات وابسته به معماری در حمام های تاریخی است. هدف این پژوهش، مطالعۀ نقوش به کاررفته در کاشیکاری حمام های اصفهان، در محدودۀ زمانی اوایل عصر صفوی تا پایان عصر قاجار، طبق هبندی مضامین و بیان برخی شاخصه های آنها در مقایسه با سایر حما مهای ایران است. نتایج نشان می دهد موضوعات کاشیکاری حمام ها شامل نقوش گیاهی به میزان فراوان، نقوش انسانی و حیوانی به میزان متوسط و نقوش هندسی، کتیبه و مناظر معماری است. کاربرد مضامین متنوع ب ه ویژه نقوش گیاهی، رعایت اصول نگارگری اصفهان در کاش ی نگاری حمام ها، تداوم ویژگی های نقاشی صفوی در کاشی های قاجاری، استفادۀ محدود از نقوش جانوری، شناسایی نوآور یهایی نظیر ترسیم منظرۀ شهر روی کاشی با ابعاد بزرگ، برخی از نتایج این بررسی هستند. جهت تکمیل نتایج، مطالعات تطبیقی کاشیکاری حمام های اصفهان با کاشیکاری هفده حمام شاخص در سایر شهرها صورت گرفته است. احتمالاً وجود تفاوت هایی در نحوۀ ترسیم نقوش، رنگ آمیزی و مضامین پرکاربرد، حاکی از وجود سبکی محلی در کاشیکاری حمام های اصفهان در مقایسه با سایر شهرها است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و شیوۀ میدانی و کتابخانه ای انجام گرفته است.
سمینه خوبی، مریم لاری،
دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )
چکیده
از میان عناصر سازندۀ معماری در دورۀ قاجار، «کاشی» دارای جایگاه ویژهای است. در این دوره به دلیل نفوذ معماری غربی، معماران در کنار توجه به فضاهای داخلی به تزیین فضاهای بیرونی نیز توجه بیشتری نشان دادند. به دلیل تنوع مضامین در پیوند با تحولات فرهنگی این دوران، ترسیم میوههای مختلف بر روی کاشیهای مصورِ مجموعۀ باغِ کاخ گلستان را نمیتوان نادیده گرفت. میوهنگاریهای این مجموعه، شامل انار، انگور، خیار، خربزه، سیب، گلابی، هندوانه، و سایر میوهها است که در پیوند با ویژگیهای فرهنگی و هنری این دوره شکل گرفته اند. این مقاله ضمن بررسی جلوههای تصویری خوراک خام (میوهها) به معرفی ویژگیهای کاشیهای کاخ گلستان در پیوند با فرهنگ خوراک ایرانیان میپردازد. بازشناسی این آثار کمک فراوانی به شناخت قابلیتهای فرهنگی و تحولات این هنر در دورۀ قاجار میکند. مقالۀ حاضر پژوهشی بینارشتهای و توصیفی ـ تحلیلی است که به گردآوری اطلاعات به روش اسنادی (کتابخانهای) پرداخته است. فرآیند این پژوهش، با استناد به عکسها و سفرنامههای دورۀ قاجار و با مبنا قرار دادن خوراک خام، به مثابه عنصری فرهنگی پیش میرود. سؤال پژوهش این است که ویژگیهای بصری و فرهنگی میوهنگاری در کاشیهای کاخ گلستان چیست؟ یافتههای تحقیق نشان میدهد که میوهنگاری به عنوان موضوعی مستقل در کاشیهای دورۀ قاجار، با هویت و فرهنگِ خوراک ایران پیوند دارد.
امیرحسین کریمی،
دوره 39، شماره 81 - ( 5-1397 )
چکیده
بقعۀ سیدون علی نقیا گنبدی مرتفع در شهر ابرقو است که هیچ کتیبۀ تاریخدار یا حاوی نام بانی در آن به چشم نمیخورد. بنا در منابع پیشین، بهاختصار بررسی شده و بر مبنای تاریخگذاری دونالد ویلبر به قرن هشتم هجری نسبت داده شده است. البته در پروندۀ ثبت ملی این بنا به قرون ششم تا هشتم منتسب شده است. متن حاضر بر مبنای بررسیهای کالبدی، تطبیقی به تاریخگذاری بنا پرداخته و این پرسش را دنبال میکند که آیا بنا در یک دورۀ تاریخی شکل گرفته یا نه؟ و تاریخ شکلگیری بنا چه دورهای است؟ پرسش دیگر در مورد کاربری اولیۀ بنا است. مشابهت کاشیهای ازارۀ بنا و شیوۀ ترسیم خط کوفی کتیبه و گوشهسازی بنا مشابهت با بناهای قرن هشتمی دیگری در منطقۀ یزد و اصفهان را نشان میدهد. همچنین مضمون یکی از کتیبههای بنا به طور خاص به کاربری تدفینی بنا اشاره میکند. بنا از حیث کالبد و تزیینات به مقبرۀ تخریبشدۀ حسن بن کیخسرو شباهت بسیار دارد. بررسی کالبدی سیدون علی نقیا شواهد خاصی از دو دورۀ ساختمانی را نشان نمیدهد و بنا احتمالاً در یک دورۀ تاریخی واحد شکل گرفته است. کتیبههای بنا در این متن برای بار اول خوانده شده و پیشبینی میشود که شواهد بیشتری در طی مرمت های آیندۀ اثر به دست خواهد آمد.