جستجو در مقالات منتشر شده
4 نتیجه برای آجر
علی نوراللهی،
دوره 38، شماره 76 - ( 3-1396 )
چکیده
شهرستان طارم در شمال شرقی استان زنجان واقع و با استان های گیلان و اردبیل همجوار است. این موقعیت سبب تأثیرپذیری از فرهنگ های این مناطق در ادوار پیش از تاریخ و تاریخی شده است. علی رغم اهمیت این منطقه کاوش های باستان شناسی برای روشن شدن این تبادلات و همچنین شناخت فرهنگ های این منطقه صورت نگرفته است. یکی از این محوطه ها که نشان دهندۀ این تبادلات است، محوطۀ تشویر است که بر اثر فعالیت های راه سازی در سال ۱۳۸۹ کشف شد. در کاوش نجات بخشی این محوطه، نگارنده برای روشن کردن وضعیت آثار و بقایای معماری چهار ترانشه A و Bو C و D در دیوارۀ برش خوردۀ جاده حفر کرد که در نتیجۀ آن بقایای معماری و بخشی از یک سازۀ عظیم مشخص شد. بیشترین آثار معماری و داده های سفالی از ترانشۀ A که بزرگ ترین ترانشۀ ایجادشده از نظر ابعاد و اندازه بود به دست آمد. در این سازه آجرهای بزرگی به اندازه های مختلف و همچنین در ابعاد کوچکتر به دست آمد. که در این مقاله به علت اهمیت این آثار به توصیف و طبقه بندی و همچنین مقایسۀ آنها با نمونه های مشابه که در محوطه های دورۀ اشکانی به دست آمده پرداخته شده است، که هم مبنایی برایئ تاریخ گذاری این محوطه به شمار می رود و هم نشا ندهندۀ استاندارد و شیوۀ معماری خاص دورۀ اشکانی است که در این محوطه کاوش شده اند. بنابراین بر اساس آثار معماری و شیوۀ ساخت بناها و سفال های به دست آمده، این محوطه مربوط به دورۀ اشکانی میانه و متأخر است که تا اوایل دورۀ ساسانی همچنان تداوم داشته است.
رضا تقوی قر ه بلاغ،
دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )
چکیده
ایوان غربی مجموعۀ میراث جهانی تخت سلیمان از مهم ترین بناهای این محوطه است که در زمان ساسانیان بنا شد و سپس حدود 700 سال بعد ایلخانان مغول به بازسازی آن اقدام کردند. این بنای شاخص که در وضعیت ایستایی نامناسبی قرار دارد، نیازمند استحکا م بخشی است. بدین منظور نخست شناخت مصالح و نحوۀ کاربرد آن در این بنا واجد اهمیت است. هدف از این تحقیق، بررسی مصالح به کاررفته در بنای ایوان غربی در دو دورۀ معماری، با تأکید بر نحوۀ کاربرد مصالح از منظر چیدمان است. تحقیق پیش رو با روش بررسی میدانی انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان می دهد که مصالح به کاررفته در بنای ایوان غربی شامل سنگ و آجر و گچِ نیم پختِ نیم کوب است. در دورۀ ساسانی قطعات سنگ پاک تراش به دو صورت عمدۀ راسته و کله و راسته و آجر به صورت یک سوم بند با ملات گچ نیم پختِ نیم کوب اجرا شده است. در دورۀ ایلخانی بازسازی بخش های فروریخته با استفاده از سنگِ لاشه با ملات گچ مشابه انجام گرفته و در نهایت فضای داخلی ایوان با کاشیکاری پوشش داده شده است. همچنین جدارۀ شرقی جرزها دارای طا قنماهایی با مقرنس گچی است.
