جستجو در مقالات منتشر شده
2 نتیجه برای رازانی
مهدی رازانی، رامین محمدی سفیدخانی،
دوره 38، شماره 78 - ( 9-1396 )
چکیده
لازمۀ گذر از رودخانه های فصلی و دائمی با انگیزه های متنوع تجاری و سیاسی و نظامی در دوره های مختلف، احداث پل بوده است. در این میان آذربایجان شرقی به سبب قرار داشتن بر مسیر جادۀ ابریشم و راه های ارتباطی شرقی ــ غربی و شمالی ـ جنوبی همواره نقش مهمی در روابط تجاری و مسیرهای تجاری داشته است و در دوره های تاریخی توجه زیادی به ساخت پل ها و مسیرهای عبور و مرور در آن شده است. پل دختر میانه از جملۀ مهم ترین این پل هاست که بر اساس قرائت های کتیبۀ تخریب شدۀ پل، تاریخ ساخت آن را به سال ۸۸۸ق در دورۀ تیموری نسبت می دهند، ولی تاریخ احداث بنای اولیۀ پل با توجه به شواهد تاریخی، احتمالاً به زمانی قبل از آن بازمی گردد. از لحاظ معماری، پل دختر میانه شامل سه چشمه (دهانه) بزرگ با قوس جناقی، همراه با سه آب گذر کوچک بر روی آب بُر های مستحکم سنگی است. سازۀ آجری پل را با ملات ساروج روی طاق های ترکیبی که آمیزه ای از شیوۀ طاق زنی رومی و ضربی هستند؛ بنا کرده اند. به جز آسیبِ ناشی از فرسایش بر اثر گذشت زمان، مُخرب ترین آسیب سازه ای در ۲۱آذر ۵۲۳۱ش بر اثر انفجار دهانۀ میانی پل توسط فرقه دموکرات آذربایجان به پل وارد شده است. بنای پل در طول سالیان بارها مرمت و بازسازی شده است. بر اساس کتیبۀ پل نخستین بار در قرن دهم هجری (دورۀ صفوی) و آخرین بار به صورت ناموفق در سال ۲۸۳۱ش توسط سازمان میراث فرهنگی مرمت شده است. پژوهش حاضر بر اساس مطالعۀ اسنادی به بررسی تاریخی و تطبیقی پل دختر میانه و مرمت های آن پرداخته است و لزوم مرمت و بازسازی کامل پل را به منظور جلوگیری از تخریب بیش تر آن و احیای مجموعۀ قلعۀ دختر و پل را به عنوان یکی از قطب های گردشگری شهرستان میانه پیشنهاد می کند.
مهدی رازانی، سحر احمدخان بیگی،
دوره 39، شماره 83 - ( زمستان 1397 )
چکیده
فضولات پرندگان در واژهشناسی تخصصی سنگ در زیرمجموعههای آسیبِ رسوب تقسیمبندی شده و به معنی تجمع و انباشتگی مواد خارجی روی آثار سنگی است که نقش قابلتوجهی در تخریب بناها و یادمانهای سنگی دارد. پرندگان نه تنها به واسطۀ لانه کردن و صداهایشان باعث آزار میشوند، بلکه به سبب انتقال بیماریهای متنوع به انسان، بهخصوص زمانی که فضولاتشان خشک شده و ذرات آنها در هوا پراکنده میشود، در مطالعات بهداشت محیطی و حفاظت و مرمت مورد توجه قرار گرفته اند. در همین راستا آشیانۀ آنها نیز محلی برای تجمع انگلهای برونزی است که برای انسان در مواردی خطرناک گزارش شدهاند. تحقیقات اخیر دربارۀ اثرات تخریبی فضولات کبوتران نشان داده است که محتوای اسیدی و نمکهای محلول در آنها حدود ۴% است که برهمکنش آن با سنگهای متخلخل بهخصوص سنگ آهک به تخریب شیمیایی، انحلال کانیها، و بهجاگذاری نمکهای محلول در آنها منجر میشود. در این تحقیق نقش تخریبی فضولات پرندگان و آثار نمکی باقیمانده از آنها در بناهای دارای مصالح سنگی مورد بررسی قرار گرفته است. امروزه روشهای دور کردن و پراندن پرندگان به دلیل آنکه آنها جزئی از محیط زیست طبیعیِ یادمانهای تاریخی محسوب میشوند و در برخی بناها به بخشی لاینفک از جذبههای آنها تبدیل شدهاند از اهمیت زیادی برخوردار است. ازاینرو کنترل و جلوگیری از صدمات آنها ـ در عین آنکه حیات طبیعیشان در محیط ادامه دارد ـ میتواند باعث جلوگیری از تخریب آثار سنگی و همچنین انتقال بیماریها به انسان از طریق حفاظت پیشگیرانه شود. ازاینرو در این مقاله با اشاره به راهکارهای داخلی و بینالمللی در پراندن پرندگان از محیطهای موردنظر، شرح چند روش اصلی آن همچون سیمهای ضد نشستن، خارکهای ضد نشستن، استفاده از امواج التراسونیک مورد بررسی قرار گرفته است.