جستجو در مقالات منتشر شده


2 نتیجه برای سازه
تحلیل خانه تاریخی تک بادگیرۀ باجُغلی(میرزا علی صراف)بر مبنای سازماندهی فضایی
مریم قاسمی سیچانی، بهنام پدرام، آزاده حریری،
دوره 37، شماره 72 - ( 3-1395 )
چکیده

خانه های تاریخی باارزش اصفهان غالباً در بازۀ زمانی دورۀ صفویه تا اواخر دورۀ رضاشاه )پهلوی اول( و بر

اساس الگوی حیاط مرکزی و ویژگی های معماری مناطق نیمه گرم و خشک ایران ساخته شده اند، اما به

لحاظ موقعیت دینی و فرهنگی ساکنان )مسلمان، ارمنی، یهودی، زرتشتی( یا موقعیت شغلی و اجتماعی

آنان )بازرگان و تاجر، روحانی، ملاک و زمین دار( تفاوت هایی در سازماندهی فضاها، نقش آب و تزیینات

آنان به چشم می خورد. مقایسه و بررسی عکس های هوایی اصفهان طی سال های مختلف، تغییر سریع چهرۀ

بافت تاریخی شهر اصفهان ) 4300 هکتار( را نشان می دهد که از این میان خانه های تاریخی به عنوان رکن

اصلی شاکلۀ محلات شهر، به دلیل ویژگی های خاص خود بیش از دیگر ابنیه در معرض تغییر و نابودی قرار

دارند. بررسی ها نشان داد که مطالعات صورت گرفته در مورد این خانه ها نسبت به خانه های تاریخیِ دیگر

شهرهای جهان، محدود بوده است و با توجه به تغییر چهرۀ سریع و سرعت بالای تخریب، تعلل در بررسی

آنها موجب از میان رفتن مدارک ب ینظیری در معماری ایرانی می شود. در این مقاله به تحلیل سازماندهی

فضا در خانۀ تاریخی باجغلی پرداخته شده است که از معدود بناهای ت کبادگیرۀ باقی مانده از عصر صفوی

است. هستۀ اولیه آن در دورۀ صفویه شکل گرفته و در زمان قاجار، توسعه یافته و الحاقاتی نیز در زمان

پهلوی به آن افزوده شده است. تحقیق حاضر به منظور پاسخ به پرسش هایی همچون چگونگی ویژگی های

سازماندهی فضاهای معماری، سازه، تزیینات، و بادگیر یگانۀ این خانه انجام گرفته است. روش تحقیق در

این مقاله توصیفی تحلیلی است و برای مستندسازی ویژگ یهای معماری، سازه و تزیینات بنا، از برداشت

ترسیمی، تصویری، نوشتاری، و شنیداری شفاهی بهره گرفته شده است. از انگیزه های مطالعۀ خانۀ

باجغلی می توان به ویژگ یهای منحصربه فرد این بنا همچون داشتن یک بادگیر، ساخت جبهۀ اصلی در

شمال زمین به شیوۀ رایج خانه های ارامنۀ جلفای اصفهان در دورۀ صفوی، و وضع نابسامان کنونی این خانه

اشاره کرد. همچنین شناخت معماری این خانۀ تاریخی، به منظور درک بخشی از هویت ناشناختۀ تاریخی

شهر اصفهان، امری ضروری است. از آنجا که بادگیر در معماری شهر اصفهان رایج نیست می توان بر اساس

این بنا، حضور ت کبادگیر در خانه های شهر اصفهان را مورد بحث قرار داد. بر همین اساس در جبهۀ جنوبی،

ویژگی های خانه های دورۀ صفویه همچون ایجاد تالار چلیپایی با غلام گردش، برپایی سقف طاق و چشمه،

ایجاد تزیینات حجمی و سطحی چون مقرنس، نقاشی و گچبری در فضای درون و معرق آجر در نمای رو

به حیاط و قوس های متداول دورۀ صفوی چون کلیل و تیزه دار مشاهده شده است. در جبهۀ شمالی نیز

ویژگی های معماری دورۀ دوم قاجار همچون داشتن تالار مستطیلی با سقف تخت و تزییناتی همچون آلت

و لقط، گچبری برجسته و نقاشی های الهام گرفته از نقاشی غرب و قوس های نیم دایره مشاهده شد. یافته های

تحقیق نشا ندهندۀ نحو فضا و ویژگی های سازه، تزیینات و فضای معماری خانۀ باجغلی در مقایسه با سایر

خانه های هم دورۀ آن در بافت تاریخی اصفهان بوده است.


بررسی علل رخداد نرخ متفاوت آسیب های لرزه ای در ابنیه خشتی روستای تاریخی اصفهک پس از زلزله طبس
وحید ذات اکرم، علی زمانی فرد،
دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )
چکیده
کاربرد مصالح خشتی و گلی به عنوان مصالحی در دسترس، کم هزینه و با قابلیت اجرای آسان در مناطق گرم و خشک از دیرباز تا کنون در ساخت ابنیه رایج بوده است. با توجه به زلزله خیزی ایران و اهمیت بالای توجه به آسیب پذیری احتمالی کلیۀ ساختمان های بومی، تلاش برای شناسایی نقاط ضعف احتمالی ساختمان های خشتی روستایی در مقابل این رخداد به منظور حفظ جان انسان ها اهمیت می یابد. از طرفی سنت های ساخت و همچنین الگوهای زیستی مرتبط با ابنیۀ خشتی روستایی بخشی مهم از تاریخ معماری ایران در کاربرد مصالح بو مآورد است که نیاز به حفاظت دارند. یکی از مجموعه ساختمان های خشتی که در جریان زمین لرزه سال ۱۳۵۷ ش آسیب دیده و دچار تخریب های گوناگونی شده است، روستای اصفهک واقع در شهرستان طبس است که در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است. از نکات جالب توجه در ابنیۀ روستا، رخداد نرخ متفاوتی از آسیب های لرزه ای در ساختمان های مذکور، پس از زلزله است. به طوری که بعضی دچار خسارات جدی شده اند، اما برخی دیگر کم تر آسیب دیده و یا به کلی سالم مانده اند. وجود تفاوت های احتمالی در الگوی معماری و شیوۀ اجرای ساختمان، به عنوان عامل احتمالی مؤثر در تفاوت نرخ آسیب ها و عملکرد بهتر برخی از ساختمان ها در خلال زلزله قابل طرح است که این پژوهش به بررسی آن پرداخته است. این پژوهش توصیفی  تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز نیز از طریق مطالعات کتابخانه ای و میدانی به دست آمده است. نتایج حاصل از پژوهش حاکی از آن است که عبور قنات از زیر برخی خانه ها باعث تشدید آسیب ها در آن ها شده و همچنین الگوی ساخت متفاوت ابنیۀ روستا  (دست کند، چینه­ای، و خشت قالبی(، اثر مستقیمی بر تفاوت عملکرد لرزه ای آن ها داشته است. کیفیت پایین اجرا و عدم استفاده از تمهیداتِ ساختمانیِ مناسب با هدف ارتقای مقاومت لرزه ای ساختمان های مذکور توسط سازندگان، از دیگر علل رخداد آسیب های لرزه ای متفاوت در این بناهاست.

صفحه 1 از 1