دوره 39، شماره 80 - ( 2-1397 )                   جلد 39 شماره 80 صفحات 118-101 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mas’oudi Z, Najafzadeh A, Mahmoudi-Nassab A. A Glance on Architectural Particularities of Watermills in Town of Birjan. Athar 2018; 39 (80) :101-118
URL: http://journal.richt.ir/athar/article-1-902-fa.html
مسعودی ذبیح الله، نجف زاده علی، محمودی نسب علی اصغر. نگاهی به ویژگی های معماری آسیاب های شهر بیرجند. فصلنامه علمی اثر. 1397; 39 (80) :101-118

URL: http://journal.richt.ir/athar/article-1-902-fa.html

نگاهی به ویژگی های معماری آسیاب های شهر بیرجند
ذبیح الله مسعودی* ، علی نجف زاده ، علی اصغر محمودی نسب
چکیده:   (7730 مشاهده)
ایجاد تعادل بین نیازها و خواسته­ های انسان با امکانات بالفعل و بالقوه موجود در محیط، از گذشته­ های دور مورد توجه او بوده است. آسیاب یکی از سازه­ های آبی است که در زندگی اقتصادی و اجتماعی گذشته نقش مؤثری ایفا می­کرده است. به سبب نیاز شدید به آسیاب، این سازه حتی در مناطق کم­آب نیز ساخته می­شد، ولی صورتی موقتی داشت و در فصول خاصی مورد استفاده قرار می­گرفت و یا تدابیری خاصی برای تأمین آب آن اندیشیده می­شد. در جنوب خراسان و به­ ویژه بیرجند که آب دائمی کم­تری داشت از آب­بندها و قنات برای گردش آسیاب استفاده می­شد و به خاطر وجود این دو عنصر از دورۀ قاجار آسیاب­ های متعددی در اطراف این شهر ساخته شده که نیازهای این شهرِ در حال رشد و توسعه را برآورده می­ کرد و متأسفانه اکنون غالباً بقایای آن آسیاب ­ها به جا مانده است. پژوهش حاضر بر اساس روش توصیفی و تحلیلی به بررسی ابعاد مختلف آسیاب­ های شهر بیرجند می ­پردازد و آن­ها را از نظر معماری و اجزای داخلی آن، شیوۀ فراهم کردن آب، ابعاد و اندازه، و موقعیت جغرافیایی بررسی می­ کند و مواد و یافته ­های آن، بخشی از طریق مطالعه منابع کتابخانه ­ای و بخش دیگر از مطالعات و بررسی­ های میدانی حاصل آمده است. پرسش اساسی تحقیق حاضر این است که اجزای اصلی معماری این آسیاب ­ها چه بوده و آیا تنوعی در عناصر معماری آسیاب دیده می­شود؟ در بررسی و مطالعه­ ای که در بارۀ این آسیاب­ ها انجام شد، نشان از این دارد که این سازه­ ها از لحاظ قسمت ­های مختلف از جمله جوی انتقال آب، تنوره، اتاقک آرد گندم و ملحقات آن، و نیز مصالح، شبیه به هم بوده و تغییرات اندکی در فضاهای معماری از جمله اتاقک نگهبانی و انبار آن از لحاظ وسعت و اندازه مشهود است.
واژه‌های کلیدی: بیرجند، آسیاب، آب‌بر، تنوره، مصالح.
متن کامل [PDF 4675 kb]   (2002 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1396/12/5 | پذیرش: 1397/10/10 | انتشار: 1398/2/25
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.