علیرضا عسکری چاوردی، پی یر فرانچسکو کالیری، سباستین گنده،
دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )
چکیده
ناحیۀ باغ فیروزی در فضایی به وسعت بیش از ۱۳۰ هکتار گسترده شده که درون آن ۱۰ محوطۀ شناخته شدۀ هخامنشی وجود دارد. هفت عدد از این محوط ه ها دارای عناصر معماری سنگی، یک محوطه دارای بقایای آجر روی سطح، و ۲ محوطۀ دیگر تپه های مدور به ارتفاع ۳ متر هستند. تل آجری در حاشیۀ شرقی باغ فیروزی واقع شده و محوطۀ فیروزی در ۳۰۰ متری جنوب شرقی آن و تل جنگی ب در ۴۰۰ متری شمال غربی آن قرار دارد. این محوطه طی ۸ سال (۱۳۹۰- ۱۳۹۷ ش) بررسی و کاوش باستان شناسی، مورد مطالعه واقع شد. نتایج کاوش های باستان شناسی در این بخش از شهر پارسه نشان داد که محدودۀ معروف به باغ فیروزی و بنای مکشوفه در تل آجری می تواند به دور ه های آغازین و حتی پیش از ساخت بنای تختگاه تخت جمشید منسوب و تاریخ گذاری شود. بنای تل آجری یکی از یافته های ارزشمند باستان شناسی است که خلاء اطلاعاتی در خصوص شکل گیری شهر پارسه پیش از دورۀ داریوش اول را پر می کند. با توجه به آجرهای لعاب دار و نقش مایه های اسطورهای حیوانات ترکیبی به کاررفته در این بنا، قدمت ساختمان تل آجری به دورۀ پیش از ساخت آپادانای شوش و تخت جمشید بازمی گردد و بیشتر به بنای دروازۀ ایشتار در بابل در آغاز سدۀ ششم قبل از میلاد مشابهت دارد. از این منظر، مقایسۀ سبک ساخت، شیوه های معماری و مطالعات باستان سنجی در خصوص چگونگی ساخت و شناخت مواد آجرهای لعاب دار از سه محوطۀ تل آجری و شوش و بابل، نقش تعیین کنندهای در شناخت تاریخ و درک روابط فرهنگی این دوره در جنوب غرب ایران داشته است. بنای تل آجری همراه با بناهای پیرامونی آن در بافت مکانی خود در فاصلۀ۳/۵ کیلومتری تختگاه تخت جمشید، چشم انداز بافت شهری این قسمت را به عنوان کهن ترین مرحلۀ استقراری شهر پارسه حایز اهمیت ساخته است. این شناخت برای نخستین بار در پی کشفیات جدید باستان شناسی با اتکاء به روش های مطالعات پژوهشی چندرشته ای هیئت باستان شناسی مشترک ایرانی- ایتالیایی در شهر پارسه تخت جمشید و در چارچوب تفاهم نامه همکاری دانشگاه بولونیا و پژوهشکدۀ باستان شناسی و با همکاری سازمان میراث فرهنگی و دانشگاه شیراز و بنیاد میراث جهانی تخت جمشید انجام شده است.
علیرضا عسکری چاوردی، پی یر فرانچسکو کالیری، سباستین گنده،
دوره 39، شماره 81 - ( 5-1397 )
چکیده
ناحیۀ باغ فیروزی در فضایی به وسعت بیش از 130 هکتار گسترده شده است که درون آن 10 محوطۀ شناختهشدۀ هخامنشی وجود دارد. از این میان هفت محوطه دارای عناصر معماری سنگی هستند، در یک محوطه بقایای آجر روی سطح دیده میشود، و دو محوطه تپههایی مدور به ارتفاع 3 متر هستند. تل آجری در حاشیۀ شرقی باغ فیروزی در موضعی واقع شده که محوطۀ فیروزی در 300 متری جنوب شرقی آن و تل جنگی ب در 400 متری شمال غربی آن قرار دارد. این محوطه طی هشت سال (1390-1397) بررسی و کاوش باستانشناسی، مورد مطالعه واقع شد. نتایج کاوشهای باستانشناسی در این بخش از شهر پارسه نشان داد که محدودۀ معروف به باغ فیروزی را از نظر تاریخی و کارکرد بنای مکشوفه در تل آجری، میتوان به دورههای آغازین و حتی پیش از ساخت بنای تختگاه تخت جمشید منسوب و تاریخگذاری کرد. بنای تل آجری یکی از یافتههای ارزشمند باستانشناسی است که خلا اطلاعاتی در خصوص شکلگیری شهر پارسه پیش از دورۀ داریوش اول را پر میکند. با توجه به آجرهای لعابدار و نقشمایههای اسطورهایِ حیواناتِ ترکیبی بهکاررفته در این بنا، قدمت ساختمان تل آجری به دورۀ پیش از ساخت آپادانای شوش و تخت جمشید [بازمیگردد] و بیشتر به بنای دروازۀ ایشتار در بابل در آغاز سدۀ ششم قم مشابه است. از این منظر مقایسۀ سبک ساخت، شیوههای معماری و مطالعات باستانسنجی در خصوص چگونگی ساخت و شناخت مواد آجرهای لعابدار از سه محوطۀ تل آجری و شوش و بابل نقش تعیینکنندهای در شناخت تاریخ و درک روابط فرهنگی این دوره در جنوب غرب ایران داشته است. بنای تل آجری همراه با بناهای پیرامونی آن در بافت مکانی خود در فاصلۀ 5/3 کیلومتری تختگاه تخت جمشید، چشمانداز بافت شهری این قسمت را به عنوان کهنترین مرحلۀ استقراری شهر پارسه حائز اهمیت ساخته است. این شناخت برای نخستین بار در پی کشفیات جدید باستانشناسی با اتکاء به روشهای مطالعات پژوهشی چندرشتهای هیئت باستانشناسی مشترک ایرانیـ ایتالیایی در شهر پارسه تخت جمشید و در چارچوب تفاهمنامۀ همکاری دانشگاه بولونیا، پژوهشکدۀ باستانشناسی و با همکاری سازمان میراث فرهنگی، دانشگاه شیراز و پایگاه میراث جهانی تخت جمشید انجام شده است.
