جستجو در مقالات منتشر شده
7 نتیجه برای اصفهان
ذات الله نیک زاد، فرهاد نظری،
دوره 37، شماره 72 - ( 3-1395 )
چکیده
جمیله منصوری جزآبادی، سید هاشم حسینی، میترا شاطری،
دوره 38، شماره 76 - ( 3-1396 )
چکیده
به سبب تمرکز حمام های تاریخی شاخص عصر صفوی و قاجار در شهر اصفهان و تزیینات معماری منحصربه فرد در آنها، این شهر بهترین کانون پژوهش دربارۀ تزیینات وابسته به معماری در حمام های تاریخی است. هدف این پژوهش، مطالعۀ نقوش به کاررفته در کاشیکاری حمام های اصفهان، در محدودۀ زمانی اوایل عصر صفوی تا پایان عصر قاجار، طبق هبندی مضامین و بیان برخی شاخصه های آنها در مقایسه با سایر حما مهای ایران است. نتایج نشان می دهد موضوعات کاشیکاری حمام ها شامل نقوش گیاهی به میزان فراوان، نقوش انسانی و حیوانی به میزان متوسط و نقوش هندسی، کتیبه و مناظر معماری است. کاربرد مضامین متنوع ب ه ویژه نقوش گیاهی، رعایت اصول نگارگری اصفهان در کاش ی نگاری حمام ها، تداوم ویژگی های نقاشی صفوی در کاشی های قاجاری، استفادۀ محدود از نقوش جانوری، شناسایی نوآور یهایی نظیر ترسیم منظرۀ شهر روی کاشی با ابعاد بزرگ، برخی از نتایج این بررسی هستند. جهت تکمیل نتایج، مطالعات تطبیقی کاشیکاری حمام های اصفهان با کاشیکاری هفده حمام شاخص در سایر شهرها صورت گرفته است. احتمالاً وجود تفاوت هایی در نحوۀ ترسیم نقوش، رنگ آمیزی و مضامین پرکاربرد، حاکی از وجود سبکی محلی در کاشیکاری حمام های اصفهان در مقایسه با سایر شهرها است. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و شیوۀ میدانی و کتابخانه ای انجام گرفته است.
محسن عباسی هرفته،
دوره 38، شماره 76 - ( 3-1396 )
چکیده
در مناطق مرکزی ایران در میان انواع رطوبت آسیب رسان به بناهای سنتی، رطوبت بالارونده قابل توجه است. این رطوبت به اشکال مختلف در زمین وجود دارد و از طریق سطوح تحتانی اتصال بنا به زمین در آن نفوذ و به سمت بخش های فوقانی حرکت می کند. رطوبت بالارونده بیشترین آسیب را به پیها و بخش های تحتانی ستون ها و جرزها وارد کرده و موجبات تخریب تدریجی بنا را فراهم می کند. در شهرهای مرکزی ایران برای درمان عناصر آسیب دیده از رطوبت بالارونده از تکنیک خاصی استفاده میشده است که مهارت و دانش ارزشمندی را در خود دارد و می تواند کماکان در ابنیۀ تاریخی ای که مشکل مشابهی دارند، به کار گرفته شود. در این مقاله با هدف معرفی و مستندسازی این فنِ مرمتی از طریق روش موردپژوهی با بررسی مرمت ستون آسیب دیده مسجد شیره پزهای اصفهان، به معرفی مرحله بندی شدۀ این فن که روی چوب کردن جرز یا ستون نامیده می شود، پرداخته شده است. اساس این فن بر حذف موقتِ بارهای وارده بر عنصر باربر از طریق عناصر کمکی است که در دو سوی عنصر آسیب دیده مستقر میشود و پس از آزاد شدن عنصر باربر از بارهای وارده، مرمت آن صورت می گیرد.
