عضو هیئت علمی گروه مرمت آثار دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده: (5971 مشاهده)
بقعۀ سیدون علی نقیا گنبدی مرتفع در شهر ابرقو است که هیچ کتیبۀ تاریخدار یا حاوی نام بانی در آن به چشم نمیخورد. بنا در منابع پیشین، بهاختصار بررسی شده و بر مبنای تاریخگذاری دونالد ویلبر به قرن هشتم هجری نسبت داده شده است. البته در پروندۀ ثبت ملی این بنا به قرون ششم تا هشتم منتسب شده است. متن حاضر بر مبنای بررسیهای کالبدی، تطبیقی به تاریخگذاری بنا پرداخته و این پرسش را دنبال میکند که آیا بنا در یک دورۀ تاریخی شکل گرفته یا نه؟ و تاریخ شکلگیری بنا چه دورهای است؟ پرسش دیگر در مورد کاربری اولیۀ بنا است. مشابهت کاشیهای ازارۀ بنا و شیوۀ ترسیم خط کوفی کتیبه و گوشهسازی بنا مشابهت با بناهای قرن هشتمی دیگری در منطقۀ یزد و اصفهان را نشان میدهد. همچنین مضمون یکی از کتیبههای بنا به طور خاص به کاربری تدفینی بنا اشاره میکند. بنا از حیث کالبد و تزیینات به مقبرۀ تخریبشدۀ حسن بن کیخسرو شباهت بسیار دارد. بررسی کالبدی سیدون علی نقیا شواهد خاصی از دو دورۀ ساختمانی را نشان نمیدهد و بنا احتمالاً در یک دورۀ تاریخی واحد شکل گرفته است. کتیبههای بنا در این متن برای بار اول خوانده شده و پیشبینی میشود که شواهد بیشتری در طی مرمت های آیندۀ اثر به دست خواهد آمد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1397/2/7 | پذیرش: 1397/6/12 | انتشار: 1397/7/7