جستجو در مقالات منتشر شده
1 نتیجه برای مازیار
سپیده مازیار، علی زلقی،
دوره 38، شماره 79 - ( 10-1396 )
چکیده
عوامل جغرافیایی و طبیعی، مخصوصاً رودخانه ها و کوه ها، همیشه چه در پیش از تاریخ، و چه در دوران تاریخی و معاصر که انسان قادر به تغییر و کنترل شرایط و عوارض جغرافیایی است نقش بسیار مهمی در شکل دهی استقرارها، روابط بین منطقه ای و فرا منطقه ای بازی کرده است. این عوارض در طول تاریخ گاهی تسهیل کنندۀ روابط یا مانع و سدی برای ارتباط بین جوامع بوده اند. رودخانۀ ارس در شمال غرب ایران یکی از این عوامل جغرافیایی است که هنوز نقش آن در شکلدهی استقرارها و برهم کنشهای منطقهای و فرامنطقه ای در طول تاریخ بر ما پوشیده است و هیچ گاه کرانههای آن به صورت روشمند مورد مطالعات باستان شناختی قرار نگرفته است. در این راستا، در بهار سال ۱۳۹۲ به مدت دوماه بخشی از حوضۀ جنوبی این رودخانه به صورتی روشمند بررسی پیمایشی شد تا درک دقیقتری از چشم انداز جغرافیایی و فرهنگی آن به دست بیاید. مقاله پیش رو به توصیف این پروژه و ارائه دستاوردهای مقدماتی آن خواهد پرداخت. در نتیجه این بررسی، ۵۰ محوطۀ باستانشناختی از بازۀ زمانی نوسنگی تا دورۀ قاجار شناسایی و ثبت شد. نتایج این بررسی نشان میدهد که رود ارس اگرچه در برخی از دورههای تاریخی یک مرز سیاسی طبیعی بوده است، اما بیشتر از آنکه مانعی طبیعی برای برقراری تعاملات فرهنگی و اقتصادی و سیاسی باشد، تسهیل کننده حرکت های جمعیتی و روابط فرهنگی بین منطقه ای بوده است.