مریم قاسمی سیچانی، بهنام پدرام، آزاده حریری،
دوره 38، شماره 77 - ( 6-1396 )
چکیده
در خلق و تداوم حیات میراث مسکونی اصفهان، وجوه کالبدی و کارکردی متعدد اثرگذار بوده است. لذا شناخت این وجوه در حفاظت این آثار امری مهم و ضروری مینماید. این خانهها علیرغم ارزشهای تاریخی و فرهنگی فراوان، به خاطر وسعت زیاد، مشکلات حقوقی و قانونی، تغییر شیوۀ زندگی، هزینههای زیاد مرمت، ناتوانی مالکان در نگهداری، و... به سرعت در حال تخریب هستند. برخی از خانههای قاجاری شهر اصفهان، تاکنون در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده، از طرف دیگر برخی خانههای ثبت شده به علت فقدان حمایتهای قانونی لازم و به علل مختلف در معرض تخریب قرار گرفته است. خانۀ بهشتیان یکی از نفایس معماری مسکونی ایرانی است که به رغم ارزشهای کالبدی، دارای شناسههای فراکالبدی بینظیری بوده است. این پژوهش در پی پاسخگویی به چگونگی ساختار کالبد و کارکرد خانۀ بهشتیان به منظور مستندسازی بنا به عنوان نمونه ای ارزشمند از میراث مسکونی شهر اصفهان بوده است. اهداف اصلی در راستای پاسخ گویی به پرسش کلیدی به این قرار خواهد بود که با تحلیل ویژگی های کالبدی و کارکردی خانۀ بهشتیان بتوان به مستندسازی علمی این بنا در راستای ارائه طرحهای حفاظت و احیا پرداخت. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با هدف توسعهای و با بهره گیری از اسناد کتابخانهای و مطالعات میدانی و مصاحبه انجام شده و یافتهها طبق روشی کیفی و از طریق مقایسه و تفسیر، تحلیل شده اند. نتیجۀ پژوهش بیانگر آشکار شدن ارزش های کالبدی و کارکردی خانه با مطالعۀ اسناد تاریخی و در مقایسه با برخی خانههای تاریخی هم دوره آن در بافت تاریخی اصفهان بوده است. به خاطر ویژگی هایی همچون تلفیق فضای کارگاه با معماری خانه و وقوع رویدادهایی متناسب با فعالیتهای فرهنگی آخرین مالک، خانۀ تاریخی بهشتیان در گونۀ خانه کارگاه های تاریخی و خانۀ مشاهیر اصفهان قابل بازشناسی است.
زهرا حبیبی،
دوره 38، شماره 77 - ( 6-1396 )
چکیده
سنگابهای اصفهان حاصل دست هنرمندان توانا و چیره دست اصفهانی در ادوار مختلف تاریخ است. این ظروف سنگی بزرگ را در گذشته خیّرین وقف میکردند و در اماکن عمومی قرار میگرفت و با آب خنک و گوارای خود هر تشنه لبی را به یاد آقا امام حسین)ع( و شهدای کربلا سیراب میکرد. در این مقاله به کتیبههای سنگاب مدور مسجد رحیم خان پرداخته شده است. این سنگاب بر اساس متن کتیبهها و مادۀ تاریخ آن در سال ۱۲۹۹ ق توسط آقا میرزا اسدالله فرزند ابوالقاسم ساخته و وقف شده است. در این پژوهش به تحلیل متن کتیبه های حجاری شده بر بدنه سنگاب و بیان احوال پدیدآورندگان آن پرداخته شده است.
آزاده حریری، مریم قاسمی سیچانی، بهنام پدرام،
دوره 39، شماره 82 - ( 7-1397 )
چکیده
میراث معماری مسکونی ایران از تنوع و کثرت بیشتری نسبت به سایر گونههای معماری برخوردار است. توسعۀ مدرن شهرهای تاریخی باعث تخریب و تغییراتی در کالبد خانههای تاریخی شده است. خانههای دیروز به مثابه دانههای ارزشمندی که در گذشته نقاط هویتآفرین بافتهای تاریخی بوده اند و ارزشهای فراوان در ابعاد کالبدی و فراکالبدی دارند، امروزه نه تنها به دست فراموشی سپرده شده اند، بلکه گاهی به نقاط بحران آفرین محله تبدیل شده اند. تبعات این بی توجهی به بافتهای تاریخی، خدشهدار شدن هویت تاریخی و فرهنگی آنها است. از جمله نابهنجارترین رفتارها برای تخریب میراث مسکونی اصفهان، ایجاد آتشسوزی عمدی در این ابنیه است. خانۀ الفت یکی از گونههای معماری مسکونی ایرانی است که با وجود ارزشهای کالبدی، دارای شناسههای فراکالبدی بینظیری بوده است. خانهای که در گذشته یکی از نشانههای فرهنگی محلۀ حسنآباد بود، امروز به ناامنترین جزء محله تبدیل شده است و اهالی محله برای بازگرداندن آرامش و حس امنیت به تخریب این میراث باارزش دست میزنند. این پژوهش در پی پاسخگویی به چگونگی ساختار کالبد و کارکرد خانۀ الفت به منظور مستندسازی آن بر اساس مصاحبههای شفاهی و آرشیوهای شخصی و دولتی است. اهداف اصلی پژوهش در راستای پاسخگویی به پرسش کلیدی به این قرار است که با تحلیل ویژگیهای کالبدی و کارکردی خانۀ الفت بتوان به مستندسازی علمی این بنا در راستای تبیین ارزشهای این خانه به عنوان نمونهای از میراث مسکونی تخریبشده شهر اصفهان پرداخت. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اهداف توسعهای و با بهرهگیری از اسناد کتابخانههای، مطالعات میدانی و مصاحبه انجام شده و یافتهها طبق روشی کیفی و از طریق مقایسه و تفسیر تحلیل شده اند. نتیجۀ پژوهش بیانگر آشکار شدن ارزشهای کالبدی و کارکردی خانه (با مطالعۀ اسناد تاریخی) در مقایسه با برخی از خانههای تاریخی همدوره آن در بافت تاریخی محلۀ حسنآباد اصفهان است.
ناهید هلاکوئی، رضا رحیم نیا،
دوره 39، شماره 82 - ( 7-1397 )
چکیده
محله و محدودۀ ساحلی ناژوان در غرب اصفهان و در حاشیۀ زایندهرود واقع شده است. درون باغهای این محدوده که بیشتر باغهای میوه و بیشهزارها با درختان غیرمثمر هستند، کوشکها و فضاهای معماری توسط مالکان ساخته شده است. یکی از فضاهای معماری مهم در این محدوده، آسیابی است که با نام آسیاب ناژوان یا حاجی شناخته میشود. بر روی ضلع شرقی این آسیاب کوشکی دوطبقه قرار گرفته که موضوع این مقاله است. بررسیها در قالب این مطالعه نشان میدهد احتمالاً اول آسیاب ساخته شده سپس کوشک به آن الحاق شده است. از این رو مسئله قابل توجه، نحوۀ ساختن کوشک بر روی آسیاب و در کنار آن و تکنیک ساخت کوشک خواهد بود. هدف اصلی پژوهش، که با بررسی تکنیک ساخت و نحوۀ الحاق کوشک بر روی آسیاب انجام شده، ارائه مستندنگاری ساختاری این اثر در راستای دستیابی به شناخت حداکثری برای حفاظت از آن است. این پژوهش به روش توصیف ـ تحلیلی و بر مبنای مطالعات میدانی انجام شده است. بررسیها نشان می دهد جرزهای اتاقهای کوشک در طبقۀ اول بر روی جرزهای آسیاب منطبق نبوده و معمار برای ساخت کوشک روی آسیاب جرزهای آسیاب را بالا آورده، روی آنها تیرریزی کرده و سپس جرزهای کوشک روی تیرها اجرا شده است. به همین سبب در ادامه معمار سعی به سبکسازی کوشک داشته تا بار کمتری به شبکۀ چوبی ایجادشده وارد شود تا جایی که طبقۀ دوم این کوشک تماماً با چوب ساخته شده است.